THE PIANIST
- Tytuł polski: PIANISTA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Wielka Brytania, Francja
- Rok produkcji: 2002
- Premiera: 2002. 09. 06
- Gatunek: Film wojenny
- Język: angielski
- Dane techniczne: Barwny. 142 min.
Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 19 lutego 2001 w Niemczech, pod koniec marca ekipa przeniosła się do Warszawy (ul. Stalowa, Mała, Konopacka, Ząbkowska, Instalatorów (filmowy Umschlagplatz), Krakowskie Przedmieście, Kozia, hotel Saski, zakłady Norblina), Kobyłki i Rembertowa (filmowa ul. Stawki). Zakończenie zdjęć: 16 czerwca 2001.
Prapremiera filmu: 24 maja 2002, Cannes (jako film konkursowy festiwalu); oficjalna premiera: 5 września 2002, Warszawa (Filharmonia Narodowa).
"Pianista" to historia Władysława Szpilmana, znakomitego pianisty i kompozytora. Rozpoczyna się we wrześniu 1939 roku, gdy w Polskim Radiu 28-letni Szpilman gra pod bombami nokturn cis-moll Chopina. Po wkroczeniu do Warszawy Niemcy wprowadzają restrykcje wobec ludności żydowskiej. Szpilman z rodziną: rodzicami, dwiema siostrami i bratem, przeżywają pasmo upokorzeń. Pozbawieni środków do życia, wyprzedają obrazy, srebro, meble, a w końcu i największy skarb artysty: fortepian. Następuje kulminacja prześladowań: Żydzi zostają umieszczeni za murami getta. Nieludzkie okrucieństwo i niewyobrażalne cierpienia są tam codziennością. Szpilman zarabia na utrzymanie całej rodziny grając w kawiarni, gdzie spotykają się członkowie "elity" getta: spekulanci, dziwki, alfonsi. Niemcy zaczynają wywozić Żydów do "obozów pracy" i Szpilmanowie, jak tysiące innych, zostają zagnani do bydlęcych wagonów. Szpilmana w ostatniej chwili wyciąga z szeregu skazańców znajomy żydowski policjant, który rozpoznaje go i ratuje mu życie. Rodzina ginie jednak w otchłani Holokaustu. Szpilmanowi z pomocą żydowskiego ruchu oporu udaje mu się uciec z getta. Przechowują go kolejno jego polscy przyjaciele. Kiedy niebawem wybucha polskie Powstanie, Szpilman ponownie musi walczyć o życie. Znajduje schronienie w zrujnowanej willi, nieświadom tego, że mieści się tam główna kwatera wojsk niemieckich. Zostaje nakryty przez niemieckiego kapitana, który go przesłuchuje. Gdy Szpilman ujawnia, że jest pianistą, kapitan każe mu zagrać na znajdującym się tam fortepianie. Szpilman gra nokturn cis-moll Chopina. Wzruszony kapitan postanawia pomóc mu przeżyć. Wojna się skończyła. Szpilman znowu pracuje w Polskim Radiu. Dowiaduje się od znajomego o przetrzymywanym w radzieckiej niewoli niemieckim kapitanie, który twierdzi, że uratował Szpilmanowi życie i teraz prosi Szpilmana o pomoc. Gdy jednak Szpilman dociera do wskazanego obozu jenieckiego, znajduje tam już tylko puste pole.
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Roman Polański
- Scenariusz: Ronald Harwood
- Zdjęcia: Paweł Edelman
- Scenografia: Allan Starski
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska
- Kostiumy: Anna Sheppard
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Dźwięk: Jean-Marie Blondel
- Charakteryzacja: Waldemar Pokromski
- Montaż: Herve De Luze
- Kierownictwo produkcji: Michał Szczerbic
- Producent: Roman Polański, Robert Benmussa, Alain Sarde
- Obsada aktorska: Adrien Brody (Władysław Szpilman), Thomas Kretschmann (kapitan Wilm Hosenfeld)
Nagrody
- 2002 - Cannes (MFF)-Złota Palma
- 2002 - Paweł Edelman Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") w kategorii: najlepszy europejski operator
- 2002 - Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") nominacja w kategorii: najlepszy film
- 2002 - Roman Polański Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") nominacja w kategorii: Najlepszy europejski reżyser
- 2002 - Bilet, Nagroda Stowarzyszenia "Kina Polskie"-Złoty Bilet za zajęcie drugiego miejsca w rankingu oglądalności
- 2002 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego za rok 2001
- 2002 - Nagroda Bostońskich Krytyków Filmowych w kategorii: najlepszy film
- 2002 - Roman Polański Nagroda Bostońskich Krytyków Filmowych w kategorii: najlepszy reżyser
- 2002 - Adrien Brody Nagroda Bostońskich Krytyków Filmowych w kategorii: najlepszy aktor
- 2002 - Nagroda Krytyków Filmowych San Francisco w kategorii: najlepszy film
- 2002 - Roman Polański Nagroda Stowarzyszenia Krytyków Filmowych Chicago (CFCA) nominacja w kategorii: najlepszy reżyser
- 2002 - Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) nominacja w kategorii: najlepszy dramat
- 2002 - Adrien Brody Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) nominacja w kategorii: najlepszy aktor w dramacie
- 2002 - Roman Polański Nagroda Amerykańskiej Gildii Reżyserów (DGA) nominacja do nagrody
- 2003 - Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy film; za rok 2002
- 2003 - Roman Polański Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy reżyser; za rok 2002
- 2003 - Ronald Harwood Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy scenariusz; za rok 2002
- 2003 - Adrien Brody Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) w kategorii: najlepszy aktor; za rok 2002
- 2003 - Paweł Edelman Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Operatorów (ASC) nominacja do nagrody; za rok 2002
- 2003 - Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy film francuski
- 2003 - Roman Polański Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy reżyser
- 2003 - Adrien Brody Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy aktor
- 2003 - Wojciech Kilar Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepsza muzyka
- 2003 - Allan Starski Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepsza scenografia
- 2003 - Paweł Edelman Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Jean-Marie Blondel Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2003 - Ronald Harwood Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy scenariusz
- 2003 - Herve De Luze Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy montaż
- 2003 - Anna Sheppard Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy film
- 2003 - Roman Polański BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy reżyser
- 2003 - Ronald Harwood BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy scenariusz adaptowany
- 2003 - Adrien Brody BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy aktor w roli pierwszoplanowej
- 2003 - Wojciech Kilar BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsza muzyka
- 2003 - Paweł Edelman BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Jean-Marie Blondel BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2003 - Goya (Nagroda Hiszpańskiej Akademii Filmowej) w kategorii: najlepszy film europejski
- 2003 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy film
- 2003 - Roman Polański Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza reżyseria
- 2003 - Paweł Edelman Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Allan Starski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza scenografia
- 2003 - Anna Sheppard Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - Wojciech Kilar Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza muzyka
- 2003 - Jean-Marie Blondel Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2003 - Herve De Luze Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy montaż
- 2003 - Ronald Harwood Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz
- 2003 - Emilia Fox Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza główna rola kobieca
- 2003 - Adrien Brody Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza główna rola męska
- 2003 - Maureen Lipman Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola kobieca
- 2003 - Ed Stoppard Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola męska
- 2003 - Roman Polański Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy reżyser
- 2003 - Ronald Harwood Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy scenariusz adaptowany
- 2003 - Adrien Brody Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy aktor pierwszoplanowy
- 2003 - Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy film
- 2003 - Paweł Edelman Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2003 - Anna Sheppard Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - Herve De Luze Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy montaż
- 2003 - David di Donatello (nagroda Włoskiej Akademii Filmowej) w kategorii: najlepszy film zagraniczny
- 2003 - Srebrna Taśma (Stowarzyszenie Włoskiej Krytyki Filmowej)-najlepszy film zagraniczny prezentowany we Włoszech
- 2003 - Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP)-w kategorii: film polski za rok 2002; przyznana ex eaquo z filmem "Edi"
- 2004 - Czeski Lew (Nagroda Czeskiej Akademii Sztuki Filmowej i Telewizyjnej) w kategorii: najlepszy film zagraniczny
Pierwowzory
- Pierwowzór: Wspomnienia Władysława Szpilmana
- Gatunek: Wspomnienia
- Autor pierwowzoru: Władysław Szpilman
