BOLESŁAW ŚMIAŁY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1971
- Premiera: 1972. 10. 06
- Gatunek: Film historyczny, Film biograficzny
- Dane techniczne: Barwny. 2839 m. 97 min.

Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
Wawel, rok 1079. Król Bolesław skazuje na śmierć dezerterów z drużyn, które wysłał na Ruś do dyspozycji kniazia Wsiewołoda. Część rady królewskiej, a zwłaszcza wojewoda Sieciech i biskup Stanisław Szczepanowski, sprzeciwia się tak ostrej karze. Bolesław jest jednak nieustępliwy. Wie, że sojusz z Rusią jest konieczny, by skutecznie przeciwstawić się cesarzowi niemieckiemu. Na zamek przybywają posłowie z Kijowa. Jeden z nich został zabity na polskiej ziemi. Bolesław stara się wyjaśnić, kto zlecił zabójstwo Rusina. Cała ta sprawa jest dla niego dowodem istnienia silnej opozycji wobec prowadzonej przez niego polityki. Przeciwko Bolesławowi jest nawet jego małżonka, która nigdy nie znalazła szczęścia u jego boku. Będący publiczną tajemnicą romans króla z prostą dziewczyną był dla niej upokorzenim. Sprzyja więc spiskowcom i stara się o unieważnienie małżeństwa. Zwraca się o pomoc do biskupa Stanisława, który w obecności całego dworu grozi królowi klątwą za rozwiązły tryb życia. Bolesław otrzymuje kolejne informacje o spisku, rozkazuje uwięzić wojewodę Sieciecha, ale ten znajduje schronienie u biskupa Stanisława. Biskup rzuca klątwę na króla, który zostaje sam z kilkunastoma tylko żołnierzami. Kiedy tłum kamienuje dziewczynę, z którą żył Bolesław, król wydaje wyrok śmierci na biskupa i wysyła żołnierzy, by go ścieli. Zaraz po wykonaniu wyroku bramy zamku szturmuje wojsko Wratysława czeskiego i Henryka niemieckiego, wezwane przez spiskowców. Król zmuszony jest do ucieczki, przedziera się przez granicę na Węgry. W scenariuszu filmu wykorzystane zostały wątki z powieści Józefa Kraszewskiego "Boleszczyce" oraz fragmenty dramatu "Stanisław i Bogumił" Marii Dąbrowskiej. By jak najwierniej odtworzyć obraz epoki, reżyser zaprosił do współpracy znawców średniowiecza - prof. Tadeusza Manteuffela i dr. Józefa Mitkowskiego. W łódzkiej wytworni filmowej powstały dekoracje imitujące wnętrze kościoła na Skałce, komnat zamkowych, królewskiej sypialni itd. Sześćdziesięcioosobowa ekipa rzemieślników pracowała nad ostatecznym kształtem dekoracji. Wielu zabiegów wymagało np. wykonanie odpowiednich mebli - najpierw opalano je nad ogniem, później szorowano drucianymi szczotkami, powlekano woskiem i dopiero malowano odpowiednimi farbami. Na potrzeby filmu uszyto też 700 kostiumów. Plenery zrealizowano na szlaku średniowiecznych zamków na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, w zabytkowym kościele w Inowłodzu oraz na zamku w Lipowcu koło Chrzanowa. W "Bolesławie Śmiałym" wystąpiło przeszło 80 aktorów i studentów szkół filmowych oraz 1,5 tysiąca statystów.
Ekipa
- Reżyseria: Witold Lesiewicz
- Reżyser II: Karol Dąbrowski, Jerzy Karwowski
- Współpraca reżyserska: Maria Burdecka, Henryka Biedrzycka
- Scenariusz: Władysław Terlecki, Witold Lesiewicz
- Zdjęcia: Czesław Świrta
- Operator kamery: Jerzy Łukaszewicz
- Współpraca operatorska: Józef Letkier, Aleksy Krywsza
- Scenografia: Bolesław Kamykowski
- Dekoracja wnętrz: Krzysztof Domaradzki, Marek Iwaszkiewicz
- Współpraca dekoratorska: Franciszek Trzaskowski
- Kostiumy: Jolanta Komorowska
- Współpraca kostiumograficzna: Anna Bekier
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Dźwięk: Jerzy Wroński
- Montaż: Felicja Rogowska
- Współpraca montażowa: Anna Rubińska
- Charakteryzacja: Teresa Tomaszewska, Anna Śmiech, Teodor Grymaszewski
- Współpraca charakteryzatorska: Alfreda Bączyk
- Konsultacja: Tadeusz Manteuffel, Józef Mitkowski, Antoni Byszewski (jeździectwo)
- Kierownictwo produkcji: Jerzy Nitecki
- Kierownictwo produkcji II: Konstanty Tarnowski
- Współpraca produkcyjna: Zdzisław Mrozowicz, Andrzej Sołtysik, Janusz Szela, Andrzej Zielonka
- Produkcja: Zespół Filmowy Kraj
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Ignacy Gogolewski (Bolesław II Śmiały , król Polski), Jerzy Kaliszewski (Stanisław ze Szczepanowa , biskup krakowski), Maria Ciesielska (kochanka króla Bolesława), Aleksandra Śląska (żona króla Bolesława), Zdzisław Mrożewski (kanclerz Radosz), Kazimierz Opaliński (Bogumił, arcybiskup gnieźnieński), Henryk Bąk (rycerz przeciwny królowi), Lucjan Dytrych (członek poselstwa Rusinów), Maciej Englert (rycerz ze świty królewskiej), Kazimierz Meres (Sieciech , wojewoda), Krzysztof Machowski (rycerz ze świty królewskiej), Michał Pawlicki (książę Herman, brat Bolesława), Alicja Raciszówna (członkini poselstwa Rusinów), Mieczysław Voit (Otton z Tyńca), Jerzy Zelnik (rycerz ze świty królewskiej, morderca biskupa), Andrzej Zaorski (Grzegorz, rycerz ze świty królewskiej), Jerzy Bączek, Hanna Bittnerówna, Aleksander Bednarz, Marian Cebulski (wysłannik starszyzny do braci - rycerzy ze świty królewskiej), Piotr Fronczewski (brat Adalbertus), Aleksandra Ford, Jerzy Goliński (ojciec Wawrzyniec), Teodor Gendera, Halina Gryglaszewska (mieszkanka osady), Tadeusz Jastrzębowski, Julian Jabczyński, Andrzej Jędrzejewski, Stanisław Jędrzejewski, Ryszard Kotys (mężczyzna zabity w rzece), Jadwiga Kuryluk, Krystyna Liskowacka, Czesław Lasota (kronikarz), M Mąkowa, Barbara Nowakowska, Jan Mateusz Nowakowski, Wojciech Pisarek, Andrzej Saciuk, Stefan Szramel, Wacław Szklarski, Bogdan Śmigielski, Mieczysław Stoor (rycerz - zdradzony mąż zbiegły z Kijowa), Marian Słojkowski, Tadeusz Schmidt (rajca Damrot), Zofia Więcławówna, Wiesław Zwoliński, Adela Zgrzybłowska, Józef Zacharewicz, Wojciech Zeidler, Maciej Góraj (nie występuje w czołówce)