UMARLI ZE SPOON RIVER (2006)
- Spektakl telewizyjny
- Rok produkcji: 2006
- Dane techniczne: Barwny. 75 min.
Premiera: 29.01.2007
Puste hale, zrujnowane klatki schodowe, obnażone żebra żelbetonowych konstrukcji, pozbawione szyb okna... Zabudowania stoją pogrążone w całkowitej ciszy. Panuje całkowity bezruch. Dwóch elegancko odzianych mężczyzn wydaje się nie pasować do otoczenia. "Miasteczko opustoszałe, ludzi w nim nie ma? - zastanawia się jeden dżentelmen. - Ale jeśli się przyjrzeć... to są!" - zauważa po chwili. Istotnie, po dłuższej i dokładniejszej obserwacji powoli pojawiają się ludzkie sylwetki, zaś do uszu docierają strzępy prowadzonych przez nie rozmów.
Wśród postaci jest czarnowłosa akordeonistka, śpiewająca o swej tajemnicy, ukrytej na zawsze pod kopcem ziemi. Starszy człowiek poprawia nerwowo krawat i wspomina swe ostatnie chwile, gdy z żalem uświadomił sobie niszczący efekt upływu czasu. Piękna dama - łowczyni fortun - przywołuje z przeszłości odległe wydarzenia, zamorskie podróże, kochanków. Są też inni: młoda aktorka, niedoszła gwiazda Broadwayu, sprzedawca ze sklepu żelaznego, duchowny, żołnierz. Każda z postaci ma swoją własną opowieść. Wspominają młodość, miłostki, pasje i ambicje, chwile szczęścia i czarnej rozpaczy, opłakują złamane życie. Wszystkich tych ludzi łączy to miejsce - opuszczone miasteczko Spoon River - oraz śmierć. Od dawna bowiem są martwi. Niektórzy zginęli tragicznie, w wypadkach, wojnach, z własnej ręki. Inni po prostu odeszli. Lecz niespokojne duchy nie zauważają, że nie żyją, nie przyjmując do wiadomości własnej śmierci.
Edgar Lee Masters, tworzący na przełomie XIX i XX wieku amerykański pisarz i poeta, jest przez niektórych nazywany "Balzakiem poezji". Jego "Antologia Spoon River" to dzieło bez precedensu w historii światowej literatury. W swoich wierszach Masters wskrzesił dawno umarłych mieszkańców zrujnowanego miasteczka. Każda z występujących w zbiorze postaci ma swoją własną historię. Ich opowieści wzajemnie zazębiają się i uzupełniają, każda niesie ze sobą jakąś uniwersalną prawdę.
Ponadczasowe przesłanie oraz niezwykła atmosfera świata wykreowanego przez Mastersa skusiły reżyserkę Joannę Ptaszyńską do podjęcia próby telewizyjnej adaptacji jego poezji. Z historii 244 bohaterów antologii Ptaszyńska wybrała kilkadziesiąt. Reżyserka zaprosiła na plan plejadę polskich aktorów. Jedną z ostatnich w życiu ról zagrał tu Leon Niemczyk. O oprawę muzyczną tego przejmującego i niepokojącego widowiska zadbał Sebastian Kondratowicz. Zdjęcia powstawały na terenie zlikwidowanej Huty "Kościuszko" w Chorzowie. [TVP]
Ekipa
- Adaptacja: Konrad Tatarowski, Stanisław Elsner-Załuski
- Scenariusz: Jolanta Ptaszyńska
- Reżyseria: Jolanta Ptaszyńska
- Reżyser II: Łukasz Pijewski
- Zdjęcia: Adam Sikora
- Asystent operatora obrazu: Łukasz Kowalczyk
- Asystent kamery: Krystian Kowalczyk (nie występuje w napisach końcowych), Piotr Kostarczyk
- Mistrz oświetlenia: Mirosław Sas
- Oświetlenie: Ryszard Gawęda, Piotr Gburek, Piotr Konieczko, Tomasz Myrcik
- Sprzęt zdjęciowy: Magdalena Pawłowicz (Film Serwis; nie występuje w napisach)
- Wózkarz: Andrzej Szwed, Krzysztof Szwed
- Fotosy: Bartosz Raczkowski
- Scenografia: Katarzyna Jarnuszkiewicz
- Dekoracja wnętrz: Władysław Kita
- Kostiumy: Ilona Binarsch
- Kostiumograf II: Janina Wieczorek
- Garderoba: Katarzyna Boryczka
- Rekwizyty: Bartłomiej Kita, Bartosz Mrozowski
- Muzyka: Sebastian Kondratowicz
- Wykonanie muzyki: Michał Kobojek (klarnet), Grzegorz Zborowski (trąbka), Sławomir Ostrowski (puzon), Przemysław Pogocki (banjo), Marcin Płuciennik (kontrabas), Łukasz Chrzuszcz (perkusja), Marcin Janiszewski (akordeon), Paweł Cieślak (klarnet), Wojciech Ziółkowski (trąbka)
- Realizacja nagrań: Stanisław Binder
- Choreografia: Paweł Mikołajczyk
- Dźwięk: Robert Buczkowski
- Technik dźwięku: Wojciech Ślusarz
- Mikrofoniarz: Adam Cieplak
- Efekty synchroniczne: Dariusz Zastróżny, Henryk Zastróżny
- Montaż: Jarosław Kamiński
- On-line: Roger Sieczkowski
- Korekcja barwna: Paweł Syrzycki
- Charakteryzacja: Iwona Trzyna
- Współpraca charakteryzatorska: Iwona Sobczak, Janina Niewiadomska
- Opracowanie graficzne: Andrzej Magnuszewski
- Efekty pirotechniczne: Jerzy Kostewicz
- Ewolucje kaskaderskie: Józef Grzeszczak, Władysław Kita, Bartłomiej Kita
- Kierownictwo produkcji: Alicja Klimczyk, Adam Łukaszek
- Współpraca produkcyjna: Przemysław Siwiec, Krzysztof Rodziewicz, Agata Adamczak, Łukasz Grzegorek, Rafał Bobrowski
- Dyżurny planu: Sebastian Kopała, Tomasz Swoboda
- Obsługa agregatu: Janusz Pawłowski
- Transport: Jerzy Asman, Marek Garus, Sebastian Jojko, Marek Zylberberg
- Producent: Jacek Gwizdała
- Produkcja: Telewizja Polska (Katowice) (dla Programu 1)
- Obsada aktorska: Zbigniew Zamachowski (Dippold Optyk), Joanna Szczepkowska (Margaret Fuller St. Aok), Daniel Olbrychski (Ernest Hyde), Zbigniew Zapasiewicz (John Ballard), Leon Niemczyk (Eugene Carman), Krzysztof Globisz (Robert Fulton Tanner), Jolanta Fraszyńska (Dora Williams), Krzysztof Kolberger (Abner Peet), Grzegorz Przybył (Nieznany), Teresa Budzisz-Krzyżanowska (Pani Jerzowa Reece), Jerzy Nowak (George Gray), Radosław Pazura (Knowlt Hoheimer), Jan Englert (John M. Church), Jerzy Radziwiłowicz (John Cabanis), Tadeusz Huk (Thomas Rhodes), Jerzy Trela (Bednarz Griffy), Stanisław Elsner-Załuski (Benjamin Pantier), Grażyna Barszczewska (Sonia Rosjanka), Joanna Żółkowska (Pani Pantierowa), Lech Dyblik (Ralph Rhodes), Łukasz Pijewski (A.D. Blood), Ignacy Gogolewski (Sędzia Arnett), Kinga Preis (Edith Conant), Ewa Błaszczyk (Elizabeth Childrers), Jan Peszek (Abel Melveny), Elżbieta Kijowska (Mary McNelly), Anna Dymna (Sarah Brown), Jerzy Schejbal (William), Grażyna Krukówna (Emily), Natalia Sikora (Flossie Cabanis), Karolina Cicha (Pani Sibley), Łukasz Sikora (Chłopiec), Bartosz Raczkowski (Penniwit, fotograf), Patrycja Kaczmarska (Lidia Humphrey), Paweł Mikołajczyk (Reuben Pantier), Krzysztof Januszkiewicz (Szynkarz Burchard), Zdzisław Bukowski (Ojciec), Jacek Kałucki (Maurycy)
Pierwowzory
- Pierwowzór: SPOON RIVER ANTHOLOGY
- Autor: Edgar Lee Masters
- Przekład: Jan Prokop
- Przekład: Leszek Elektorowicz
- Przekład: Marek Skwarnicki
- Przekład: Michał Sprusiński
Patrz także:
- 1970 - UMARLI ZE SPOON RIVER (1970)


















