AMATOR
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1979
- Premiera: 1979. 11. 16
- Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 3209 m. 117 min.
Plenery: Kraków, Warszawa.
Jeden z najwybitniejszych filmów, zaliczonych do tzw. kina moralnego niepokoju. Jego głównym bohaterem jest Filip Mosz - kapitalnie grany przez Jerzego Stuhra - zaopatrzeniowiec w zakładzie przemysłowym gdzieś w podkrakowskim miasteczku. Momentem przełomowym w jego życiu staje się kupno amatorskiej kamery filmowej. Filip bowiem, jako człowiek bez reszty oddany rodzinie, pragnie uwiecznić narodziny i rozwój swej córki. Wieść o zakupie Mosza obiega zakład pracy. Filip otrzymuje propozycję nakręcenia filmu z okazji pięciolecia istnienia przedsiębiorstwa. Dyrektor zakładu obejmuje nawet protektorat nad nowo powstałym amatorskim klubem filmowym. Kieślowski z niezwykłą przenikliwością ukazuje powolną ewolucję Filipa, który z człowieka "schowanego" we własną prywatność i ceniącego ponad wszystko "święty spokój" przeobraża się w społecznika i artystę, wrażliwego na ludzką krzywdę i niesprawiedliwość. Amatorskim filmom Mosza daleko bowiem do propagandy sukcesu. Wręcz przeciwnie - samorodny reżyser bezkompromisowo pokazuje wynaturzenia dookolnej rzeczywistości. Cena prawdy jest wszakże wysoka. Filip za swój film otrzymuje nagrodę. Zakłada Amatorski Klub Filmowy. Coraz bardziej wciąga się w te prace, zaniedbując rodzinę i dom. Kręci krytyczny film o miasteczku i film o robotniku - kalece. Zostają one wyświetlone w telewizji. Filip przekonuje się, że jego działalność i trudność nie tylko pomaga, ale także rodzi konflikty, a nawet dramaty. Poznaje wagę odpowiedzialności, granice wolności twórczej, cenę uczciwości. Po zasadniczej rozmowie z dyrektorem Filip postanawia zrezygnować z robienia filmów, nie chce bowiem, by szkodziły one komukolwiek. Wraca do domu, ale żona odeszła już z dzieckiem nie mogąc znieść stałych napięć i konfliktów. Filip kieruje kamerę na siebie i zaczyna opowiadać historię swego życia . . ."Amator" już od momentu premiery budził żywe zainteresowanie. Poruszone w nim problemy roli i miejsca sztuki w świecie, granic odwagi i odpowiedzialności w życiu społecznym były swoistą odpowiedzią Kieślowskiego na niepokoje trawiące pod koniec lat siedemdziesiątych pokolenie ówczesnych trzydziestolatków.
Ekipa
- Reżyseria: Krzysztof Kieślowski
- Współpraca reżyserska: Krzysztof Wierzbicki, Michał Maryniarczyk, Michał Żarnecki
- Scenariusz: Krzysztof Kieślowski
- Dialogi: Jerzy Stuhr, Krzysztof Kieślowski
- Zdjęcia: Jacek Petrycki
- Współpraca operatorska: Stanisław Szabłowski, Krzysztof Jachowicz, Włodzimierz Krupa, Andrzej Archacki, Krzysztof Buchowicz
- Scenografia: Andrzej Rafał Waltenberger
- Współpraca scenograficzna: Borzysława Chmielewska
- Dekoracja wnętrz: Barbara Kociuba
- Kostiumy: Gabriela Star-Tyszkiewicz
- Współpraca kostiumograficzna: Janina Wierzbicka
- Muzyka: Krzysztof Knittel
- Dyrygent: Krzysztof Knittel
- Konsultacja muzyczna: Michał Żarnecki
- Dźwięk: Michał Żarnecki
- Współpraca dźwiękowa: Mirosław Dobek, Marian Redlich, Marek Wojtaszewski
- Efekty dźwiękowe: Zygmunt Nowak
- Montaż: Halina Nawrocka
- Współpraca montażowa: Teresa Miziołek
- Charakteryzacja: Zdzisława Namysław
- Ewolucje kaskaderskie: Józef Grzeszczak (nie występuje w czołówce), Jerzy Rogowski (nie występuje w czołówce)
- Konsultacja: Franciszek Dzida, J Kolat, P Klara
- Kierownictwo produkcji: Wielisława Piotrowska
- Współpraca produkcyjna: Władysław Żak, Barbara Szeja, Mirosław Karczmarek, Andrzej Lipowicz
- Kierownictwo planu: Andrzej Lipowicz
- Sekretariat planu: Małgorzata Dróżdż
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Tor
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Jerzy Stuhr (Filip Mosz), Małgorzata Ząbkowska (Irka, żona Filipa), Ewa Pokas (Anna Włodarczyk z Federacji Filmu Amatorskiego), Stefan Czyżewski (dyrektor fabryki), Jerzy Nowak (Stanisław Osuch, kierownik Filipa), Tadeusz Bradecki (Witek Jachowicz, przyjaciel Filipa), Marek Litewka (Piotrek Krawczyk, sąsiad Filipa), Bogusław Sobczuk (Kędzierski, redaktor w telewizji), Krzysztof Zanussi (występuje w roli samego(j) siebie), Andrzej Jurga (występuje w roli samego(j) siebie), Alicja Bienicewicz (Jaśka), Tadeusz Rzepka (Wawrzyniec), Aleksandra Kisielewska (sekretarka Hania), Włodzimierz Maciudziński (Stelmaszczyk), Roman Stankiewicz (Czesław, uczestnik Festiwalu Filmów Amatorskich), Antonina Barczewska (pani Katarzyna), Feliks Szajnert (lekarz pogotowia), Jolanta Brzezińska (żona Wawrzyńca), Teresa Szmigielówna (występuje w roli samego(j) siebie ; jurora Festiwalu Filmów Amatorskich), Jacek Turalik (Buczek), Andrzej Warchał (redaktor tv; w czołówce nazwisko: Warchoł), Danuta Wiercińska (Grażyna), Tadeusz Huk (lekarz dyżurny), Zofia Framer (piosenkarka filmowana przez Mosza; nie występuje w napisach), Zbigniew Framer (piosenkarz filmowany przez Mosza; nie występuje w napisach), Marian Osuch (portier; nie występuje w napisach), Tadeusz Sobolewski (występuje w roli samego(j) siebie ; jurora Festiwalu Filmów Amatorskich; nie występuje w napisach), Krzysztof Wierzbicki (uczestnik spotkania z Krzysztofem Zanussim; nie występuje w napisach)
Nagrody filmowe
- 1979 - Krzysztof Kieślowski Koszalin (KSF "Młodzi i Film")-nagroda "Jantar" za podjęcie problematyki szczególnie ważnej w zakresie ideowego, moralnego i intelektualnego dojrzewania młodego pokolenia. Jury uznało, że film ten najpełniej stawia problem wyrorów życiowych, stwarzając płaszczyznę do przemyśleń nad ideałem współczesnego młodego pokolenia.
- 1979 - Jerzy Stuhr Koszalin (KSF "Młodzi i Film")-nagroda aktorska w wyniku plebiscytu publiczności
- 1979 - Krzysztof Kieślowski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy")
- 1979 - Jerzy Stuhr Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za pierwszoplanową rolę męską
- 1979 - Krzysztof Kieślowski Moskwa (MFF)-Złoty Medal
- 1979 - Krzysztof Kieślowski Moskwa (MFF)-nagroda FIPRESCI
- 1979 - Krzysztof Kieślowski Lublin (Międzynarodowe Forum Filmowe "Człowiek-Praca-Twórczość")-nagroda publiczności
- 1980 - Krzysztof Kieślowski Berlin (MFF)-nagroda INTERFILM (Międzynarodowe Jury Ewangeliczne)
- 1980 - Tadeusz Bradecki Złota Kamera (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: debiut aktorski; za rok 1979; nazwa nagrody "Nagroda "Filmu"
- 1980 - Krzysztof Kieślowski Chicago (MFF)-Grand Prix "Złoty Hugo"
Varia
- Utwór muzyczny: WALC E-MOLL (opus posth. )
- Muzyka : Fryderyk Chopin
- Wykonanie muzyki : Krystian Zimmermann
- Piosenka: STAROPOLSKIM OBYCZAJEM
- Muzyka piosenki (-nek) : Adam Skorupka, Włodzimierz Kruszyński
- Słowa piosenki (-nek) : Janusz Odrowąż-Wiśniewski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Zofia Framer, Zbigniew Framer
- Cytat filmowy: BARWY OCHRONNE
- Reżyseria : Krzysztof Zanussi
