MEDIUM


Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi

To pierwszy polski film całkowicie poświęcony tematyce okultystycznej - jak pisała branżowa prasa. "Medium" powstało na fali wielkiego zainteresowania zjawiskami z dziedziny parapsychologii i istnieniem nadprzyrodzonych sił tajemnych, z którymi mogą obcować jedynie ludzie wybrani. Dzieło Jacka Koprowicza wymyka się tradycyjnym klasyfikacjom, nie daje się jednoznacznie zaliczyć do danego gatunku. Stanowi swoity kolaż horroru, thrillera i kina sensacyjnego. Po premierze krytyka poświęciła "Medium" wiele uwagi, nie zawiedli również kinomani. Zachwyciła praca reżysera, odznaczająego się "poetycką wyobraźnią" i całej ekipy filmowej czuwającej nad sprawną realizacją. Atutem filmu są też znakomici aktorzy, którzy mieli wyjątkowo trudne zadanie do wykonania.
Sopot, 3 października 1933 r. Wczesnym rankiem komisarz Selin budzi się w koszu na plaży; sprawia wrażenie człowieka nie pamiętającego, co się z nim działo. Andrzej Gaszewski przyjeżdża pociągiem z Warszawy; nie wie, gdzie jest ani co robi nad morzem. Nauczycielka Luiza Skubiejska wybiega w trakcie lekcji ze szkoły, kradnie z muzeum suknię sprzed kilkudziesięciu lat i idzie z nią w stronę plaży; tu natyka się na garbatego osobnika, który również zachowuje się jak w hipnozie. Słynny okultysta Wagner je śniadanie z siostrą. Obdarzona zdolnościami mediumicznymi Greta nawiązuje kontakt z nadawcą o niespotykanej mocy, prowadzącym równocześnie - mimo znacznej odległości - kilka osób zbliżających się do niego. Greta nie może go zlokalizować, ale wie, że jest śmiertelnie chory. Wkrótce po przyjściu do pracy Selin wychodzi z aspirantem Krankiem do sklepu zoologicznego Aleksandra Orwicza po pokarm dla rybek. Nie zastaje właściciela, telefon w jego domu również nie odpowiada. Informacja subiekta, że Orwicz jest ciężko chory na cukrzycę, a jego ojciec został przed laty zamordowany, dziwnie odpowiada niezwykłości dnia. Oto zbliża się zaćmienie słońca, z muzeum dano znać o nietypowej kradzieży. Selin nie pamięta, co się z nim działo, a Kranka gauleiter od rana nakłaniał do współpracy z policją niemiecką. Komisarz i aspirant udają się do willi Orwicza, z której wybiega garbaty osobnik, po krótkim pościgu schwytany przez Kranka. Właściciel sklepu jest nieprzytomny, zabiera go do szpitala karetka. Selin przesłuchuje Georga Netza, który poprzedniego dnia przyjechał z Berlina. Nigdy nie widział przedtem Orwicza; nie wie, czemu przyszedł do willi i nieprzytomnemu gospodarzowi zrobił zastrzyk w dłoń - a wówczas jego sobowtór wyszedł z domu. Przerażony Netz uciekł do "Grand Hotelu". Wrócił po zapomnianą walizkę. Selin spostrzega na swej dłoni ślad po ukłuciu igły, a willa Orwicza wydaje mu się dziwnie znajoma. Luiza oddaje suknię w muzeum, wraca do szkoły. Gaszewski składa wizytę Wagnerowi, prosi go o ho-roskop. Ustalając, że jego śmierć przypada na dzień dzisiejszy, okultysta namawia go na natychmiastowy wyjazd. Greta rozpoznaje w Gaszewskim jedną z osób prowadzonych przez medium. Orwicz znajduje się w stanie śpiączki cukrzycowej. Komisarz chce dowiedzieć się od doktora Mincla czegoś bliższego o własnych przeżyciach, ale lekarz przypisuje je nadużywaniu alkoholu. Mimo to Selin każe Krankowi znaleźć dokumentację sprawy Stefana Or-wicza. Sam idzie na plażę, gdzie widzi Gaszewskiego i Luizę, która przyprowadziła nad morze grupę uczniów. Wkrótce potem, dzięki medalionowi na nagrobku Zofii Orwiczowej, odkrywa, że Luiza jest jej sobowtórem. Krank referuje przełożonemu wydarzenia sprzed lat. W 1896 r. Stefan Orwicz ożenił się po raz drugi, z piękną i młodziutką Zofią. Wykryto u niego cukrzycę, stracił wzrok. Wówczas do jego willi sprowadził się dr Malicki, by stale się nim opiekować. Lekarz został kochankiem Zofii. 3 października 1897 - równo 36 lat temu - ich oboje, a także Orwicza, zamordował siekierą jego sekretarz, zakochany w pięknej kobiecie, garbaty Wiktor Arlt, po czym popełnił samobójstwo. Ocalał tylko 4-letni Aleksander; jego pokój był wówczas "okiem cyklonu". Selin przypomina sobie lektury o czasie jako formie przestrzeni i domyśla się, że Aleksander chce zapewnić sobie nieśmiertelność poprzez powtórzenie tamtych wydarzeń. W albumie rodzinnym komisarz znajduje zdjęcia: Georg Netz to sobowtór Wiktora Arlta, sobowtórem starego Orwicza jest sam Selin. Przerażony, udaje się do Wagnera, który stwierdza, że sobowtór doktora Malickiego istnieje również - jest nim Andrzej Gaszewski. Żeby nie dopuścić do powtórzenia tragedii z XIX wieku, trzeba zabić Aleksandra Orwicza lub którąś z prowadzonych przezeń osób. Selin nie może tego zrobić; zostałby uznany za mordercę lub wariata. Zbliża się godzina zaćmienia słońca. Potworna siła demoluje pokój Grety Wagnerowej, a ją samą zabija. Gaszewski nie może wyjechać z Sopotu, choć już był w drodze na dworzec. Krank odbiera telefon z muzeum, że Luiza znowu ukradła suknię. Dzwoni do "Grandu": Netz, którego niedawno widział zabarykadowanego w pokoju i przywiązanego do mebli, wyszedł z hotelu. Aspirant znajduje fotografię Stefana Orwicza w biurku komisarza i - przerażony - bieg-nie na ratunek. Ale ściga go tajemnicza taksówka. Krank traci dużo czasu, by się od niej uwolnić; tymczasem w willi rozgrywają się na nowo wydarzenia z 1897 roku. Po przybyciu na miejsce zastaje cztery trupy. Jednocześnie doktor Mincel i pielęgniarka odkrywają, iż Aleksander Orwicz zniknął ze szpitala. Resztę dnia Krank spędza w sklepie zoologicznym, czekając na pojawienie się Aleksandra w odrodzonej postaci. Wieczorem zabiera go stamtąd gauleiter. Wówczas pojawia się na ulicy czteroletni chłopczyk...

Ekipa

Nagrody indywidualne

Varia