PIERWSZY DZIEŃ WOLNOŚCI
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1964
- Premiera: 1964. 12. 21
- Gatunek: Film psychologiczny, Film wojenny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2563 m. 90 min.

Fot. Filmoteka Narodowa
Studium psychologiczne postaw moralnych, ujawniających się w dramatycznym zdarzeniu grupy wyzwolonych z oflagu polskich oficerów i niemieckiego lekarza, który wraz z córkami pozostał w rodzinnym miasteczku.
Lekarz niemiecki, doktor Rhode, pozostał wraz z trzema córkami, Ingą, Luzzi i Lorchen, w rodzinnym miasteczku. Zjawia się tu grupa polskich oficerów, wyzwolonych z niemieckiego oflagu. Inga została zgwałcona przez mężczyzn wracających z przymusowych robót w Niemczech. Jan, jeden z oficerów, staje w jej obronie przed tymi, którzy chcą korzystać z "prawa zwycięzców". W miasteczku zjawia się także Otto, narzeczony Ingi, wraz z oddziałem SS. W czasie krwawej walki ginie Otto, a Jan zmuszony jest zabić Ingę, pomagającą hitlerowcom.
Ekipa
- Reżyseria: Aleksander Ford
- Reżyser II: Ryszard Ber
- Współpraca reżyserska: Andrzej Zakrzewski
- Scenariusz: Bohdan Czeszko
- Zdjęcia: Tadeusz Wieżan
- Operator kamery: Wacław Dybowski
- Współpraca operatorska: Tadeusz Janczak, Józef Kasprzak, Wojciech Urbanowicz
- Scenografia: Tadeusz Wybult
- Współpraca scenograficzna: Halina Dobrowolska, Zdzisław Kielanowski, Wiesława Chojkowska, T Margasińska
- Kostiumy: Lech Zahorski
- Współpraca kostiumograficzna: Barbara Kozakiewicz
- Muzyka: Kazimierz Serocki
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Narodowa (Warszawa) (orkiestra)
- Dyrygent: Stanisław Wisłocki
- Dźwięk: Halina Paszkowska
- Współpraca dźwiękowa: Kazimierz Kucharski, Zbigniew Kowalczyk
- Montaż: Mirosława Garlicka
- Współpraca montażowa: Irena Wrona-Jasińska
- Charakteryzacja: Jan Dobracki
- Współpraca charakteryzatorska: Romualda (Romana) Baszkiewicz
- Kierownictwo produkcji: Zygmunt Król
- Współpraca produkcyjna: Jerzy Buchwald, Ryszard Barski, Jacek Moczydłowski
- Produkcja: Zespół Filmowy Studio
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Beata Tyszkiewicz (Inga Rhode), Tadeusz Łomnicki (porucznik Jan), Tadeusz Fijewski (doktor Rhode, ojciec Ingi, Luzzi i Lorchen), Ryszard Barycz (Michał), Krzysztof Chamiec (Hieronim), Roman Kłosowski (Karol), Mieczysław Stoor (Paweł), Elżbieta Czyżewska (Luzzi Rhode, siostra Ingi), Mieczysław Kalenik (Otto), Zdzisław Leśniak (Anzelm), Mieczysław Milecki (oficer w oflagu), Michaił Pugowkin (Grigorij, adiutant pułkownika Dawidowa), Kazimierz Rudzki (podpułkownik Ostrowski), Wsiewołod Sanajew (pułkownik Dawidow), Jan Burek, Stefan Friedmann ("Tygrys"; w napisach nazwisko: Friedman), Cezary Julski (gwałciciel Ingi), Aldona Jaworska (Lorchen Rhode, siostra Ingi), Stanisław Kamberski, Zdzisław Karczewski (oficer w oflagu), Tadeusz Kosudarski (żołnierz niemiecki), Jerzy Kozakiewicz (gwałciciel Ingi), Zdzisław Lubelski (gwałciciel Ingi), Gustaw Lutkiewicz (gwałciciel Ingi), Jerzy Moes (kapitan w oflagu, później adiutant podpułkownika Ostrowskiego), Juliusz Roland, Zdzisław Szymański (były jeniec oflagu), Zdzisław Szymborski (adiutant komendanta oflagu), Jerzy Walden, Eugeniusz Wojnar-Wojnarowski, Wojciech Zagórski (były sanitariusz obozowy pomagający doktorowi Rhode), Tomasz Zaliwski (oficer w oflagu), Stanisław Bieliński (oficer w oflagu; nie występuje w napisach), Zdzisław Kuźniar (żołnierz; nie występuje w napisach), Konrad Morawski (oficer w oflagu; nie występuje w napisach), Adam Perzyk (mężczyzna z odmrożonymi dłońmi; nie występuje w napisach)
Nagrody indywidualne
- 1964 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego
- 1964 - Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; przyznana w 1965
Pierwowzory
- Pierwowzór: PIERWSZY DZIEŃ WOLNOŚCI
- Gatunek: Dramat
- Autor pierwowzoru: Leon Kruczkowski