BALLADA O ZAKACZAWIU
- Spektakl telewizyjny
- Rok produkcji: 2001
- Dane techniczne: Barwny. 93 min.
Spektakl jest telewizyjną wersją przedstawienia zrealizowanego przez Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy w reżyserii Jacka Głomba i scenografii Ewy Beaty Wodeckiej. Premiera: 06.01.2002
Powojenna historia Zakaczawia, "przeklętej" dzielnicy Legnicy, opowiedziana poprzez losy złodziejskiej szajki Benka Cygana. Podczas pracy nad scenariuszem jego autorzy obficie czerpali z lokalnego folkloru i obyczajowości "dzielnicy cudów", jak do dziś bywa nazywane Zakaczawie. "Zbieraliśmy (...) konkretne prywatne wspomnienia, rozmawialiśmy z ludźmi. Wysłuchiwaliśmy barwnych opowieści, choćby o wyczynach przesiedlonej na Dolny Śląsk lwowskiej szkoły kieszonkowców. Choćby o tym brawurowym wyniesieniu śpiącej klientki w łóżku na ulicę. Nie weryfikowaliśmy tych legend, zaufaliśmy pamięci zakaczawian" - mówił "Dialogowi" Krzysztof Kopka, jeden ze współtwórców "Ballady..." W efekcie powstał intrygujący spektakl, w którym prywatne, lokalne mitologie łączą się z historią Polski ostatniego półwiecza. Historią ukazaną w sposób nierzadko kontrowersyjny, prowokujący do dyskusji.
Premiera sztuki odbyła się w październiku 2000 roku w Teatrze im. Modrzejewskiej w Legnicy. Sława "Ballady..." rychło wykroczyła daleko poza Śląsk. Adaptacja telewizyjna inscenizacji była więc tylko kwestią czasu.
Wszystko rozpoczyna się od narodzin szajki Benka Cygana w czasach politycznej "odwilży" po październiku 1956 roku. Banda szybko rośnie w siłę i znaczenie. Okres największej "prosperity" przypada na lata tzw. małej stabilizacji. Epoka świetności kończy się definitywnie wraz końcem PRL-u. W hierarchii nowych wzorców osobowych i ideałów młodego kapitalizmu nie mieści się już tradycyjny światek dawnej przestępczości ze swoim specyficznym kodeksem honorowym. Z upadkiem szajki splata się osobisty dramat Benka Cygana. Oto charyzmatyczny przywódca i niedawny postrach dzielnicy przegrywa walkę zarówno o "rząd dusz", jak i o miłość. Striptizerka Anna, w której się zakochuje, pragnie w nim widzieć przede wszystkim legendarnego gangsterskiego bossa. Benek zaś pod wpływem uczucia pragnie się ustatkować i żyć "porządnie", tym bardziej że ma za co. Konflikt między obojgiem jest tylko kwestią czasu. W rezultacie Anka, jak przystało na prawdziwą femme fatale, ucieka za granicę z walizką wypchaną pieniędzmi. Zaślepionemu miłością Cyganowi udaje się wprawdzie ustalić miejsce jej pobytu, lecz do spotkania z ukochaną nie dochodzi. Los, wielki ironista, ma bowiem wobec Benka zupełnie inne plany. [PAT]
Ekipa
- Autor: Maciej Kowalewski, Jacek Głomb, Krzysztof Kopka
- Reżyseria: Waldemar Krzystek
- Współpraca reżyserska: Jacek Głomb
- Asystent reżysera: Monika Kowalska
- Scenariusz: Waldemar Krzystek
- Zdjęcia: Tomasz Dobrowolski
- Operator kamery: Janusz Sus
- Współpraca operatorska: Rafał Litwiniuk
- Operator ramienia kamerowego: Janusz Roczniak, Artur Śliwka (współpraca), Arkadiusz Sołczerski (współpraca)
- Oświetlenie: Robert Kaczmarski, Janusz Martyńczuk, Władysław Sajda
- Wózkarz: Stanisław Kolenda, Marcin Walulik
- Scenografia: Małgorzata Bulanda, Iwona Ząbek
- Współpraca scenograficzna: Stefan Brysiak, Anna Weber, Dorota Bliszczyk
- Muzyka: Bartosz Straburzyński
- Wykonanie muzyki: Marzena Sztuka (śpiew), Lesley Fairbairn (śpiew), Maja Konarska (śpiew), Maciek Mariański (śpiew), Piotr Dziubek (akordeon), Marcin Bors (gitara, banjo), Tomasz Kasiukiewicz (puzon), Tomasz Pruchnicki (saksofon), Bartosz Straburzyński (gitara, trąbka, instrumenty klawiszowe)
- Dźwięk: Artur Kuczkowski
- Współpraca dźwiękowa: Marcin Jachyra, Waldemar Olszewski
- Udźwiękowienie: Marcin Bors, Szymon Straburzyński
- Montaż: Marek Mulica
- Charakteryzacja: Marzena Szczepaniak-Drozd, Katarzyna Baszkiewicz-Rogalska, Gertruda Olszlegier
- Redakcja: Jolanta Kowalska, Zbigniew Dzięgiel (redaktor prowadzący)
- Kierownictwo produkcji: Sylwester Banaszkiewicz
- Współpraca produkcyjna: Sylwia Zadworna
- Kierownictwo planu: Monika Dobra
- Sekretariat planu: Mirosława Sada
- Produkcja wykonawcza: Telewizja Polska (Wrocław)
- Produkcja: Telewizja Polska - Agencja Filmowa (dla Programu 2)
- Obsada aktorska: Przemysław Bluszcz (Benek Cygan), Janusz Chabior (Maniek Pecaj), Paweł Wolak (Rysiu Migacz), Katarzyna Dworak (Janina Dębówna), Joanna Gonschorek (Róża Cygan), Grzegorz Wojdon (2 role: Lowa Apuchow, "Capablanka"), Bogdan Grzeszczak (Tońko Kulka), Dariusz Maj (2 role: kapitan Franciszek Maciejewski, "Żyła"), Małgorzata Urbańska (Major KGB Natasza Płatonowa), Sergiej Motenko (Generał Iwan Iwanowicz Iwanow), Aleksandra Maj (Alojza Banachowa), Hanna Kochańska (Anka), Marek Sitarski (Anatol Skaza), Anita Poddębniak (bufetowa Ala Pelak), Tadeusz Ratuszniak (Henryk Rondel), Maciej Kowalewski (sierżant Zenon Kocięba), Rafał Nowicki (Jarek Walek zwany "Dzidkiem"), Gabriela Fabian (Kapral Halina Gniazdko), Marcin Sztabiński (Adam Goldmann), Tomasz Kot ("Młody"), Michał Taran (Spiker), Marcin Krawczyk (Marian Czołowy), Lech Wołczyk (Horst Grubber), Tomasz Sobczak ("Mięsień"), Eryk Lubos (Sierioża Lwowicz), Janek Głomb (Jaś, syn Benka i Anki)
Nagrody
- 2002 - Waldemar Krzystek Sopot (Krajowy Festiwal Teatru Polskiego Radia i Teatru TV "Dwa Teatry")-pozaregulaminowa nagroda im. Stefana Treugutta dla twórcy Teatru Tv
Varia
- Cytat filmowy: WINNETOU
- Piosenka: piosenka tytułowa
- Słowa piosenki (-ek) : Maciej Kowalewski
