Zofia Dybowska-Aleksandrowicz

Reżyser dubbingu.
W 1952 r. ukończyła historię sztuki na UJ w Krakowie. Prawdopodobnie wyniesione z domu zamiłowanie do teatru (jej wuj Janusz był pisarzem i autorem sztuk teatralnych) zadecydowało o podjęciu kolejnego kierunku studiów w łódzkiej szkole filmowej. Po ukończeniu uczelni, zmuszona sytuacją rodzinną (wychowanie dzieci), rozpoczęła pracę jako reżyser dźwięku w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie. Nawiązując do przedwojennych tradycji, sztukę dubbingowania doprowadziła w polskiej kinematografii do perfekcji. Sam termin dubbing zastąpiła terminem "polska wersja językowa". Pod jej kierunkiem pracowali najlepsi polscy aktorzy, którzy w kilkuset filmach, spektaklach teatralnych i serialach telewizyjnych stworzyli niejednokrotnie wybitne kreacje. Opracowania językowe w jej reżyserii nie sprowadzały się tylko do mechanicznego powielania wersji oryginalnej, ale wzbogacały ją, a często nawet przewyższały. Dzięki temu działalność Dybowskiej-Aleksandrowicz zyskała miano "polskiej szkoły dubbingu". Jej prace w tej dziedzinie były znane i wysoko cenione zarówno w kraju, jak i za granicą. Początkowo opracowywała językowo filmy głównie dla kinematografii, m.in. głośny "Wyrok w Norymberdze" S. Kramera czy "Anatomię morderstwa" O. Premingera. W 1973, na zamówienie Telewizji Polskiej, stworzyła ponowny dubbing do "Dwunastu gniewnych ludzi" S. Lumeta (poprzedni dubbing zrealizował Seweryn Nowicki w 1959 roku). W dubbingu Dybowskiej-Aleksandrowicz wybitną kreację stworzył Edmund Fetting.
W latach siedemdziesiątych, w ramach Teatru Telewizji na Świecie, opracowała spektakle z cyklu "Szekspira dzieła wszystkie", w tym "Hamleta" (J. Radziwiłowicz) i "Ryszarda III", ponadto "Przytulisko" Nemetha oraz "Miłość i gniew" Osborne'a. Największe jednak sukcesy i popularność przyniosły jej angielskie seriale historyczne TV BBC. Były to: "Elżbieta, królowa Anglii", ze wspaniałą kreacją Aleksandry Śląskiej dubbingującej Glendę Jackson, oraz "Henryk VIII" z pamiętną rolą Mariusza Dmochowskiego. Osobną grupę stanowiły telewizyjne adaptacje powieści: "Saga rodu Forsyte'ów" Galsworthy'ego (Z. Tobiasz) i "Stracone złudzenia" Balzaka (Z. Mrozowska i S. Baczyński). Później zdubbingowała także popularny amerykański serial "Pogoda dla bogaczy" (K. Kolberger).
Dybowska-Aleksandrowicz dokonała także wielu opracowań językowych filmów dla dzieci, m.in. stu pierwszych odcinków popularnego animowanego serialu "Między nami jaskiniowcami" [The Flinstons] (B. Marszel, M. Dubrawska, C. Julski, K. Brusikiewicz).
Ostatnią pracą reżyserki na pełnym etacie był dubbing "Bałałajkina i spółki" Sałtykowa-Szczedrina w opr. Michałkowa (J. Radziwiłowicz). Po 34 latach pracy w SOF przeszła na emeryturę, nadal jednak współpracowała ze Studiem. Zrealizowała wtedy dubbing do amerykańskiego serialu "Tylko Manhattan" (1989). Przygotowywała "Koriolana" Szekspira, którego jednak nie ukończyła. Przygotowywała także postsynchrony i reżyserowała nagrania do polskich filmów. Była także autorką kilkunastu filmów dokumentalnych. Na potrzeby Studia wychowała grono swoich następców (m.in. Jacek Czyż).
Wielokrotnie uhonorowana za wybitne osiągnięcia w dziedzinie językowych opracowań filmów i seriali, m.in. Krzyżem Kawalerskim OOP, Złotym Krzyżem Zasługi, odznakami Zasłużony Działacz Kultury i Za Zasługi dla m. Warszawy.
W środowisku aktorskim była bardzo lubiana i ceniona za profesjonalizm i osobowość. Milionom widzów znana była jedynie z charakterystycznej formułki, którą kończyła wszystkie zrealizowane przez siebie filmy: "[...] polska wersja językowa - Studio Opracowań Filmów, reżyser - Zofia Dybowska-Aleksandrowicz".
Jej ojciec, Stefan, był znanym działaczem społecznym oraz czwartym po wojnie ministrem kultury (1947-52). Zamężna ze znanym reżyserem telewizyjnym Tadeuszem Aleksandrowiczem, z którym miała dwie córki. Rodzinne tradycje w dubbingu kontynuują córka, Miriam Aleksandrowicz (reżyser dubbingu i aktorka), oraz wnuk Jan Aleksandrowicz (aktor). [Andrzej Androchowicz]

Ważniejsze daty

Filmografia