EGZEKUTOR
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1999
- Premiera: 1999. 10. 22
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak Color). 3125 m. 107 min.
Bohaterem filmu jest Alex. Młody człowiek wychowujący się w świecie pozbawionym miłości i ciepła. Jedyną jego pasją i namiętnością jest gra na bębnach. Matka Alexa swoją miłość przelała na Wiktora, brata Alexa, który od jakiegoś czasu jest w więzieniu. Alex zakochuje się w Mai, koleżance ze studiów, Maja jest dziewczyną Kowalika, człowieka z dużą kasą niewiadomego pochodzenia. Kowalik ma zobowiązania wobec Napalonego, który zainwestował pieniądze i nie może ich odzyskać. Alex w ramach praktyk studenckich opiekuje się byłym pracownikiem UB Kozarem. Kozar zmęczony starością i chorobami prosi Alexa, żeby odebrał mu życie w zamian za 16 tysięcy dolarów. Chłopak waha się, ale ostatecznie ulega namowom starca. Za otrzymane pieniądze wynajmuje luksusowe mieszkanie i zmienia dotychczasowy styl życia. Alex wpada na pomysł świadczenia usług osobom, które chcą skończyć z życiem, a nie umieją tego zrobić same. Daje ogłoszenie do prasy. Wkrótce ma pierwszą "klientkę". W tym czasie matka Alexa leży w stanie agonalnym w szpitalu podtrzymywana przy życiu przez respirator (uległa wypadkowi podczas podróży do więzienia). Alex mimo oporów wyrzuca staruszkę przez okno. Nie wie, że cały czas jest obserwowany przez człowieka Kowalika. Kolejnym klientem Alexa jest Mecenas, który jak się później okazuje wykorzystał go do zamordowania żony. Alex jest tym wstrząśnięty, ponieważ nie uważa się za mordercę. Adwokat informuje policję, że kobieta została zamordowana, a z jego willi zginęły cenne przedmioty. Teraz Kowalik może już spokojnie szantażować Alexa. Chce się też na nim zemścić za związek z Mają. Alex i Wiktor muszą podjąć trudną decyzję o odłączeniu matki od aparatury podtrzymującej życie. Dla Alexa jest to zadanie ponad siły. Wiktor siedzi w więzieniu za kradzież pieniędzy, które w trakcie śledztwa zginęły, a należały do Kowalika. Kowalik jest przekonany, że Wiktor przed aresztowaniem ukrył pieniądze. Kowalik spotyka się z Wiktorem i daje mu kilka dni na zwrot pieniędzy. Po ich upływie chce szantażem zmusić Alexa, aby ten zabił własnego brata. Alex nie wykonuje zadania, ale Wiktor i tak ginie, a Majka zostaje zgwałcona przez ludzi Kowalika. Alex w akcie zemsty próbuje zabić Kowalika, ale nie znajduje w sobie dość sił. Sam zostaje zabity.
Relatywizm moralny to żyzna gleba dla wegetacji domorosłych Raskolnikowów. Tak po prostu: dobre jest to, co uznajemy za dobre. Słaby i sfrustrowany Alex chce żyć łatwo i wygodnie. Z dala od matki, która nie dała mu ani ciepła ani bezpieczeństwa. Pieniądze zaś pozwalają mu na zdobycie dziewczyny i szybkie zaspokojenie wszelkich innych pragnień i pokus. Chce się "ustawić" w życiu. Dlatego tak łatwo ulega namowie Kozera i zabija go. Do tego może sobie wytłumaczyć, że oddał staremu człowiekowi przysługę. Kozer ma w sobie coś diabolicznego i tajemniczego. W życiu Alexa odgrywa taką rolę jak Mefisto w opowieści o kuszeniu doktora Fausta. Alex musi tylko pociągnąć za spust i już znajdzie się w raju, który zapewni mu posiadanie kilku tysięcy dolarów. Kozer zapewnia Alexa, że każde następne zabójstwo będzie dla niego łatwiejsze. I tak jest rzeczywiście. Alex wstępuje w kolejne kręgi piekła. Diabelską atmosferę filmu podkreśla muzyka i wzmacniająca nastrój pesymizmu scenografia. Chłopak wmawia sobie, że zajmuje się płatną eutanazją, pomaga potrzebującym. Oburza się, gdy ktoś nazwie go mordercą. Masowa kultura utrwaliła obraz mordercy - psychopaty - Kuby Rozpruwacza, Hannibala Lectera, czy zabójcy z filmu "Siedem" - geniusza zła. Alex taki nie jest; nie ma przecież defektu psychicznego. Nie jest też płatnym mordercą, zimnym i wyrachowanym - jak np. Szakal z "Dnia Szakala" czy typ bohatera wielokrotnie kreowanego przez Alaina Delona w filmach kryminalnych. Alex co prawda bierze pieniądze i zabija, ale zarazem wyświadcza swym klientom (nie ofiarom) przysługę. Oni przecież tego pragną. Mordercy zabijają tych, którzy nie chcą umrzeć. Alex przekroczy tę granicę zabijając żonę Mecenasa. To nie ona go wynajęła, nie mogłaby tego zrobić. Jest całkowicie sparaliżowana i nie mówi. To już nie tylko nie jest spełnienie prośby, to morderstwo na zlecenie. Stąd już tylko krok do tego, by zacząć pracować dla Kowalika. Alex nie jest jednak do końca pozbawiony ludzkich uczuć. Ma wątpliwości. Wyobraża sobie swoich klientów, którzy są już "po tamten stronie"; mówią mu, że jest im dobrze. To jego moralne alibi. Choć z drugiej strony brak emocji towarzyszący jego egzekucyjnym działaniom redukować zdaje się jego mentalność do formatu bohaterów filmów animowanych. Nikt się tam śmiercią za bardzo nie przejmuje skoro przejechany przez walec drogowy zajączek i tak za chwilę wstanie, otrzepie się i pobiegnie dalej.
Ekipa
- Reżyseria: Filip Zylber
- Reżyser II: Maria Skryśkiewicz-Łach, Haider Rizvi
- Współpraca reżyserska: Maciej Chmielewski, Alicja Kluba
- Scenariusz: Mariusz Gawryś (nie występuje w czołówce; na plakatach reklamowych autorstwo scenariusza przypisano Akson Group)
- Zdjęcia: Jarosław Szoda
- Operator kamery: Paweł Sobczyk
- Asystent operatora obrazu: Krzysztof Ciołkowski, Eugeniusz Kaczmarek
- Obsługa podglądu video: Zdzisław Sęktas (w czołówce określenie funkcji: obsługa VHS)
- Wózkarz: Krzysztof Kubiak, Remigiusz Kubiak
- Oświetlenie: Piotr Obłoza (mistrz oświetlenia), Paweł Obłoza, Andrzej Bąkowski, Leszek Plak
- Scenografia: Anna Brodnicka
- Asystent scenografa: Paweł Dąbrowski
- Współpraca scenograficzna: Zdzisław Gębicz, Adam Nowakowski, Jan Marciniak, Jerzy Burkacki, Jacek Gaudziak
- Dekoracja wnętrz: Joanna Bensch-Stylianu (nie występuje w czołówce)
- Kierownictwo budowy dekoracji: Marcin Trybulski
- Kostiumy: Magdalena Maciejewska, Weronika Orlińska
- Współpraca kostiumograficzna: Justyna Stolarz
- Muzyka: Tomasz Stańko
- Wykonanie muzyki: Justyna Steczkowska (wokaliza), Tomasz Stańko, Kwartet Wilanowski (w składzie: Tadeusz Gadzina, Paweł Łosakiewicz, Ryszard Duzi, Marian Wasiółka), Janusz Skowron, Zygmunt Brysiak, Sławomir Kurkiewicz, Michał Miśkiewicz, Magdalena Steczkowska, Cecylia Steczkowska, Steel Dream (zespół)
- Opracowanie muzyczne: Zbigniew Zbrowski
- Nagranie muzyki: Studio Polskiego Radia (Warszawa) (S-4)
- Realizacja nagrań: Rafał Paczkowski
- Dźwięk: Nikodem Wołk-Łaniewski
- Asystent operatora dźwięku: Józef Druś
- Efekty dźwiękowe: Henryk Zastróżny (synchroniczne)
- Montaż dźwięku: Jacek Kuśmierczyk, Aleksander Musiałowski
- Montaż: Katarzyna Rudnik
- Współpraca montażowa: Zbigniew Osiński
- Charakteryzacja: Tomasz Matraszek
- Współpraca charakteryzatorska: Ewa Wiączek
- Konsultacja: Wojciech Konkol (ds. BHP; nie występuje w napisach)
- Ewolucje kaskaderskie: Andrzej Środziński, Wiesław Adamowski
- Efekty pirotechniczne: Janusz Bykowski
- Efekty specjalne: Witold Gajzler (nie występuje w czołówce)
- Fotosy: Krzysztof Wellman
- Catering: Witold Kowalski (nie występuje w napisach)
- Opracowanie graficzne: Paweł Śmietanka, Cezary Cichocki
- Kierownictwo produkcji: Wiesław Łysakowski
- Kierownictwo produkcji II: Paweł Gabryś, Justyna Pawlak (nie występuje w napisach)
- Współpraca produkcyjna: Monika Lang, Małgorzata Witkowska, Maria Nowocień
- Kierownictwo planu: Justyna Pawlak
- Producent: Michał Kwieciński (nie występuje w czołówce)
- Współpraca producencka: Katarzyna Fukacz-Cebula, Małgorzata Fogel-Gabryś
- Produkcja: Akson Studio, Canal+ Polska, Komitet Kinematografii, Agencja Produkcji Filmowej, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa), ITI Cinema (firma dystrybucyjna)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Rafał Mohr (Alex Chomicz), Janusz Gajos (Kowalik "Zadzior"), Jan Frycz (Wiktor, brat Alexa), Jerzy Nowak (Franciszek Kozar), Sławomir Orzechowski ("Partner", człowiek "Zadziora"), Danuta Szaflarska (starsza pani), Paulina Kinaszewska (Majka), Teresa Marczewska (matka Alexa i Wiktora), Andrzej Szeremeta ("Szakal", kolega Alexa), Piotr Adamczyk (lekarz), Zbigniew Zapasiewicz (mecenas), Barbara Baryżewska (pracownica opieki społecznej), Halina Bednarz (sekretarka na uczelni), Ireneusz Dydliński, Dominika Figurska (dziewczyna w klubie), Jarosław Gajewski (wykładowca etyki), Samanta Janas (dziewczyna tańcząca w klubie; w czołówce nazwisko: Janos), Elżbieta Jarosik (sekretarka na uczelni), Anna Kękuś (wynajmująca Alexowi mieszkanie; w czołówce inicjał imienia: C.), Maria Kleydysz (staruszka popełniająca samobójstwo), Magdalena Komornicka, Marta Kosiorek (dziewczyna w klubie), W. Ochmański, Marcin Pawłowski (dziennikarz informujący w tv o śmierci Kozara i Wiktora), Stefan Popkowski (barman w klubie), Marcin Przybylski (handlarz bronią), Patrycja Redo-Nowak (dziennikarka informująca w tv o wybuchu gazu i śmierci żony mecenasa), Małgorzata Rożniatowska (recepcjonistka w szpitalu), Tadeusz Szymków ("Napalony", człowiek Kowalika), Borys Jaźnicki (pracownik klubu; nie występuje w czołówce), Barbara Sołtysik (żona mecenasa; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1997 - Mariusz Gawryś Paryż, Międzynarodowy Konkurs Scenarzystów "Equinoxe"-Nagroda
- 1999 - Filip Zylber Mannheim (MTF)-nagrody jury ekumenicznego
- 2000 - Jarosław Szoda Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsze zdjęcia; za rok 1999
- 2000 - Tomasz Stańko Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza muzyka; za rok 1999
- 2000 - Danuta Szaflarska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola kobieca; za rok 1999
- 2000 - Tomasz Stańko Warszawa (TP SA Music and Film Festival)-nominacja do nagrody "Philip Award" w kategorii: muzyka oryginalna i adaptowana w polskim filmie


















