URODZINY MŁODEGO WARSZAWIAKA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1980
- Premiera: 1980. 09. 23
- Gatunek: Film wojenny
- Dane techniczne: Barwny. 2725 m. 96 min.
Ekranizacja powieści "Młodego warszawiaka zapiski z urodzin" Jerzego Stefana Stawińskiego. Ceniony prozaik, scenarzysta filmowy i telewizyjny (m.in. seriale "Wielka miłość Balzaka", "Pięć dni z życia emeryta"), jeden z najciekawszych współtwórców tzw. szkoły polskiej ("Kanał", "Eroica", "Zezowate szczęście", "Godzina W", "Akcja pod Arsenałem" i in.), wielokrotnie sam przenosił na ekran własne utwory, reżyserując m.in. filmy "Rozwodów nie będzie", "Pingwin", "Przedświąteczny wieczór", "Godzina szczytu", "W pogoni za Adamem". "Urodziny młodego warszawiaka" to zapis dramatycznych przeżyć młodego człowieka dojrzewającego w nader burzliwych czasach. Film relacjonuje wybrane z biografii bohatera cztery rocznice urodzin, być może najważniejsze w całym jego życiu.
24.IX.1938. Młody warszawiak - Jurek, świeżo upieczony maturzysta, obchodzi swoje siedemnaste urodziny. Wpływowy i bogaty tata zaprasza go na kolację do eleganckiego lokalu, przedstawia swojej czwartej i niewiele starszej od syna żonie. Proponuje mu wyjazd na studia na Sorbonę. Jurek jednak podjął już decyzję - za kilka dni rozpoczyna roczną obowiązkową służbę w Szkole Podchorążych Łączności w Zegrzu. Mówi się dużo o wojnie, ale nastroje są pełne optymizmu i wiary w niezłomną siłę polskiej armii.
24.IX.1939. Jurek w swe osiemnaste urodziny ze starszym szeregowym Karczewskim oraz szeregowcem Walczakiem pod silnym obstrzałem naprawiają przerwaną linię telefoniczną pomiędzy gmachem Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej na Targowej a Zamkiem Królewskim. Z gałęzi ulicznego drzewa chłopiec zdejmuje kolorową papużkę, która uciekła z pobliskiego ZOO. Wieczorem ofiarowuje ją swojej młodej macosze Jadźce. Wizytę u ojca na Mokotowie zakłócają odgłosy walk o pobliską Królikarnię. Jadźka nie może pogodzić się z tym, że mąż w ostatniej chwili zrezygnował z opuszczenia kraju wraz z przedstawicielstwem Generał Motors. Ojciec Jurka, jak zwykle pełen humoru i pozornego cynizmu, zbywa ją żartami; wspomina planowany wyjazd syna na Sorbonę.
Wracając na służbę Jurek poznaje Teresę - swoją późniejszą miłość.
24.IX.1943. Jerzy kończy dwadzieścia dwa lata. Nadal mieszka z babcią na Żoliborzu, pracuje w Urzędzie Skarbowym jako kontroler. Zapewnia mu to swobodę w poruszaniu się po mieście, chroni przed łapankami, przynosi także niezłe, choć często niezupełnie uczciwe dochody, które zasilają konspiracyjną kasę. Wracając z kontroli spotyka łączniczkę Teresę, która zawiadamia go, że gestapo aresztowało Albina, posiadacza "ukaefki" własnej produkcji. Oddziałowi grozi "wsypa". Jurek kontaktuje się ze swym wypróbowanym druhem z września 1939 - Karczewskim. Wieczorem odwiedza ojca, który podkpiwając z gderania Jadźki i nieszczęśliwej miłości syna do Teresy. wznosi toast za jego wyjazd za rok na Sorbonę.
24.IX.1944. - Pięćdziesiąty szósty dzień Powstania na Mokotowie i dwudzieste trzecie urodziny porucznika Jerzego. Toczą się ciężkie walki o utrzymanie Królikami. Powstańcy mają dużo broni, lecz brakuje ludzi zdolnych do jej obsługi. Podczas sprawdzania przerwanej łączności zostaje ciężko ranny sierżant Karczewski. Jurek z narażeniem życia przenosi przyjaciela do prowizorycznego szpitala. Spotyka tu chorego ojca, którym troskliwie opiekuje się żona. I tym razem nie chciał opuścić Warszawy. Niezadowolona Jadźka wyciąga jednak resztki koniaku; spełniają tradycyjny toast za studia na Sorbonie. Wieczorem. w powstańczej piwnicy, Jurek i Teresa biorą ślub. Następnego dnia ona zejdzie do kanałów, on ruszy do przeciwnatarcia na Królikarnię. Nigdy się już nie zobaczą.
Ekipa
- Reżyseria: Ewa Petelska, Czesław Petelski
- Reżyser II: Paweł Kuczyński
- Współpraca reżyserska: Karol Jełowicki, Wera Karmowska
- Scenariusz: Jerzy Stefan Stawiński
- Zdjęcia: Jacek Stachlewski
- Operator kamery: Roman Suszyński
- Współpraca operatorska: Tadeusz Grajber, Janusz Kędziora, Piotr Obłoza
- Scenografia: Andrzej Borecki
- Scenograf II: Wiesława Chojkowska, Zdzisław Staszewski
- Współpraca scenograficzna: Marta Woźniakowska, Dorota Ignaczak, Zenon Wilk
- Kostiumy: Renata Kochańska
- Współpraca kostiumograficzna: Aniela Szubert
- Muzyka: Jerzy Maksymiuk
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice)
- Dyrygent: Jerzy Maksymiuk
- Dźwięk: Leszek Wronko
- Współpraca dźwiękowa: Andrzej Lewandowski, Marian Szukalski, Wojciech Lorek, Zygmunt Nowak
- Montaż: Jadwiga Leśniewicz
- Współpraca montażowa: Henryka Dancygier
- Charakteryzacja: Romualda (Romana) Baszkiewicz
- Współpraca charakteryzatorska: Grażyna Jakubczak
- Efekty pirotechniczne: Aleksiej Karpowicz (w czołówce imię: Alosza)
- Ewolucje kaskaderskie: Andrzej Daniłowicz (nie występuje w napisach), Józef Grzeszczak (nie występuje w napisach), Józef Stefański (nie występuje w napisach)
- Konsultacja: Stanisław Nałęcz-Komornicki (historyczna), Józef Biernacki (historyczna)
- Materiały archiwalne: Stefan Bałuk (fotografie), Sylwester Braun (fotografie)
- Kierownictwo produkcji: Zbigniew Brejtkopf, Wiesław Grzelczak
- Kierownictwo produkcji II: Jan Kucharski, Tadeusz Chojnacki
- Współpraca produkcyjna: Joanna Stachurska, Włodzimierz Piotr Śródka (w czołówce imię: Piotr), Teresa Maleszewska, Sławomir Pasternak
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Iluzjon
- Współpraca produkcyjna: Studio Filmowe Barrandov
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Obsada aktorska: Piotr Łysak (Jerzy Bielecki), Andrzej Łapicki (Stanisław Bielecki, ojciec Jerzego), Jolanta Grusznic (Teresa), Gabriela Kownacka (Jadźka, żona ojca Jerzego), Hanna Skarżanka (babcia Jerzego), Kazimierz Kaczor (Karczewski), Roman Frankl (Ziemowit, kolega Jerzego), Tomasz Zaliwski (Walczak), Arkadiusz Bazak (Gustaw, dowódca Jerzego w AK), Krzysztof Chamiec (pułkownik), Henryk Kluba (urzędnik skarbowy), Witold Pyrkosz (Antoni Jakubowicz), Leonard Andrzejewski (mężczyzna pod budką z bimbrem), Janusz Bylczyński (Wacław, lekarz w szpitalu powstańczym), Jacek Borkowski (porucznik tańczący w restauracji z Jadźką), Jerzy Cnota (mężczyzna pod budką z bimbrem), Tadeusz Chudecki (Krzysztof, kolega Jerzego), Helena Dąbrowska (kobieta prowadząca budkę z bimbrem), Władysław Dewoyno (ksiądz udzielający ślubu Teresie i Jerzemu oraz Ziemowitowi i Przybysławie), Joanna Duchnowska (łączniczka Przybysława, żona Ziemowita), Jerzy Janeczek (partyzant "Wolski"), Jacek Kałucki (podkomendny Ziemowita), Eugeniusz Kamiński (major, powstańczy dowódca Jerzego), Jerzy Krasicki, Krzysztof Luft (kolega Jerzego; w czołówce nazwisko: Lufft), Janusz Petelski, Andrzej Szenajch (tramwajarz, kolega Karczewskiego), Tadeusz Somogi (oficer w restauracji), Karol Sturm (Uhlmann, lokator ojca Jerzego), Tadeusz Teodorczyk (mężczyzna pod budką z bimbrem), Józef Grzeszczak (mężczyzna w tramwaju; nie występuje w czołówce), Grzegorz Grzywacz (powstaniec; nie występuje w czołówce), Ryszard Kluge (powstaniec; nie występuje w czołówce), Grzegorz Kulikowski (powstaniec; nie występuje w czołówce), Andrzej Pankowski (powstaniec; nie występuje w czołówce)
Varia
- Piosenka: MARSZ MOKOTOWA
- Muzyka piosenki (-nek) : J Markowski
- Słowa piosenki (-nek) : M Jezierski
- Piosenka: NASZA JEST NOC
- Muzyka piosenki (-nek) : Stefania Górska
- Słowa piosenki (-nek) : Julian Tuwim
- Piosenka: TAŃCZĄCY DESZCZ
- Muzyka piosenki (-nek) : A Warecki
Pierwowzory
- Pierwowzór: MŁODEGO WARSZAWIAKA ZAPISKI Z URODZIN
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Jerzy Stefan Stawiński


















