Edward Dziewoński
Fot. Dział Dokumentacji ZASP
Aktor komediowy i kabaretowy.
Aktor teatrów: Miejskiego w Łodzi (1945), Miniatur "Syrena" w Łodzi (1945-47), Kameralnego Domu Żołnierza w Łodzi (1947-49), oraz teatrów warszawskich: Narodowego (1949-53), Ateneum (1953-56), Wagabunda (1957-58), Współczesnego (1962-66), Ludowego (1966-68, 1970-74), Komedia (1968-70), Kwadrat (1974-79; pełnił także funkcję dyrektora tego teatru).
W latach 1954-62 występował w kabarecie "Szpak". W roku 1964 założył (w kawiarni "Nowy Świat") niewątpliwie najwybitniejszy powojenny kabaret "Dudek". Istniał on do roku 1974. Przez 10 lat Dziewoński był jego szefem, autorem wielu tekstów i jednym z głównych wykonawców. Do historii przeszedł skecz "Sęk" wykonywany przez Dziewońskiego z Wiesławem Michnikowskim.
W kinie zadebiutował w "Zakazanych piosenkach" rolą gestapowca. Przerażającą kreację stworzył w "Ostatnim etapie" Wandy Jakubowskiej jako obozowy lekarz w Oświęcimiu. Potem przyszła kolej na role komediowe (m. in. "Zezowate szczęście", "Żona dla Australijczyka", "Dzięcioł"), choć miał też w swoim dorobku inne kreacje (np. dziadek Surkont w "Dolinie Issy" Tadeusza Konwickiego). Do historii polskiego kina przejdzie z pewnością jako niezrównany odtówrca tragikomicznej roli "Dzidziusia" Górkiewicza w "Eroice" Andrzeja Munka.
Ważniejsze daty
- 1916. 12. 16 - Data urodzenia (Moskwa)
- 1939 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (PIST Warszawa)
- 1945. 07. 05 - Debiut teatralny
- 1968 - Odznaczenie (Odznaka 1000-lecia)
- 1979 - Nagroda (Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji za całokształt współpracy artystycznej z R i Tv)
- 1987 - Odznaczenie (Złota Odzn. Honorowego Towarzystwa Polonia)
- 1994 - Nagroda (Prometeusza za wybitne osiągnięcia estradowe)
- 1997 - Odznaczenie (Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski)
- 2000 - (podczas V Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnął dłoń na Promenadzie Gwiazd)
- 2002. 08. 17 - Data śmierci (Warszawa; pochowany na Powązkach)
Filmografia
- 1993 - DRZEWO CZYLI CEL W ŻYCIU (15) w 40-LATEK. 20 LAT PÓŹNIEJ Obsada aktorska (starszy pan w parku, właściciel drzewa),
- 1993 - STRASZNY SEN DZIDZIUSIA GÓRKIEWICZA Obsada aktorska (Zdzisław "Dzidziuś" Górkiewicz),
- 1989 - PAZIOWIE Obsada aktorska (doktor Johannes Karabatius, lekarz króla Zygmunta),
- 1985 - C. K. DEZERTERZY Obsada aktorska (lekarz),
- 1984 - 5 DNI Z ŻYCIA EMERYTA Reżyseria, Scenariusz, Obsada aktorska (Adam Bzowski),
- 1982 - DOLINA ISSY Obsada aktorska (Kazimierz Surkont, dziadek Tomaszka),
- 1979 - WEGE IN DER NACHT Obsada aktorska (niemiecki zarządca),
- 1975 - CUDZE NIESZCZĘŚCIE CZYLI ŚWIADEK OBRONY (11) w 40-LATEK Obsada aktorska (adwokat Beka),
- 1973 - LINOSKOCZKI (6) w WIELKA MIŁOŚĆ BALZAKA Obsada aktorska (wydawca Balzaca),
- 1971 - KŁOPOTLIWY GOŚĆ Obsada aktorska (kierownik wydziału kadr PZMC),
- 1971 - NIEBIESKIE JAK MORZE CZARNE Obsada aktorska (w repertuarze kabaretu "Dudek"; wykonuje piosenkę "Tajemnice wiary mej"),
- 1970 - DZIĘCIOŁ Obsada aktorska (Ratajczak, kolega Stefana z pracy),
- 1969 - NOWY Obsada aktorska (kierownik działu personalnego),
- 1966 - NOWY NABYTEK (14) w WOJNA DOMOWA Obsada aktorska (właściciel "Korka"),
- 1963 - ŻONA DLA AUSTRALIJCZYKA Obsada aktorska (redaktor Michał Żelazkiewicz),
- 1962 - JUTRO PREMIERA Obsada aktorska (aktor Edward Szafrankiewicz),
- 1960 - POWRÓT (1960) Obsada aktorska (Pudel, wspólnik Andrzeja),
- 1960 - ZEZOWATE SZCZĘŚCIE Obsada aktorska (Jelonek),
- 1959 - TYSIĄC TALARÓW Obsada aktorska (Hilary Melasa, narzeczony Kasi (1959)),
- 1957 - SCHERZO ALLA POLACCA (1) w EROICA Obsada aktorska (Dzidziuś Górkiewicz),
- 1956 - NIKODEM DYZMA Obsada aktorska (Jan Ulanicki, wiceminister rolnictwa),
- 1954 - AUTOBUS ODJEŻDŻA 6.20 Obsada aktorska (Stefański, kumpel Wiktora Poradzkiego),
- 1954 - OPOWIEŚĆ ATLANTYCKA Obsada aktorska (sierżant Wehrmachtu werbujący Schmidta do Legii Cudzoziemskiej),
- 1953 - PRZYGODA NA MARIENSZTACIE Obsada aktorska (przewodnik po Warszawie),
- 1953 - SPRAWA DO ZAŁATWIENIA Obsada aktorska (dyrektor w fabryce fortepianów),
- 1949 - DOM NA PUSTKOWIU Obsada aktorska (Jurek, narzeczony Hanki),
- 1948 - POWRÓT (1948) Obsada aktorska (Edward Winiarski),
- 1948 - ULICA GRANICZNA Obsada aktorska (feldfebel),
- 1947 - OSTATNI ETAP Obsada aktorska (lagerarzt),
- 1946 - ZAKAZANE PIOSENKI Obsada aktorska (gestapowiec przeprowadzający rewizję u Tokarskich; nie występuje w czołówce),
Varia
- 1971 - NIEBIESKIE JAK MORZE CZARNE Piosenka: TAJEMNICE WIARY MEJ - Wykonanie piosenki (-nek)