WARSZAWIANKA (Wyspiański S.; 1994)
- Spektakl telewizyjny
- Rok produkcji: 1994
- Dane techniczne: Barwny. 55 min.
Premiera: 19.12.1994
Niewiele sztuk ma tak zobowiązującą tradycję teatralną, jak debiutancka jednoaktówka Stanisława Wyspiańskiego, wystawiona po raz pierwszy w 1898 roku w krakowskim Teatrze Miejskim, za dyrekcji Tadeusza Pawlikowskiego. Do historii teatru przeszła zwłaszcza niema rola Ludwika Solskiego. Choć był ju wtedy wybitnym i wziętym aktorem, został obsadzony w epizodzie, i to w sztuce początkującego autora, który w owym czasie współpracował z teatrem jako malarz dekorator. W "Warszawiance" Solski pokazywał się widzom jako Stary Wiarus, ochlapany błotem, które chlustano mu na nogi za kulisami, a jego przemarsz przez scenę, bez jednego słowa, stał się wydarzeniem utrwalonym na zawsze w kronikach polskiego teatru. Role Starego Wiarusa i generała Chłopickiego grali najwybitniejsi aktorzy. W głośnym telewizyjnym spektalu Andrzeja Łapickiego z 1978 wcielili się w te postaci Jan Świderski i Gustaw Holoubek.
W najnowszej inscenizacji Andrzeja Chrzanowskiego z obrosłymi legendą rolami zmierzą się aktorzy kolejnej generacji polskiego teatru - Daniel Olbrychski jako Stary Wiarus i Piotr Fronczewski jako Chłopicki. Historycy literatury określają "Warszawiankę" i inne sztuki z początkowego okresu twórczości Wyspiańskiego jako "etiudy dramatyczne". W tej "Pieśni z roku 1831", w warstwie fabularno- anegdotycznej istotnie niewiele się dzieje. W dworku na przedmieściach Warszawy, w salonie sióstr Marii i Anny, przebywa gen. Chłopicki ze swym sztabem. Zebrani oczekują wieści z pola walki. Jest 25 lutego 1831 - trzeci miesiąc powstania listopadowego, trzeci dzień bitwy pod Grochowem. Młodzi patrioci są pełni zapału. Starzy, ogarnięci niewiarą w sens walki, studzą ich rozgorączkowanie swoją rozwagą. W saloniku toczy się burzliwa dyskusja. Wojskowi i cywile próbują namówić generała Chłopickiego, który złożył dyktaturę ofiarowaną mu w pierwszych dniach powstania, aby ponownie objął dowództwo. W kulminacyjnym momencie przybywa Stary Wiarus z wiadomością o klęsce bitwy o Olszynkę i śmierci narzeczonego Marii. Widząc jej nieugiętą postawę, Chłopicki decyduje się przejąć komendę nad wojskiem. W dniach bitwy grochowskiej dotarła do Polski pieśń napisana przez francuskiego poetę Casimira Delavigne. Muzykę do niej skomponował Karol Kurpiński, polskie słowa ułożył Karol Sienkiewicz. Właśnie ta pieśń, zestrojona z przebiegiem akcji, z narastającym przeczuciem katastrofy - decyduje o sile ekspresji miniatury dramatycznej Wyspiańskiego. [PAT]
Ekipa
- Autor: Stanisław Wyspiański
- Reżyseria: Andrzej Chrzanowski
- Asystent reżysera: Wojciech Pacyna
- Realizacja telewizyjna: Anna Hałasińska
- Operator kamery: Norbert Maleszewski, Marcin Ołdak, Artur Szyman
- Oświetlenie: Hubert Jakubowski
- Scenografia: Lena Strużyńska
- Kostiumy: Elżbieta Radke
- Współpraca kostiumograficzna: Ewa Wardzała
- Muzyka: Karol Kurpiński, Maciej Zieliński
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Przedpełska-Bieniek (nie występuje w napisach)
- Opracowanie muzyczne: Małgorzata Przedpełska-Bieniek
- Dźwięk: Nikodem Wołk-Łaniewski
- Współpraca dźwiękowa: Piotr Pacholski, Ryszard Wysocki
- Montaż: Karol Karpiński
- Charakteryzacja: Janina Chmielińska, Janina Dybowska
- Redakcja: Beata Gościk
- Kierownictwo produkcji: Katarzyna Fukacz-Cebula, Grażyna Żbik, Leszek Jarosz
- Produkcja: Akson Studio (dla Teatru Tv)
- Obsada aktorska: Piotr Fronczewski (Generał Chłopicki), Daniel Olbrychski (Stary Wiarus), Danuta Stenka (Marya), Magdalena Wójcik (Anna), Anna Milewska (Pani Domu), Karol Strasburger (Skrzynecki), Andrzej Kopiczyński (Pac), Bartosz Opania (Młody Oficer), Piotr Pawłowski (Małachowski), Mariusz Leszczyński (Ledóchowski), Marek Dąbrowski (Błendowski), Marek Bukowski (Wysocki), Piotr Wawrzyńczak (Literat)
