SZTOS
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1997
- Premiera: 1997. 08. 22
- Gatunek: Film sensacyjny
- Dane techniczne: Barwny. 86 min.
Plenery: Gdańsk.
"Sztos", debiut reżyserski popularnego aktora Olafa Lubaszenki, to rodzima wersja kina drogi i kina sensacyjnego z licznymi elementami komediowymi. Scenariusz napisał Jerzy Kolasa, właściciel Studia Tatuażu Artystycznego, który w latach 70., kiedy toczy się akcja filmu, obracał się w kręgach trójmiejskiego półświatka, więc opisywane sytuacje i ludzi zna dobrze z autopsji. Końcowy napis podkreśla, że wszystkie postaci są fikcyjne, z wyjątkiem kilku.
"Sztos" na długo przed premierą otaczała aura sensacji, gdyż w obsadzie miały pojawić się nazwiska znane nie tylko ze świata artystycznego. W epizodach i kilkusekundowych sekwencjach można więc zobaczyć sportowca Przemysława Saletę, scenarzystę Jerzego Kolasę czy słynnego mafiosa z Wybrzeża, Nikodema Skotarczyka pseudonim "Nikoś", dziś już nieżyjącego. Krążyły nawet rozmaite plotki na temat kulisów realizacji filmu, które reżyser uparcie dementował.
"Sztos" ma formę rozbudowanej retrospekcji. Bohaterowie, współcześnie ludzie z pozycją, mający własne, prawie legalne interesy, z nostalgią wspominają dawne czasy, kiedy to w Polsce wczesnego Gierka, jako nic nie znaczące płotki, dopiero zaczynali zbijać kapitał.
Sopot, początek lat 70. 30-letni Kazik Czarnecki noszący ksywkę "Synek", wychodzi po półtorarocznej odsiadce na wolność, wraca do rodzinnego Trójmiasta i próbuje jakoś się urządzić. Pracujący w stoczni brat proponuje mu pomoc w załatwieniu pracy przy malowaniu statków, ale ta oferta niezbyt nęci chłopaka. Ma dziewczynę, Beatę, chciałby się ożenić, a za robotniczą pensję może kupić mieszkanie nie wcześniej niż za 20-30 lat. Kontaktuje się więc z dawnym kumplem, sporo starszym od niego Erykiem, który jest fachowcem od "przewalanek" - oszustw walutowych, a także niejako "szwagrem" Synka, gdyż Beata - o czym już jej ukochany nie wie - pod jego nieobecność żyła z Erykiem.
Doświadczony kumpel wciąga Synka do spółki i teraz już razem oszukują cudzoziemców przy wymianie walut, wciskając im zamiast banknotów pocięte gazety. Pewnego dnia Eryk, zapalony hazardzista, przegrywa dużą sumę z Gruchą, przyjacielem z branży. Okazuje się, że Grucha z premedytacją go oszukał. Eryk postanawia się zemścić na równie dużą skalę, ale do tego potrzebuje sporej gotówki. Wraz z Synkiem jedzie więc na Mazury, gdzie pełno niemieckich wycieczek, a więc i "jeleni" do oskubania. Kiedy są już gotowi, przystępują do ostatecznej rozprawy z Gruchą, robiąc efektowny "sztos" ("numer" w gwarze przestępczej). [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Olaf Lubaszenko
- Współpraca reżyserska: Sławomir Małyszko, Bruno Borchólski
- Scenariusz: Jerzy Kolasa
- Zdjęcia: Piotr Wojtowicz
- Operator kamery: Piotr Wojtowicz
- Współpraca operatorska: Krzysztof Strąbski, Tomasz Gradowski, Marek Modzelewski, Paweł Chiczewski, Piotr Kryska, Paweł Dylik, Eugeniusz Kaczmarek, Zbigniew Gajzler, Henryk Wingert
- Scenografia: Andrzej Haliński
- Współpraca scenograficzna: Robert Czesak, Cezary Matysiak, Dariusz Lipiński, Jan Marciniak, Joanna Lelanow
- Dekoracja wnętrz: Albina Barańska
- Kostiumy: Magdalena Biedrzycka
- Współpraca kostiumograficzna: Justyna Stolarczyk, Jolanta Wieczorek
- Muzyka: Miłość (zespół rockowy), Tymon i Trupy (zespół)
- Wykonanie muzyki: Tymon Tymański (kontrabas, lider), Mikołaj Trzaska (saksofon), Maciej Sikała (saksofon), Leszek Możdżer (fortepian; w czołówce imię: Lesław), Jacek Olter (perkusja)
- Wykonanie piosenki (-nek): Kazik
- Konsultacja muzyczna: Zbigniew Zbrowski
- Dźwięk: Jerzy Szawłowski
- Współpraca dźwiękowa: Andrzej Chuszno, Jacek Kuśmierczyk ("Sonoria")
- Imitator dźwięku: Henryk Zastróżny
- Montaż: Wanda Zeman
- Współpraca montażowa: Waldemar Ostanówko
- Charakteryzacja: Janina Dybowska-Person
- Współpraca charakteryzatorska: Jolanta Żakiewicz
- Konsultacja: Konrad Orłowski (d/s samochodów)
- Opracowanie graficzne: Marek Kukawski
- Fotosy: Krzysztof Wellman
- Ewolucje kaskaderskie: Robert Brzeziński, Ryszard Janikowski, Jacek Ryniewicz
- Kierownictwo produkcji: Dorota Ostrowska-Orlińska
- Organizacja produkcji: Ewa Jastrzębska, Paweł Gabryś, Marta Guze-Korszyńska, Zofia Świątek, Małgorzata Witkowska, Elżbieta Słupińska
- Kierownictwo planu: Marek Wolski
- Sekretariat planu: Danuta Szczęsnowicz-Malipan
- Producent: Leon Warecki
- Produkcja: Sting (firma produkcyjna)
- Koprodukcja: Agencja Produkcji Filmowej, Polsat (telewizja), Canal+ Polska
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Obsada aktorska: Jan Nowicki (Eryk), Cezary Pazura (Czarnecki "Synek"), Ewa Gawryluk (Beata), Krzysztof Zaleski ("Grucha"), Leon Niemczyk (Josef, kierownik niemieckiej wycieczki), Jerzy Kolasa (grający w kasynie "Gruchy"), Agnieszka Sitek (Basia, dziewczyna podwożona przez Eryka i "Synka"), Henryk Bista (prokurator), Dariusz Kordek (współpracownik "Gruchy"), Edward Linde-Lubaszenko (Edward "Markiz"), Janusz Józefowicz (Adaś), Janusz Stokłosa (muzyk w nocnym lokalu), Grzegorz Skrzecz (kucharz potwierdzający wagę golonki), Przemysław Saleta (grający w kasynie "Gruchy"), Monika Ambroziak (dziewczyna tańcząca z Adasiem), Witold Bieliński (brat "Synka"), Stanisław Bieniasz (krupier w kasynie "Gruchy"), Agnieszka Brańska (dziewczyna w restauracji "Baron"), Stanisław Brudny (mężczyzna sprzątający w szulerni), Janusz Chlebowski (Kurt, goryl Josefa), Ryszard Chlebuś (gracz w szulerni), Michał Coganianu, Mariusz Czajka (mężczyzna jedzący kanapki w szulerni), Henryk Cześnik, Tomasz Dedek (fałszerz), Olaf Deriglasoff (2 role: racz w szulerni, kierowca autokaru w Malborku), Wojciech Dmochowski, Zbigniew Dziubiński, Jerzy Kajetan Frykowski (grający w kasynie "Gruchy"), Katarzyna Gaweł, Grzegorz Gierak (kelner podający ciepłe piwo), Stefan Kałużny, Emil Karewicz (Niemiec), Jędrzej Kodymowski, Krzysztof Krupiński (kelner podający ciepłą zupę), Tomasz Lengren (kochanek matki Beaty), Olaf Lubaszenko (Mietek), Asja Łamtiugina, Małgorzata Maj, Cezary Matysiak, Michał Milowicz ("Student"), Marek Nowakowski (grający w kasynie "Gruchy"), Małgorzata Olkiszewska, Rafał Roskowiński, Wojciech Ruciński, Ewa Szawłowska (sekretarka "Synka"), Andrzej Terej, Robert Tomaszewski, Paweł Twardoch, Natasza Urbańska (dziewczyna w restauracji "Baron"), Robert Wabich (alfons), Marek Wolski, Halina Wyrodek (matka Beaty), Jerzy Zajadło, Nikodem Skotarczak "Nikoś" (mężczyzna witający się z Erykiem; nie występuje w czołówce), Katarzyna Bargiełowska (nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1997 - Bilet, Nagroda Stowarzyszenia "Kina Polskie"-Srebrny Bilet
Varia
- Piosenka: KOMU SIĘ POSKARŻYĆ
- Słowa piosenki (-nek) : Tymon Tymański
- Muzyka piosenki (-nek) : Tymon Tymański
- Wykonanie piosenki (-nek) : Tymon Tymański, Mikołaj Trzaska, Tomasz Gwinciński, Tomasz Hesse, Jacek Olter
- Piosenka: SZTOS
- Słowa piosenki (-nek) : Kazik Staszewski
- Muzyka piosenki (-nek) : Sławomir Pietrzak, Kazik Staszewski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Kazik Staszewski, Sławomir Pietrzak, Ireneusz Wereński, Jerzy Mazzoll
- Piosenka: GDY MAM CO CHCĘ WTEDY WIĘCEJ CHCĘ
- Słowa piosenki (-nek) : Kazik Staszewski
- Muzyka piosenki (-nek) : Kazik Staszewski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Kazik Staszewski, Adam Burzyński, Ireneusz Wereński, Jerzy Mazzoll, Andrzej Szymańczak
- Piosenka: NIGDY WIĘCEJ
- Słowa piosenki (-nek) : Andrzej Tylczyński
- Muzyka piosenki (-nek) : Wojciech Piętowski
- Piosenka: POMALUJ MOJE SNY
- Słowa piosenki (-nek) : Bogdan Loebl
- Muzyka piosenki (-nek) : Tadeusz Nalepa
- Wykonanie piosenki (-nek) : Janusz Stokłosa
- Cytat dźwiękowy: WNIEBOWZIĘCI
fragment ścieżki dźwiękowej- Reżyseria : Andrzej Kondratiuk
- Dialogi : Andrzej Kondratiuk, Jan Himilsbach
Patrz także:
- 2011 - SZTOS 2


















