SZTOS
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1997
- Premiera: 1997. 08. 22
- Gatunek: Film sensacyjny
- Dane techniczne: Barwny. 86 min.
Plenery: Gdańsk.
"Sztos", debiut reżyserski popularnego aktora Olafa Lubaszenki, to rodzima wersja kina drogi i kina sensacyjnego z licznymi elementami komediowymi. Scenariusz napisał Jerzy Kolasa, właściciel Studia Tatuażu Artystycznego, który w latach 70., kiedy toczy się akcja filmu, obracał się w kręgach trójmiejskiego półświatka, więc opisywane sytuacje i ludzi zna dobrze z autopsji. Końcowy napis podkreśla, że wszystkie postaci są fikcyjne, z wyjątkiem kilku.
"Sztos" na długo przed premierą otaczała aura sensacji, gdyż w obsadzie miały pojawić się nazwiska znane nie tylko ze świata artystycznego. W epizodach i kilkusekundowych sekwencjach można więc zobaczyć sportowca Przemysława Saletę, scenarzystę Jerzego Kolasę czy słynnego mafiosa z Wybrzeża, Nikodema Skotarczyka pseudonim "Nikoś", dziś już nieżyjącego. Krążyły nawet rozmaite plotki na temat kulisów realizacji filmu, które reżyser uparcie dementował.
"Sztos" ma formę rozbudowanej retrospekcji. Bohaterowie, współcześnie ludzie z pozycją, mający własne, prawie legalne interesy, z nostalgią wspominają dawne czasy, kiedy to w Polsce wczesnego Gierka, jako nic nie znaczące płotki, dopiero zaczynali zbijać kapitał.
Sopot, początek lat 70. 30-letni Kazik Czarnecki noszący ksywkę "Synek", wychodzi po półtorarocznej odsiadce na wolność, wraca do rodzinnego Trójmiasta i próbuje jakoś się urządzić. Pracujący w stoczni brat proponuje mu pomoc w załatwieniu pracy przy malowaniu statków, ale ta oferta niezbyt nęci chłopaka. Ma dziewczynę, Beatę, chciałby się ożenić, a za robotniczą pensję może kupić mieszkanie nie wcześniej niż za 20-30 lat. Kontaktuje się więc z dawnym kumplem, sporo starszym od niego Erykiem, który jest fachowcem od "przewalanek" - oszustw walutowych, a także niejako "szwagrem" Synka, gdyż Beata - o czym już jej ukochany nie wie - pod jego nieobecność żyła z Erykiem.
Doświadczony kumpel wciąga Synka do spółki i teraz już razem oszukują cudzoziemców przy wymianie walut, wciskając im zamiast banknotów pocięte gazety. Pewnego dnia Eryk, zapalony hazardzista, przegrywa dużą sumę z Gruchą, przyjacielem z branży. Okazuje się, że Grucha z premedytacją go oszukał. Eryk postanawia się zemścić na równie dużą skalę, ale do tego potrzebuje sporej gotówki. Wraz z Synkiem jedzie więc na Mazury, gdzie pełno niemieckich wycieczek, a więc i "jeleni" do oskubania. Kiedy są już gotowi, przystępują do ostatecznej rozprawy z Gruchą, robiąc efektowny "sztos" ("numer" w gwarze przestępczej). [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Olaf Lubaszenko
- Scenariusz: Jerzy Kolasa
- Zdjęcia: Piotr Wojtowicz
- Scenografia: Andrzej Haliński
- Dekoracja wnętrz: Albina Barańska
- Kostiumy: Magdalena Biedrzycka
- Muzyka: Miłość (zespół), Tymon i Trupy (zespół)
- Dźwięk: Jerzy Szawłowski
- Montaż: Wanda Zeman
- Charakteryzacja: Janina Dybowska-Person
- Kierownictwo produkcji: Dorota Ostrowska-Orlińska
- Producent: Leon Warecki
- Produkcja: Sting (firma produkcyjna)
- Obsada aktorska: Jan Nowicki (Eryk), Cezary Pazura (Czarnecki "Synek"), Ewa Gawryluk (Beata), Krzysztof Zaleski ("Grucha"), Leon Niemczyk (Josef, kierownik niemieckiej wycieczki)
Nagrody
- 1997 - Bilet, Nagroda Stowarzyszenia "Kina Polskie"-Srebrny Bilet
Patrz także:
- 2011 - SZTOS 2
