ŻUREK
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2003
- Premiera: 2003. 09. 26
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Eastman Kodak). 70 min.

"Żurek" był jednym z najciekawszych filmów festiwalu w Gdyni w 2003 r. i udowodnił, jak wspaniałą i wszechstronną aktorką jest Katarzyna Figura - niemal nie do poznania pobrzydzona i postarzona, odziana w zgrzebne, zimowe ubrania, ale prawdziwa i wzruszająca od pierwszej do ostatniej sceny. Partneruje jej bardzo udanie debiutująca na ekranie Natalia Rybicka jako jej córka Iwonka.
"Żurek", oparty na króciutkim opowiadaniu Olgi Tokarczuk, według scenariusza reżysera okazał się rewelacją. Brylski umiejętnie rozbudował literacki pierwowzór, nasycił ją konkretami, zachowując przy tym poetycką aurę charakterystyczną dla prozy autorki. Powstał w ten sposób film piękny i mądry, przejmująca opowieść o trudnej miłości i prawdzie, poszukiwaniu dobra w brutalnym świecie, potrzebie godności mimo biedy, samotności, doznanych krzywd.
W małym przygranicznym miasteczku, gdzie czas się zatrzymał i które zostało odcięte od świata z chwilą, gdy przestała tam docierać kolej, mieszka Halina, niestara, ale zmęczona życiem wdowa z 15-letnią córką Iwonką. Mąż Haliny, Witek, wzorowy ojciec i mąż, kilka miesięcy wcześniej popełnił samobójstwo. Rzucił się pod pociąg w akcie sprzeciwu przeciwko likwidacji połączenia kolejowego, co jego i jego kolegów pozbawiło pracy. Dla Haliny jest bohaterem, kobieta nie chce wnikać, czy była to jedyna przyczyna tak desperackiego kroku.
Kiedy Iwonka, dziewczyna nieco opóźniona w rozwoju, cierpiąca na padaczkę, rodzi synka, Halina obiecuje Witusowi na grobie, że do Bożego Narodzenia odnajdzie ojca dziecka i ochrzci je, nadając mu imię biologicznego ojca. Nie jest to jednak proste, gdyż Iwonka uparcie odmawia wskazania, kto jej "to zrobił", a przymuszana przez matkę, zaczyna w końcu wskazywać rozmaitych kandydatów. Raz jest to sąsiad i dawny, niedoszły mąż Haliny, a teraz jej kochanek Władek - właściciel smażalni ryb dorabiający przemytem, kiedy indziej nauczyciel plastyki zwany Pędzelkiem, wreszcie jeden z żołnierzy ze stacjonującej niedaleko miasteczka jednostki. Wszyscy oni zdecydowanie odrzucają pomówienie o ojcostwo, Iwonka sama zresztą wycofuje się z wcześniejszych oskarżeń. Matka, która pragnie dotrzymać danej mężowi obietnicy i zdjąć z rodziny odium hańby, uparcie jednak wędruje z córką i wnukiem od miejsca do miejsca w nadziei, że wreszcie trafi na właściwą osobę. Dąży do prawdy jak ćma do światła, nie myśląc, że może się poparzyć. Przy okazji tych poszukiwań znajdzie bowiem odpowiedź na zupełnie inne pytanie i w jednej chwili zawali się jej dotychczasowy świat. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Ryszard Brylski
- Współpraca reżyserska: Iwona Wrońska, Jacek Lenczowski
- Scenariusz: Ryszard Brylski
- Zdjęcia: Arkadiusz Tomiak
- Operator kamery: Mikołaj Łebkowski
- Asystent operatora obrazu: Henryk Jedynak, Artur Lange
- Wózkarz: Robert Szymański, Remigiusz Kubiak (nie występuje w napisach)
- Krany kamerowe: Krzysztof Kubiak (nie występuje w napisach)
- Oświetlenie: Marek Modzelewski, Marek Baprawski, Tomasz Baprawski
- Scenografia: Joanna Doroszkiewicz
- Scenograf II: Piotr Kopeć
- Dekoracja wnętrz: Joanna Doroszkiewicz
- Kierownictwo budowy dekoracji: Andrzej Rychtarczyk
- Rekwizyty: Grzegorz Rzepecki, Edward Koralewski
- Kostiumy: Maria Kostrzewska-Baron
- Asystent kostiumografa: Anna Sapińska
- Muzyka: Michał Lorenc
- Wykonanie muzyki: Kaja Malinkiewicz, Julia Malinkiewicz, Justyna Lorenc, Mariusz Puchłowski, Bogdan Kupisiewicz
- Realizacja nagrań: Tomasz Kiniorski
- Dźwięk: Andrzej Cecota
- Asystent operatora dźwięku: Ryszard Wysocki, Kazimierz Jastrzębski
- Imitator dźwięku: Henryk Zastróżny
- Montaż dźwięku: Błażej Kukla
- Montaż: Jarosław Kamiński
- Asystent montażysty: Robert Mańkowski
- Charakteryzacja: Maja Gawińska-Łyczkowska
- Asystent charakteryzatora: Marcin Rodak
- Casting (reżyseria obsady): Iwona Wrońska
- Fotosy: Bartosz Ciesielski
- Konsultacja: Janusz Morgenstern (artystyczna), Henryk Gerlach (ds. kolei; nie występuje w napisach)
- Catering: Witold Kowalski (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo produkcji: Grażyna Kozłowska
- Współpraca produkcyjna: Andrzej Besztak
- Kierownictwo planu: Jerzy Mizak
- Sekretariat planu: Danuta Szczęsnowicz-Malipan
- Sekretariat grupy: Barbara Nietresta
- Administracja: Małgorzata Dedek
- Producent wykonawczy: Dorota Kaźmierska-Nyczek, Tadeusz Nyczek
- Produkcja wykonawcza: Pro Arte
- Produkcja: Telewizja Polska - Agencja Filmowa (dla Programu 1)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Dystrybucja: Best Film
- Obsada aktorska: Katarzyna Figura (Halina Iwanek), Natalia Rybicka (Iwonka, córka Haliny), Zbigniew Zamachowski (Matuszek), Marek Kasprzyk (Władek), Hanna Polk (Bożena Matuszkowa), Andrzej Szopa (ksiądz), Andrzej Niemirski (nauczyciel Wlaszka "Pędzelek"), Rafał Szałajko (pracownik smażalni Władka), Grzegorz Hołówko-Sawin (narciarz), Dariusz Wnuk (żołnierz), Mariusz Jakus (kapitan), Jerzy Moes (kapelan), Rafał Sadowski (sierżant), Krystyna Rutkowska (sklepowa), Ksawery Zieliński (synek Iwonki), Krzysztof Ogłoza (żołnierz), Krzysztof Najbor, Krzysztof Łakomik, Jarosław Gruda (kolega Matuszka), Tadeusz Frymarski, Agata Norin
Nagrody indywidualne
- 2003 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji dla filmu telewizyjnego
- 2003 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda Rady Programowej TVP za realizację misji nadawcy publicznego
- 2003 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda redakcji "Teletygodnia" dla najlepszego filmu telewizyjnego
- 2004 - Katarzyna Figura Słupca k. Konina (Przegląd Filmowy "Prowincjonalia")-nagroda aktorska
- 2004 - Jarosław Kamiński Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: montaż; za rok 2003
- 2004 - Katarzyna Figura Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: główna rola kobieca; za rok 2003
- 2004 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy film; za rok 2003
- 2004 - Ryszard Brylski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: scenariusz; za rok 2003
- 2004 - Natalia Rybicka Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: drugoplanowa rola kobieca; za rok 2003
- 2004 - Zbigniew Zamachowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: drugoplanowa rola męska; za rok 2003
- 2004 - Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia")-Nagroda Główna "Jańcia Wodnika" główna nagroda publiczności dla najlepszego filmu fabularnego
- 2004 - Katarzyna Figura Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") nagroda publiczności za najlepszą kobiecą kreację aktorską
- 2004 - Katarzyna Figura Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Srebrna Statuetka Leliwity - Nagroda Specjalna
- 2004 - Natalia Rybicka Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Srebrna Statuetka Leliwity - Nagroda Specjalna
- 2003 - Katarzyna Figura Kazimierz Dolny (Lato Filmowe)-nagroda miesięcznika "Twój Styl"
- 2005 - Ryszard Brylski Dubrownik (MFF)-nagroda za reżyserię
- 2005 - Giffoni Valle Piana (MFF dla Dzieci i Młodzieży)-"Brązowy Gryf" w sekcji "Young Generation"
Varia
- Piosenka: NIEBIESKA KOLĘDA
- Muzyka piosenki (-nek) : Michał Lorenc
- Słowa piosenki (-nek) : Michał Lorenc
- Cytat filmowy: TO MY
- Reżyseria : Waldemar Szarek
Pierwowzory
- Pierwowzór: ŻUREK
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Olga Tokarczuk