HISTORIA KINA W POPIELAWACH
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1998
- Premiera: 1998. 11. 20
- Dane techniczne: Barwny (Kodak). 2740 m. 99 min.
Plenery: Popielawy, Będkó, Czarnocin.
"Nie poddaję się oczekiwaniom widzów. Tym, co kontroluje moją pracę, jest wewnętrzne przekonanie o słuszności, uczciwości i serdeczności tego, co robię. Jeśli to się zrymuje z oczekiwaniami widzów, proszę uprzejmie. Jeżeli się nie zrymuje - przepraszam. Na zapotrzebowanie społeczne niech odpowiadają moi zdolniejsi koledzy. W każdym filmie zabiegam, żeby odkrywać dla siebie coś nowego. Nie chcę powtarzać światów, które już wykreowałem. Nie sądzę, żebym stał w miejscu. Widzom mogę powiedzieć tyle: przyjdźcie na ten film, a zobaczycie, jak wiele zdarzyło się ostatnio" - deklarował w jednym z wywiadów Jan Jakub Kolski. To słowa niezwykłe w czasach dominacji filmowej komercji i podporządkowania X Muzy dogmatowi zysku. Przypominające, że prawdziwa sztuka jest w swej istocie elitarna. Dąży nie do schlebiania masowym gustom (to domena, demokratycznej z natury, rozrywki), lecz odkrywania nieznanych obszarów piękna, poszerzania granic ludzkiej wyobraźni i wrażliwości. Często też staje się widzialnym świadectwem poszukiwania przez artystę własnego miejsca w rzeczywistości, budowania przezeń oryginalnej wizji świata. Dotychczasowy dorobek twórczy Jana Jakuba Kolskiego dobitnie potwierdza tę regułę. Kolejne filmy reżysera, od debiutanckiego "Pogrzebu kartofla", aż po "Historię kina w Popielawach" dowodzą z jednej strony przywiązania do pewnych motywów i pejzaży, z drugiej zaś pokazują duchowy rozwój ich twórcy, jego zmagania z własnymi obsesjami i kompleksami. Fabuła "Historii kina w Popielawach" rozgrywa się również w scenerii znanej z wcześniejszych obrazów Kolskiego (malownicze pola, dalekie horyzonty, wiejskie chałupy) i wśród "znajomych" typów ludzkich (nieudaczni, ułomni, wewnętrznie niespełnieni mężczyźni; kobiety cierpiące z powodu nieszczęśliwej miłości). Krąży też wokół bliskich reżyserowi tematów: czasu, przeznaczenia, bólu, miłości. "Historia..." stanowi jednak również zamknięcie pewnego etapu twórczych poszukiwań Kolskiego. "Jest ostatnim z serii filmów, w których dokonywałem osobistych rozliczeń ze światem" - jak mówił w jednym z wywiadów. To z jednej strony zwiastun rozluźnienia więzów z wypracowaną przez lata estetyką, z drugiej zaś utwór bardzo osobisty, nawiązujący do rzeczywistych dziejów przodków artysty. "W mojej prywatnej historii rodzinnej cztery pokolenia zapisywały kartę pod nazwą "film", prawie od początku, odkąd kino istnieje. Prababka na początku wieku miała jedno z pierwszych kin w Łodzi "Teatre Optique Parisien", dziadek był producentem filmowym, przedstawicielem firm Fox, Metro Goldwyn Meyer, Paramount. Ojciec - montażysta filmowy, siostra - montażystka, ja - też filmowiec. Ale nie znalazłem dość odwagi czy nieskromności, żeby opowiadać wprost tę historię. Ukryłem więc moich antenatów za postaciami filmowymi" - zwierzał się swego czasu reżyser. Narratorem tytułowej "historii" jest dziesięcioletni Staszek Szewczyk, wychowany wprawdzie w mieście, lecz uczący się w wiejskiej szkole w Popielawach, skąd pochodzą jego dziadkowie. W pamiętniku, który pisze, bardzo wiele miejsca zajmuje zasłyszana historia barwnego, głośnego w okolicy, kowalskiego rodu Andryszków. Zaczyna się ona od Józefa Andryszka, zwanego Pierwszym. W XIX wieku zbudował on kinomaszynę, zanim jeszcze to samo uczynili na Zachodzie bracia Lumiere. Poprzez następne pokolenia saga rodzinna dochodzi do lat sześćdziesiątych XX wieku, czyli losów Józefa Andryszka Szóstego, zwanego Szustkiem, który marzy o odtworzeniu wynalazku swego przodka. Stanowczo sprzeciwia się temu jego ojciec, uważając, że kinomaszyna była przez lata przekleństwem rodu. W ten sposób pod ręką Kolskiego fascynująca historia rodzinna splata się nierozerwalnie z rozważaniami o fenomenie kina. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Jan Jakub Kolski
- Współpraca reżyserska: Renata Sobczak, Grzegorz Lewandowski, Karolina Foltyn, Piotr Szczerbic, Aleksander Dembski, Daniel Wiktor
- Scenariusz: Jan Jakub Kolski
- Zdjęcia: Krzysztof Ptak
- Operator kamery: Jacek Januszyk, Jan Jakub Kolski
- Współpraca operatorska: Zbigniew Jakubowski, Edward Makówka, Ferdynand (Fredisław) Szczerbowicz, Józef Cieplucha, Jerzy Lękiewicz, Leszek Dudziński, Ryszard Kozak, Jerzy Nuckowski, Witold Kurzyński, Ireneusz Dybowski, Maciej Kowalski, Stanisław Pożerski, Piotr Kowalewski
- Scenografia: Wojciech Saloni-Marczewski
- Współpraca scenograficzna: Magdalena Saloni-Marczewska, Bogusław Nobielski, Mariusz Kuzański, Jan Bobka, Jerzy Michalak, Andrzej Kowalewski, Zdzisław Jagiełło
- Dekoracja wnętrz: Michał Hrisulidis
- Kostiumy: Małgorzata Zacharska
- Współpraca kostiumograficzna: Danuta Kamińska, Wanda Kowalska
- Muzyka: Zygmunt Konieczny
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Konsultacja muzyczna: Bogumiła Kłopotowska
- Realizacja nagrań: Andrzej Żabicki (nagrań dokonano w studiu Łódzkiego Centrum Filmowego)
- Dźwięk: Andrzej Żabicki
- Współpraca dźwiękowa: Kazimierz Siczek, Robert Buczkowski
- Imitator dźwięku: Henryk Zastróżny
- Montaż: Ewa Pakulska
- Współpraca montażowa: Danuta Gołębiowska, Ewa Szulc
- Charakteryzacja: Alicja Kozłowska, Monika Mirowska
- Konsultacja: Władysław Barański (kaskaderska)
- Efekty pirotechniczne: Paweł Grzelak
- Efekty specjalne: Mirosław Bartosik (efekty wizualne, kinematograf), Krzysztof Ptak (komputerowe)
- Opracowanie graficzne: Ryszard Wierzbicki (czołówka), Mirosław Mentcel (napisy)
- Fotosy: Robert Nofikow
- Transport: Włodzimierz Bednarek, Wojciech Lorek, Eugeniusz Steć, Andrzej Sobusiak
- Kierownictwo produkcji: Piotr Śnieg
- Współpraca produkcyjna: Tadeusz Motylewski, Małgorzata Witkowska, Paweł Tomasiuk, Aleksandra Dembska, Władysław Barański, Tadeusz Błaszczyk
- Producent: Kazimierz Rozwałka
- Produkcja wykonawcza: Figaro Film Production Ltd.
- Produkcja: Telewizja Polska, Komitet Kinematografii, Agencja Produkcji Filmowej, Canal+ Polska, Łódzkie Centrum Filmowe, Silesia (firma dystrybucyjna), Figaro Film Production Ltd.
- Współfinansowanie: Agencja Scenariuszowa
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Obsada aktorska: Krzysztof Majchrzak (Józef Andryszek V), Bartosz Opania (Józef Andryszek I), Grażyna Błęcka-Kolska (Chanutka V), Michał Jasiński (Szustek), Tomasz Krysiak (Staszek), Franciszek Pieczka (Wujo Janek), Mariusz Saniternik (Kulawik), Joanna Pierzak (Chanutka I), Izabella Bukowska (Jagoda), Maria Gładkowska (dziedziczka), Jan Nowicki (dziedzic), Anna Biernacka (babcia Staszka), Edward Kusztal (dziadek Staszka), Aleksander Bednarz (profesor), Bogusław Nobielski (asystent profesora), Maria Wójcikowska (matka Andryszka I), Zdzisław Reczyński (fornal), Michał Szkóp (kierowca Nyski), Euzebiusz Olszewski (majster), Piotruś Kowalik (6-letni Józio), Marek Plech (fotograf weselny), Ewa Kabza (pielęgniarka w szpitalu), Magdalena Ostolska (pielęgniarka w lazarecie), Aleksander Świrski (pomocnik kowala), Mirosław Bieliński (powstaniec), Janusz Głogowski (oficer), Andrzej Cempura (lekarz), Andrzej Jurczak (chłop), Maciej Nogieć (chłop), Ewa Pargieła (nauczycielka), Wiesław Kot (ojciec Andryszka I), Jacek Tarowski (jeździec rosyjski w okresie Powstania Styczniowego podążający za wozem Hanutki I i Józefa Andryszka I; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1998 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Brązowe Grono
- 1998 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy")
- 1998 - Kazimierz Rozwałka Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda dla producenta
- 1998 - Krzysztof Majchrzak Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za pierwszoplanową rolę męską
- 1998 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda Kin Studyjnych
- 1998 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego za konsekwencję w kreowaniu własnej poetyckiej rzeczywistości, za artyzm w sposobie przeżywania przeszłości, tradycji, za refleksyjny i ciepły stosunek do świata
- 1999 - Krzysztof Majchrzak Słupca k. Konina (Przegląd Filmowy "Prowincjonalia")-nagroda aktorska przyznawana przez publiczność
- 1999 - Zygmunt Konieczny Słupca k. Konina (Przegląd Filmowy "Prowincjonalia")-Złoty Jańcio (nagroda główna) nagroda organizatorów
- 1999 - Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; za rok 1998; przyznana 26.04.1999
- 1999 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy film; za rok 1998
- 1999 - Krzysztof Ptak Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsze zdjęcia; za rok 1998
- 1999 - Zygmunt Konieczny Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza muzyka; za rok 1998
- 1999 - Ewa Pakulska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy montaż (przyznana pośmiertnie); za rok 1998
- 1999 - Jan Jakub Kolski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza reżyseria; za rok 1998
- 1999 - Jan Jakub Kolski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz; za rok 1998
- 1999 - Wojciech Saloni-Marczewski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza scenografia; za rok 1998
- 1999 - Andrzej Żabicki Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy dźwięk; za rok 1998
- 1999 - Kazimierz Rozwałka Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy producent; za rok 1998
- 1999 - Bartosz Opania Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza rola męska; za rok 1998
- 1999 - Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Srebrna Statuetka Leliwity - Nagroda Specjalna
- 1999 - Rosja (MFF "Złoty Rycerz")-Srebrny Rycerz festiwal odbył się w Moskwie
- 1999 - Triest (MFF)-Nagroda Główna
- 1999 - Genewa (Międzynarodowe Spotkanie Kina i Telewizji-Kino Pełnoekranowe)-Grand Prix
Varia
- Piosenka: BELLA, BELLA DONNA
- Muzyka piosenki (-nek) : G. Winkler
- Słowa piosenki (-nek) : Anna Jakowska
- Piosenka: PIOSENKA KUBAŃSKA
muzyka ludowa- Słowa piosenki (-nek) : Zygmunt Sztaba
- Utwór muzyczny: ŚWIĘTO OGNIA - polka
- Muzyka : Johann Strauss syn
- Cytat filmowy: KOLOROWE POŃCZOCHY
- Reżyseria : Janusz Nasfeter
- Cytat filmowy: PUSZCZA BIAŁOWIESKA
- Reżyseria : Włodzimierz Puchalski


















