ZESTRZELONY NAD CZECHOSŁOWACJĄ
- Film dokumentalny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2010
- Dane techniczne: Barwny. 49 min.
W lipcu 1975 roku na Słowacji, 8 km od granicy z Austrią zestrzelono polski dwupłatowiec z pilotem Dionizym Bielańskim. Rodzinie Bielańskiego przekazano metalową trumnę z jego ciałem, której nie wolno było otwierać. W pogrzebie w Opolu uczestniczyło niewiele osób, a rodzinie przekazano, że Dionizy Bielański zginął w wypadku lotniczym. Osierocił żonę i dwie małe córeczki. Jedna z córek, Anna, w 2005 roku przeczytała w tekście wspomnieniowym o Aeroklubie Opolskim, że jej ojciec zginął w nie do końca wyjaśnionych okolicznościach... Anna zaczęła poszukiwania w Internecie. Nieoczekiwanie wygrzebała w Internecie referat czeskiego historyka z konferencji naukowej o zestrzeleniu Dionizego Bielańskiego przez pilota czechosłowackiego lotnictwa wojskowego, na rozkaz wydany w Warszawie. Poszukiwania Anny, której towarzyszyć będzie ekipa filmowa, odsłonią wielowarstwową sprawę śmierci jej ojca, tuszowania faktu zestrzelenia, ukrywania prawdy i zastraszania rodziny. Anna dotrze do wstrząsającej teczki założonej przez SB w 1971 roku na jej ojca, zatytułowanej "Ikar". Z materiałów tam zgromadzonych wyłania się obraz zaszczutego pilota, który chce tylko normalnie żyć i nie ugina się pod namowami do współpracy z SB, nie poddaje się szantażom i prowokacjom. Czy represje wobec Dionizego Bielańskiego spowodowały ucieczkę samolotem z kraju? Czy został do niej zmuszony? Czy uciekał wraz z grupą lotników oficerów, bo taka informacja się pojawiła? Czy jest też inna prawda o śmierci pilota? Gen. Wojciech Jaruzelski w kwietniu 2009 roku wydał oświadczenie, że taka historia jak zestrzelenie Bielańskiego odbyła się poza nim i sztabem generalnym LWP. Kto więc zadecydował o zestrzeleniu pilota? IPN prowadzi śledztwo w tej sprawie, podobnie jak jego odpowiedniki w Czechach i na Słowacji. Prywatne śledztwo w sprawie zestrzelenia Dionizego Bielańskiego poprowadzi jego córka Anna Pawliszyn. Zamierza odwiedzić pod Ostrawą pilota, który zestrzelił jej ojca. W Pradze będzie rozmawiała z oficerem czechosłowackich sił powietrznych, który uzyskał od strony polskiej zgodę na zestrzelenie samolotu. W Warszawie także dotrze do osób wiedzących dużo o całej sprawie. [TVP]
Ekipa
- Reżyseria: Jerzy Morawski
- Współpraca realizatorska: Krzysztof Łoniewski
- Scenariusz: Jerzy Morawski
- Dokumentacja: Krzysztof Łoniewski
- Lektor: Daniel Kondraciuk, Janusz Szydłowski
- Zdjęcia: Jacek Knopp
- Opracowanie muzyczne: Iwona Szałwińska
- Dźwięk: Sławomir Szatkowski, Iwo Klimek
- Montaż: Paweł Deliś
- Postprodukcja: Agencja Reklamowa Koma2
- Kierownictwo produkcji: Marcin Fabisiak
- Producent: Irena Morawska, Witold Będkowski
- Produkcja wykonawcza: Peny Film
- Produkcja: Peny Film, Telewizja Polska - Agencja Filmowa
- Wystąpił (-a, -li): Anna Pawliszyn


















