filmpolski.pl: Film fabularny 1945-

KRONIKA WYPADKÓW

UCIECZKA (1986)

Dyplomowy film absolwenta Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego spotkał się z dużym zainteresowaniem krytyki, która wróżyła Tomaszowi Szadkowskiemu błyskotliwą karierę. Autor, wcześniej twórca dokumentów traktujących o sprawach tzw. trudnej młodzieży, podejmuje te problemy także w "Ucieczce", uhonorowanej nagrodą za debiut reżyserski w kategorii filmu telewizyjnego oraz nagrodą za zdjęcia na FPFF w Gdyni w 1986 r. Ponadto odtwórcy głównych ról: Adrianna Biedrzyńska i Zbigniew Zamachowski otrzymali wyróżnienia aktorskie na przeglądzie Młode Kino Polskie. Obraz Szadkowskiego zwraca uwagę niebanalnym potraktowaniem tematu, sensacyjną akcją, dynamicznym montażem. Jego atutem jest również głębokie osadzenie w polskich realiach połowy lat 80. Nie przeszkodziło to krytykom dopatrywać się w filmie licznych analogii do słynnego "Lotu nad kukułczym gniazdem" Milosa Formana. Tak jak tam, dwoje bohaterów "Ucieczki" to osoby zepchnięte na margines, nie pasujące do otaczającego je świata, nie umiejące się z nim pogodzić.
Pewna siebie, odważna nastolatka, która weszła w konflikt z prawem i trafiła do zakładu poprawczego, chce się stamtąd wydostać symulując chorobę umysłową. Zostaje przewieziona pod milicyjną eskortą i w kajdankach do szpitala psychiatrycznego na badania. Na pobliskim boisku grupka pensjonariuszy zakładu zamkniętego kopie piłkę. Jeden z nich, młody chłopak w kurtce khaki i wełnianej czapce nasuniętej na czoło, z uwagą przygląda się karetce pogotowia i siedzącej w niej dziewczynie. Wykorzystując nieuwagę strażników, dziewczyna zwabia chłopaka do samochodu, a następnie nakazuje mu siąść za kierownicą i staranować bramę zakładu. Tak zaczyna się tytułowa ucieczka obojga. Początkowo przypadkowy wspólnik jest tylko bezwolnym i posłusznym narzędziem w rękach dziewczyny. Z czasem okazuje się, że wcale nie jest takim "czubkiem", jak sądziła. Udaje niemowę, ale sprowokowany przez dziewczynę przypadkiem się odzywa. To ona jednak kieruje ucieczką. Żeby zdobyć trochę pieniędzy, sprzedaje właścicielowi warsztatu samochodowego skradzionego malucha. Stara się też dotrzeć do swego chłopaka w nadziei, że ten jej pomoże, ale czeka ją gorzkie rozczarowanie. Ukochany, zwabiony spora gotówką, związał się z nie najmłodszą właścicielką motelu. Zrozumiawszy, że może liczyć tylko na siebie, dziewczyna postanawia odstawić swego nieco kłopotliwego współtowarzysza podróży do jego rodzinnego domu. Ale niedobry to dom: nadopiekuńcza, despotyczna, pozbawiona odrobiny tolerancji matka i wyzuty z subtelniejszych uczuć ojciec. Nic więc dziwnego, że wrażliwy chłopak nie chce tam zostać i dołącza do dziewczyny. Odtąd są razem już nie z konieczności, ale z wyboru. Nie dane im jednak będzie zaznać szczęścia. [PAT]

Ekipa

Nagrody

Varia

DZIECI ŚMIECI

"Dzieci śmieci" czekały na emisję 4 lata. Ukończone w 1986 roku, uhonorowane nagrodą kanału 4 londyńskiej telewizji za najlepszy film dyplomowy na Festiwalu Szkół Filmowych w 1987 roku pokazywane były zaledwie kilka razy w zamkniętym gronie. Dopiero po Felixie dla "300 mil do nieba" przypomniano sobie o poprzednich dokonaniach mało znanego reżysera. "Dzieci śmieci" raczej nie nadają się do emisji w porze, kiedy przed ekranami siadają młodzi widzowie. To szczery aż do bólu film o brutalności życia. Jest tu moralna zgnilizna, bezprawie, narkomania, bezwzględność. Wszystkiego doświadcza dziecko, zaniedbywane przez rodziców, pozostawione same sobie. Mały bohater filmu Dejczera postanawia sprzedawać gazety, by zarobić na bilet do Anglii, dokąd wyjechał jego jedyny prawdziwy przyjaciel. Początkowo praca przebiega bez przeszkód. Wkrótce jednak pojawiają się problemy. Malec razem ze swym wspólnikiem wplątują się w nieczyste interesy i oszustwa dokonywane przez szajkę, wykorzystującą dzieci do różnych dochodowych i nielegalnych przedsięwzięć. Chłopiec zostaje schwytany przez policję, lecz niebawem wypuszczony. Wzbudza to podejrzenia jego "pracodawców". Wielką silą filmu Dejczera są muzyka i zdjęcia podkreślające balladowy charakter utworu. Znakomicie wypadli też młodociani aktorzy, pełni autentyzmu, spontaniczni i naturalni. Odtwórcę głównej roli reżyser znalazł dopiero w przeddzień realizacji. Nie było więc czasu na przygotowania, analizę scenariusza, ćwiczenie wymowy. Mimo to Bartosz Sikorski szybko "poczuł" kamerę i udźwignął ciężar niełatwej przecież roli.

Ekipa

Varia

PRZEZ DOTYK

PRZEZ DOTYK - galeria
Galeria zdjęć (1)

Fabularny debiut Magdaleny Łazarkiewicz, która zaczynała od dokumentu. "Przez dotyk" jest filmem niezwykle poruszającym także i dziś. Swego czasu film szokował drastycznością tematu i fizjologicznym naturalizmem.
Dwie kobiety spotykają się na sąsiadujących łóżkach w szpitalu. Teresa - brzydka chuda i chora na raka - nie chce żyć. Zgwałcona przez ojca izoluje się od świata. Anna - piękna tancerka, szczęśliwa matka i żona - spodziewa się kolejnego dziecka. Ze wszystkich sił pragnie wyzdrowieć. Jej wola życia i energia udzielają się niekomunikatywnej Teresie w momencie, gdy zetkną się dłonie obu kobiet.

Ekipa

Nagrody

Wersja do druku