MOSCA ADDIO
- Tytuł polski: ŻEGNAJ MOSKWO
- Film fabularny
- Produkcja: Włochy
- Rok produkcji: 1987
- Język: włoski
- Dane techniczne: Barwny. 96 min.
Jak zaznaczają twórcy na wstępie, film powstał na podstawie autentycznej historii Idy Nudel i jest dedykowany tym wszystkim na całym świecie, którzy obecnie cierpią prześladowania z powodu swej wiary i przekonań. Akcja rozpoczyna się w Moskwie w 1970 roku. Z obozu pracy wraca Yuli, rosyjski Żyd prześladowany przez władze komunistyczne. Na dworcu kolejowym wita go wierna kochanka Ida Nudel. W Yulim i siostrze Idy, Elenie, dojrzewa myśl o emigracji. Ida, niezwykle przywiązana do rodzinnej Moskwy, ciągle się waha. Jednak, gdy milicja brutalnie rozpędza uczestników żydowskiej uroczystości religijnej, opory znikają. Sam zamiar wszakże nie wystarczy. Trzeba jeszcze dostać wizę, a to graniczy z cudem. Trójka bohaterów nie daje za wygraną. Ida, Elena i Yuli załatwiają biurokratyczne formalności, zdobywają niezbędne pieniądze. Teraz potrzeba tylko dobrej woli władz. A to również w Związku Radzieckim graniczy z cudem. Jednak Yuli i Elena, ku swemu radosnemu zdumieniu, dostają pozwolenie na wyjazd. Ida, niestety, nie. Jest naukowcem, astronomem i choć jej badania nie mają znaczenia dla bezpieczeństwa państwa, ten pretekst wystarcza. Bohaterka staje przed dylematem: powiedzieć o wszystkim Yuliemu i Elenie, czy zataić prawdę, umożliwiając im wyjazd bez wyrzutów sumienia. Wybiera to drugie wyjście. Nadludzkim wysiłkiem woli opanowuje wewnętrzny ból, związany z nieuchronnym (i prawdopodobnie definitywnym) rozstaniem z siostrą i ukochanym. Wsiada z nimi do pociągu, jadącego do Wiednia i tuż przed kontrolą graniczną niepostrzeżenie wyskakuje. Wraca do Moskwy, gdzie od nowa rozpoczyna starania o wizę, oczywiście bezowocne. Jej desperacja oraz coraz ściślejsze kontakty z "elementami wywrotowymi" skutkują szykanami władz. Kiedy kolejne ostrzeżenia pozostają bez echa, Ida zostaje wysłana do jednego z syberyjskich łagrów. Gdy przyjeżdża na miejsce, ku swemu przerażeniu konstatuje, że trafiła do obozu dla mężczyzn. Nagroda Jury Ekumenicznego dla Mauro Bologniniego na Światowym Festiwalu Filmowym w Montrealu (1987). [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Mauro Bolognini
- Scenariusz: Nicola Badalucco, Lucia Drudi Demby, Robert Balchus, Mauro Bolognini, Eric Bercovici
- Zdjęcia: Ennio Guarnieri
- Scenografia: Francesco Frigeri
- Muzyka: Ennio Morricone
- Obsada aktorska: Liv Ullmann (Ida Nudel), Daniel Olbrychski (poeta Yuli), Aurore Clement, Francesca Ciardi, Anna Galiena, Carmen Scarpitta
