DZIEJE MISTRZA TWARDOWSKIEGO
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1995
- Premiera: 1996. 03. 11
- Gatunek: Film kostiumowy, Film fantastyczny, Baśń
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Eastman Kodak). 96 min.
Plenery: Kraków.
Jest początek XVI w. Nad Europą unoszą się dymy płonących stosów, na których pali się czarownice. Tajemnicze zwierciadło rozpoczyna swą opowieść. Na powracającego z wielomiesięcznej podróży polskiego szlachcica Mikołaja Twardowskiego z Miechowa napada gromada zbójców. Przerażony wzywa na pomoc diabła, który natychmiast przybywa i ratuje go z opresji. W zamian za swą przysługę domaga się od Twardowskiego tego, co pojawiło się w jego domostwie podczas nieobecności gopodarza, a czego się nie spodziewa. Szlachcic przystaje na propozycję i zawiera z diabłem ugodę. Po powrocie do swego zamku zastaje tam, ku swemu przerażeniu, kilkudniowe niemowlę, które powiła mu żona. Mija osiemnaście lat. Do kończącego naukę w szkole krakowskiej Jana Michała Twardowskiego przychodzi diabeł i pokazuje mu cyrograf podpisany przez jego ojca. Tuż przed śmiercią mistrz Twardowski kieruje syna do pustelnika Albertusa, który może chłopcu pomóc. W istocie pustelnik doradza mu, jak wyrwać z czeluści piekielnych podstępnie sporządzony cyrograf. Młody Twardowski odzyskuje ojcowski zapis i wyjeżdża na studia do Wittembergii. Jednak Piekło postanawia się upomnieć o swoje i otacza go siecią intryg, które sprawiają, że młody naukowiec zdobywa swą wiedzę w próżni, bez kontaktów i dyskusji z ludźmi. Gwałtowna żądza wiedzy i sławy popycha go w ręce szatana, któremu zaprzedaje swą duszę w zamian za nieskończoną mądrość i uznanie otoczenia. Młody mistrz Twardowski ratuje z opresji Maćka, trzynastoletniego syna żebraczki, niesłusznie posądzonego o kradzież rogala. Chłopiec zostaje jego uczniem. Na prośbę starego króla mistrz wywołuje ducha jego - zmarłej niedawno - młodej żony, Barbary. W trakcie aktu nekromancji król umiera, a mistrz Twardowski wraz ze swym uczniem zostają skazani na banicję. Podczas tułaczki uczony wykorzystuje posiadaną nadzwyczajną wiedzę dla ratowania chorych i cierpiących. Tego Piekło znieść nie może. Nowa diabelska intryga doprowadzić ma do pojmania Twardowskiego. Jednak naprzeciw diabelskim knowaniom staje Maciek, jego wierny uczeń. Podczas ostatecznej rozgrywki w karczmie "Rzym" dopomaga on swemu panu w uwolnieniu się z opresji.
Ekipa
- Reżyseria: Krzysztof Gradowski
- Współpraca reżyserska: Grażyna Szymańska, Tomasz Matusiak, Krzysztof Zbieranek, Bożena Politańska-Jakubowska, Jerzy Romanowski
- Scenariusz: Krzysztof Gradowski
- Dialogi: Krzysztof Gradowski
- Zdjęcia: Ryszard Lenczewski
- Operator kamery: Andrzej Musiał
- Współpraca operatorska: Sławomir Klemba, Mariusz Wosiński, Jerzy Kmin, Florian Tulibacki, Maciej Zwierzchowski, Ireneusz Dybowski
- Scenografia: Bogdan Solle
- Współpraca scenograficzna: Sławomir Witczak, Wojciech Wolniak, Paweł Żyłka, Sylwester Włodarczyk, Grzegorz Giercuszkiewicz
- Dekoracja wnętrz: Bogdan Mozer, Wojciech Tomasz Biernawski
- Kostiumy: Magdalena Tesławska, Barbara Śródka-Makówka
- Współpraca kostiumograficzna: Katarzyna Śródka, Iwona Pijanowska, Henryka Myszkowska
- Militaria: Wojciech Tomasz Biernawski (nie występuje w czołówce)
- Muzyka: Andrzej Korzyński
- Aranżacja: Jerzy Suchocki
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra), Jerzy Suchocki (muzyka elektroniczna)
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Konsultacja muzyczna: Violetta Oktawiec
- Realizacja nagrań: Tadeusz Mieczkowski, Jerzy Suchocki, Michał Grymus, Zbigniew Krebs
- Dźwięk: Janusz Rosół
- Współpraca dźwiękowa: Józef Druś, Henryk Zastróżny
- Montaż: Teresa Miziołek
- Współpraca montażowa: Wanda Jankowska
- Charakteryzacja: Małgorzata Zawadzka-Lewik
- Współpraca charakteryzatorska: Janina Sękowska, Ewa Skarbek-Warszakowska, Anna Mamrot
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Efekty pirotechniczne: Paweł Grzelak
- Efekty specjalne: CineSite (Londyn), Chris Holsey, Danny Jones, Peter Williams, Art Logic (komputerowe), Ryszard Wojtyński (komputerowe), Robert Chaciński (komputerowe)
- Konsultacja: Jolanta Justa (historyczna), Wojciech Tomasz Biernawski (d/s pojazdów i hippiki), Hanna Pawlak (d/s językowych), Aleksandra Wiśniewska (d/s spraw językowych), Józef Grzeszczak (kaskaderska)
- Kierownictwo produkcji: Waldemar Król
- Współpraca produkcyjna: Elżbieta Słupińska, Euzebia Rubaszewska-Koćwin, Andrzej Burakowski, Marek Rudnicki, Ramo Olejnik (w rzeczywistości pełnił funkcję kierownika planu), Józef Wojakiewicz, Mariola Puchalska
- Produkcja: Łódzkie Centrum Filmowe, Telewizja Polska
- Współpraca produkcyjna: Agencja Produkcji Filmowej, Polfilm
- Laboratorium: Łódzkie Centrum Filmowe
- Obsada aktorska: Daniel Olbrychski (Jan Michał Twardowski), Rafał Olbrychski (młody Jan Michał Twardowski), Rafał Królikowski (diabeł Balan), Jerzy Kamas (Mikołaj Twardowski, ojciec Jana Michała), Jerzy Bończak (diabeł Pursan "Łowca Dusz"), Krzysztof Kolberger (dworzanin Zygmunta Augusta), Agnieszka Różańska (młoda Agnieszka, żona Twardowskiego), Maryla Rodowicz (Agnieszka, żona Twardowskiego), Anna Korcz (cesarz Belzebub), Joanna Trzepiecińska (duch Barbary Radziwiłłówny), Agnieszka Wagner (matka Twardowskiego), Franciszek Pieczka (pustelnik Albertus), Maciej Kozłowski (Lucyper, książę d/s Wschodu), Henryk Machalica (król Zygmunt August), Leon Niemczyk (Tomasz Reiner, lalkarz z Wittembergi), Jerzy Bińczycki (profesor Łukasz, wykładowca Twardowskiego na UJ), Zbigniew Buczkowski (karczmarz Bartłomiej Brzózka, właściciel gospody "Rzym"), Jakub Śnieć (Maciek, sługa Twardowskiego), Aleksandra Ciejek (czarownica), Ryszard Dreger (Pietrek, sługa Mikołaja Twardowskiego), Agata Gawrońska, Marian Glinka (diabeł Barkalas, prezydent warsztatów smołowych), Alicja Gradowska, Krzysztof Janczar, Ireneusz Kaskiewicz (zbój), Maria Klejdysz (baba u Twardowskiego), Grzegorz Kliś, Ryszard Kotys (diabeł marszałek polny), Jan Paweł Kruk (diabeł, przewodniczący kolegium handlowego), Edward Linde-Lubaszenko (inkwizytor Albert z Płocka), Paweł Majchrowski, Kuba Olbrychski, Antek Olbrychski, Tadeusz Paradowicz (diabeł generał Foran), Joanna Pisera, Barbara Połomska (wdowa u Twardowskiego), Jerzy Słonka, Łukasz Sobczak, Bogusław Sochnacki (mieszczanin u Twardowskiego), Tatiana Sosna-Sarno (czarownica), Sławomir Sulej (diabeł Pruslas), Krzysztof Szczygieł (król Henryk Walezy), Katarzyna Śmiechowicz (zjawa), Grażyna Trela (diabeł "inkwizytor Benancjusz"), Marek Walczak, Anita Werner, Dariusz Gnatowski (mieszczanin w gospodzie; nie występuje w czołówce), Anna Kadulska (nie występuje w czołówce), Ignacy Machowski (wykładowca na uniwersytecie w Wittemberdze; nie występuje w czołówce), Rafał Maćkowiak (student Twardowskiego; nie występuje w czołówce), Karina Seweryn (dziewczyna z dzbanem; nie występuje w napisach)
- Obsada dubbingu: Andrzej Mastalerz (młody Jan Michał Twardowski; rola Rafała Olbrychskiego; nie występuje w czołówce)
- Narrator: Piotr Fronczewski
Nagrody
- 1996 - Rafał Królikowski Poznań (FF dla Dzieci)-Nagroda Jury Dziecięcego (Marcinek) za najlepszą rolę męską
- 1996 - Bogdan Solle Poznań (FF dla Dzieci)-Nagroda Jury Dziecięcego (Marcinek) za scenografię
Varia
- Piosenka: ballady
- Muzyka piosenki (-nek) : Andrzej Korzyński
- Słowa piosenki (-nek) : Krzysztof Gradowski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Rafał Królikowski, Krzysztof Adamski, Paweł Hartlieb, Monika Piłatowicz, Chór Centralnego Związku Artystycznego Wojska Polskiego
- Dyrygent : Andrzej Banasiewicz
Pierwowzory
- Pierwowzór: MISTRZ TWARDOWSKI
- Autor pierwowzoru: Józef Ignacy Kraszewski
