FOTOAMATOR (Jabłoński D.)
- Film dokumentalny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1998
- Dane techniczne: Czarno-biały + barwny. Eastman Kodak. 57 min.
W jednym z wiedeńskich antykwariatów w 1987 roku znaleziono kilkaset kolorowych slajdów z czasów II wojny światowej. Okazało się, że na slajdach utrwalono sceny z życia łódzkiego getta. Wykonał je - a były to pierwsze tego rodzaju prace w dziejach fotografii - Walter Genewein, obywatel austriacki w służbie niemieckiej machiny wojennej. Genewein był księgowym.Przez cały czas istnienia getta tak wytrwale pracował nad systemem księgowania, że na koniec awansował na stanowisko głównego księgowego w Zarządzie Getta. Niezwykle skrupulatnie zapisywano tam wszystko: tysiące wyprodukowanych przez łódzkich Żydów warkoczy słomianych, szczotek, kurtek, spodni, majtek, biustonoszy, gorsetów; tysiące zmarłych na gruźlicę, choroby serca, z niedożywienia; tysiące Żydów przywiezionych do getta spoza Łodzi; tysiące wywiezionych do Chełmna na śmierć. Wykonując swe urzędnicze obowiązki Genewein, zapalony fotoamator, przez kilka lat robił zdjęcia zarekwirowanym aparatem. Miewał z tym kłopoty: nie zawsze był zadowolony z osiąganych kolorów, korespondował więc w tej sprawie z "Agfą", firmą produkującą barwne klisze. Slajdy Geneweina realizatorzy filmu wykorzystali, by pokazać historię łódzkiego getta i zagłady jego mieszkańców. Kolorowe obrazy uzupełnili w komentarzu cytatami z prośby głównego księgowego o zwolnienie z więzienia i zachowanej w archiwach dokumentacji getta. Zderzyli je ze wspomnieniami jedynego już dziś żyjącego świadka zagłady, Arnolda Mostowicza, który był w getcie lekarzem, i czarno-białymi - na zasadzie kontrastu - zdjęciami zrobionymi obecnie na obszarze dawnego getta. Osiagnęli w ten sposób efekt wstrząsający. Utrwalona na slajdach księgowego rzeczywistość jawi się tak niewinnie, tak normalnie, że w gruncie rzeczy nie oddaje żadnej prawdy o tym wydzielonym z miasta żydowskim miasteczku, w którym kilkaset tysięcy ludzi doskonale zorganizowano podporządkowując jednemu celowi. Mieli produkować, produkować i jeszcze raz produkować. Kto nie był w stanie tego robić, ten nie jadł i ginął lub był wywożony na śmierć. A po pewnym czasie jego rzeczy wracały do getta, gdzie je naprawiano, prano, przerabiano... Właśnie dzięki temu, paradoksalnie, łódzkie getto istniało jeszcze wówczas, gdy wszystkie inne utworzone w Polsce Niemcy już zlikwidowali przewożąc więzionych w nich Żydów do obozów zagłady. "Fotoamatora" w 1998 roku za jego wyjatkową wartość dokumentalną uhonorowano na wielu festiwalach filmowych. Dokument otrzymał Nagrodę Federacji Międzynarodowych Klubów Filmowych (FICC) na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie, Prix Europe w kategorii filmów dokumentalnych na Festiwalu "Prix Europe" w Berlinie, Nagrodę Prezydenta Miasta Łodzi na Festiwalu Mediów "Człowierk w zagrożeniu" w Łodzi i Grand Prix (Nagroda Iorisa Ivensa) na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Amsterdamie. [TVP]
Ekipa
- Reżyseria: Dariusz Jabłoński
- Współpraca reżyserska: Jakub Skoczeń
- Scenariusz: Andrzej Bodek, Arnold Mostowicz, Dariusz Jabłoński
- Współpraca literacka: Michał Szczepański
- Lektor: Peter Matic, Szymon Szurmiej, Norbert Langer, Jurgen Andreas, Jurgen Franz
- Zdjęcia: Tomasz Michałowski
- Zdjęcia specjalne: Michał Jeziorowski
- Scenografia: Paweł Mirowski
- Muzyka: Michał Lorenc
- Dyrygent: Tadeusz Karolak
- Śpiew: Marzanna Rudnicka (aria "Se non e vero")
- Realizacja nagrań: Tadeusz Mieczkowski (Studio M1 Polskiego Radia)
- Opracowanie muzyczne: Zbigniew Zbrowski
- Dźwięk: Piotr Domaradzki, Jens Hasler
- Efekty specjalne: Studio Rogala
- Montaż: Milenia Fiedler
- Tłumaczenie: Alina Skibińska, Wolfgang Johling
- Konsultacja: Andrzej Bodek
- Konsultacja historyczna: Alina Skibińska, Julian Baranowski, Marek Budziarek, Karl Stuhlpfarrer, Bertrand Perz, Florian Freund
- Redakcja: Andrzej Fidyk (TVP 1), Jacek Fuksiewicz (Canal+ Polska), Beate Schonfeldt (MDR), Anna Glogowski (Canal+)
- Kierownictwo produkcji: Mirosław Nycz, Janusz Wąchała
- Współpraca: Alison Hindhaugh
- Producent: Dariusz Jabłoński
- Koproducent: Wolfgang Katzke
- Produkcja wykonawcza: Apple Film Production
- Produkcja: Apple Film Production, Broadcast AV, Telewizja Polska, Canal+ Polska, Agencja Produkcji Filmowej, MDR
- Współfinansowanie: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej
Nagrody
- 1998 - Dariusz Jabłoński Berlin (Prix Europa) w kategorii filmu dokumentalnego Non-Fiction
- 1998 - Dariusz Jabłoński Amsterdam (FF Dokumentalnych) Grand Prix Nagroda Jorisa Ivensa
- 1998 - Dariusz Jabłoński Kraków (Krakowski FF - Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK)-"Don Kichot", Nagroda Międzynarodowej Federacji Klubów Filmowych FICC Nagroda Jury Międzynarodowej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych (FICC) w postaci plakietki ceramicznej
- 1998 - Dariusz Jabłoński Łódź (Festiwal Mediów "Człowiek w Zagrożeniu")-Nagroda Prezydenta Miasta Łodzi
- 1999 - Dariusz Jabłoński Biarritz (Międzynarodowy Festiwal Programów Audiowizualnych) Grand Prix
- 1999 - Dariusz Jabłoński Nagroda Główna Telewizyjna Rządu Bawarii
- 1998 - Dariusz Jabłoński Pessac (MFF)-Wyróżnienie Specjalne
- 1999 - Dariusz Jabłoński Durnham (Double Take) tytuł najlepszego filmu dokumentalnego
- 1999 - Dariusz Jabłoński Bornholm (Festiwal Filmów Państw Bałtyckich) Nagroda Jury Prasowego
- 1999 - Dariusz Jabłoński Banff (MFF) tytuł najlepszego filmu dokumentalnego
- 2000 - Dariusz Jabłoński Adolf Grimme Prize
Varia
- Cytat filmowy: FOTOAMATOR (film nieukończ.)
- Reżyseria : Krzysztof Krauze
- Zdjęcia : Jacek Petrycki



















