LEKCJA MARTWEGO JĘZYKA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1979
- Premiera: 1979. 09. 07
- Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 2879 m. 96 min.
Scenariusz filmu napisał Janusz Majewski na podstawie książki Andrzeja Kuśniewicza "Lekcja martwego języka". Akcja powieści i filmu rozgrywa się w ostatnich miesiącach I wojny światowej, w małym galicyjskim miasteczku. Choć losy Europy decydują się daleko stąd, także i tutaj czuje się, że koniec monarchii austro-węgierskiej jest już bliski."Po tej wojnie ludzkość już nigdy nie wróci do stanu młodzieńczej wiary w ideały (...) Dekadenckie spleeny, szukanie symboli, opary opium i romanse ze śmiercią - teraz wulgarnie i dosłownie zmaterializowały się. Teraz był zapach prochu i krwi, prawdziwe cierpienie i prawdziwa śmierć" - tak scharakteryzował ten czas Janusz Majewski.
Bohater filmu, młody porucznik c.k. ułanów, Alfred Kiekeritz, ze względu na zaawansowaną gruźlicę przesunięty zostaje na tyły frontu. W galicyjskiej mieścinie Turka pełni funkcję komendanta punktu etapowego. Mieszka w żydowskim, obskurnym hoteliku - jest w nim jedynym gościem. Nie czuje się tu jednak dobrze. Męczą go ataki kaszlu, gorączka, doskwiera nuda i razi prymitywizm otaczających go warunków i ludzi. Kiekeritz jest bowiem estetą, a przynajmniej za takiego się uważa. Ma świadomość, że jego życie dobiega końca i w tych ostatnich chwilach pragnie nadać mu jakiś sens. Kolekcjonuje dzieła sztuki, które odsyła do swej matki mieszkającej w Grazu. Zatrzymuje sobie jedynie miniaturową kopię Diany Efeskiej, którą znalazł w zgliszczach ukraińskiego dworu. Kiekeritz interesuje się także symbolizmem i zafascynowany jest śmiercią - zarówno jej doznawaniem, jak i zadawaniem. W rozmowie z porucznikiem von Trautem, który w drodze na urlop zatrzymał się w Turce, wyznaje, że najsilniejszych, wręcz boskich przeżyć doznaje, gdy trzyma człowieka na muszce i w każdej chwili może nacisnąć spust. Jednak - mimo że dowodził plutonem egzekucyjnym - dotąd jeszcze nikogo nie zabił. Któregoś dnia podczas polowania dostrzega w lesie zbiegłego jeńca rosyjskiego. Ponownie więc ma w swoich rękach życie człowieka. Zabija go. Umiera w dniu kapitulacji Austro - Węgier. Zakochana w nim dróżniczka wiezie ciało porucznika w prostej trumnie, w towarowym wagonie, do jego rodzinnego miasta.
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Janusz Majewski
- Scenariusz: Janusz Majewski
- Zdjęcia: Zygmunt Samosiuk
- Scenografia: Janusz Sosnowski, Felicja Blaszyńska
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska
- Kostiumy: Maria Wiłun
- Muzyka: Andrzej Kurylewicz
- Dźwięk: Jerzy Blaszyński, Jan Czerwiński
- Montaż: Elżbieta Kurkowska
- Charakteryzacja: Irmina Romanis, Irena Kosecka
- Kierownictwo produkcji: Tadeusz Drewno
- Produkcja: Studio Filmowe Tor
- Obsada aktorska: Olgierd Łukaszewicz (porucznik Alfred Kiekeritz), Ewa Dałkowska (Olga Diana, medium), Małgorzata Pritulak (dróżniczka Liza Kut), Gustaw Lutkiewicz (leśniczy Szwanda), Juliusz Machulski (Moszko, strażnik jeńców)
Nagrody
- 1979 - Andrzej Kurylewicz Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za muzykę
Pierwowzory
- Pierwowzór: LEKCJA MARTWEGO JĘZYKA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Andrzej Kuśniewicz
