PONIEDZIAŁEK
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1998
- Premiera: 1999. 04. 30
- Dane techniczne: Barwny (Kodak). 2790 m. 91 min.
Akcja filmu rozgrywa się w prowincjonalnym śląskim miasteczku. Maniek (Bolec) ima się różnych, często niezbyt legalnych zajęć, ponieważ panuje tu wysokie bezrobocie. Film przedstawia 24 godziny z jego życia. Na zlecenie szefa bankrutującej hurtowni (Stańko) Maniek podejmuje się ściągnąć przemocą pieniądze od jego dłużników. Uzbrojony w łom i pistolet chłopak wybiera się "na akcję". Do pomocy dobiera sobie nieudacznika Dawida (Kukiz), któremu sam jest zresztą winien pieniądze. Wspólnie za pomocą gróźb i przemocy próbują odzyskać część długów, co początkowo przynosi marne rezultaty. Wreszcie trafiają na Romka (Michał Gadomski). Jego ojciec za pieniądze od szefa hurtowni kupił mu mieszkanie. Romek ma żonę w ciąży, narkomankę Renatę (Preis). Podczas gdy Romek zmuszony jest do zdobycia pieniędzy, Dawid uprawia z Renatą seks. Egzekutorzy osiągają wątpliwy sukces: zdobywają szmal za cenę upodlenia Romka. Po Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni debiut reżyserski Witolda Adamka wzbudził burzliwą dyskusję wśród publiczności i krytyki. Część widowni uznała film za pochwałę patologii. Pojawiły się też głosy o mechanicznym naśladowaniu wzorców amerykańskich, zwłaszcza kina Quentina Tarantino. Adamek bronił się, mówiąc o próbie sportretowania przemian cywilizacyjnych "od wewnątrz", próbie opisywania dotychczas nieopisywanej rzeczywistości. Adamka zainteresował scenariusz debiutanta Przemysława Wojcieszka, ponieważ - jak twierdzi - pomimo pewnych niezręczności, dostrzegł w nim świeży osobisty ton i rzadką dziś w polskim filmie chęć oddania obrazu rzeczywistości bez upiększeń. Reżyser osobiście dokonał korekt tekstu. Pierwotnie uznał ją za zbyt deklaratywną. Wolał bliżej przyjrzeć się dwójce antybohaterów. Główne role w "Poniedziałku" zagrali znani muzycy: raper Bolec (właściwie Grzegorz Borek), który dwa lata temu wydał z sukcesem płytę "Żeby było miło", a obecnie pracuje nad drugim albumem. Ten krakowski muzyk sprawił mocne wrażenie na Adamku. Otoczony sławą (na ile wykreowaną?) "chuligana" wydawał się idealnym kandydatem do roli Mańka. Partneruje mu Paweł Kukiz, właściwie już weteran rockowej sceny, kiedyś członek zespołu "Hak" i "Aya RL", potem lider słynnej grupy "Piersi". Kukiz uważany za przenikliwego i ironicznego obserwatora współczesności ma na swym koncie także występy filmowe. Ostatnio widzieliśmy go w "Billboardzie", a zasłużonym uznaniem cieszył się jego występ jako neurotycznego inteligenta wplątanego w aferę kryminalną w "Girl Guide" Juliusza Machulskiego. W obsadzie znalazła się też gwiazda nurtu disco-polo Shazza, oraz śpiewająca aktorka Kinga Preis (nagroda na ostatnim festiwalu piosenki aktorskiej we Wrocławiu). Muzyka w ogóle pełni bardzo ważną rolę w tym filmie budując jego klaustrofobiczny klimat. Wykorzystano utwory Bolca i Kukiza, raperów-skandalistów z grupy Nagły Atak Spawacza, wsławionych brutalnym atakiem na Liroya. Nie brak tu także utworów weteranów sceny niezależnej: grup Dezerter i Proletaryat czy heavy-metalowego Acid Drinkers. Kinga Preis została wyróżniona w Gdańsku nagrodą za najlepszą drugoplanową rolę kobiecą.
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Witold Adamek
- Scenariusz: Przemysław Wojcieszek
- Zdjęcia: Witold Adamek
- Scenografia: Arkadiusz Kośmider
- Dekoracja wnętrz: Arkadiusz Kośmider
- Kostiumy: Natasza Eichelkraut-Galimska
- Dźwięk: Jerzy Szawłowski
- Montaż: Milenia Fiedler
- Charakteryzacja: Janina Dybowska-Person
- Kierownictwo produkcji: Tomasz Orlikowski
- Producent: Włodzimierz Niderhaus (WFDiF), Mariusz Łukomski (Vision Entertainment)
- Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa), Vision Entertainment
- Obsada aktorska: Bolec (pseud.) (Maniek), Paweł Kukiz (Dawid), Michał Gadomski (Romek), Kinga Preis (Renata), Marek Bargiełowski (Waldemar)
Nagrody
- 1998 - Kinga Preis Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za drugoplanową rolę kobiecą
- 1999 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Brązowe Grono
- 1999 - Witold Adamek Koszalin (Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych "Młodzi i Film")-Grand Prix "Wielki Jantar" w konkursie międzynarodowym
- 1999 - Witold Adamek Koszalin (KSF "Młodzi i Film")-Srebrny Jantar - główna nagroda w konkursie filmów polskich za najlepszy film w konkursie polskim
- 1999 - Bolec (pseud.) Koszalin (KSF "Młodzi i Film")-nagroda aktorska "Jantar 99" za najlepszą rolę męską
- 1999 - Witold Adamek Koszalin (KSF "Młodzi i Film")-Nagroda Młodych nagroda specjalna przyznana przez Jury Młodych
- 2000 - Kinga Preis Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola kobieca; za rok 1999
Patrz także:
- 2001 - WTOREK
