LALKA (1968)
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1968
- Premiera: 1968. 11. 07
- Gatunek: Film kostiumowy, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 4360 m. 151 min.

Adaptacja powieści Bolesława Prusa. Historia zamożnego kupca warszawskiego Stanisława Wokulskiego i jego miłości do pięknej, lecz zubożałej arystokratki Izabeli Łęckiej. Temu niszczącemu uczuciu Wokulski podporządkowuje swoje interesy, wchodzi w niekorzystne dla siebie układy z rodzinami arystokratycznymi, chcąc w pośredni sposób pomóc ukochanej. Lekceważy uwagi i rady swego przyjaciela i współpracownika Ignacego Rzeckiego, daje się zwodzić Izabeli flirtującej po cichu z przystojnym kuzynem Starskim. Premiera "Lalki" w 1968 r. była wielkim wydarzeniem artystycznym. Zrealizowane z dużym rozmachem, ogromną dbałością o szczegóły, choć z konieczności okrojone o kilka wątków, dzieło Hasa nie jest jednak romansem salonowym, jak by można wnosić z krótkiego streszczenia i jak oczekiwała tego, być może, część widzów. Jest przede wszystkim historią kariery człowieka, który wydobywa się z dołów społecznych i który, blisko kresu swej wspinaczki, napotyka przeszkodę nie do pokonania - bariery konwenansu, snobizmu i przesądów. Ale podczas gdy u Prusa główny akcent pada na dramat nieprzeciętnie utalentowanej, ambitnej jednostki walczącej o realizację własnej osobowości, talentów i potencjalnych możliwości, to w filmie Hasa Wokulski, mimo podkreślonych atrybutów siły i energii, jawi się przede wszystkim jako romantyczny marzyciel goniący za chimerami. Izabela jest właśnie jedną z takich chimer. Ta nie spełniona miłość stanie się dla Wokulskiego tylko katalizatorem konfliktu, który istniał już wcześniej i który prawdopodobnie istniałby nadal, nawet po wejściu bohatera na niedosiężne salony: konfliktu Wokulskiego ze światem, ze swoim stanem społecznym, powołaniem, temperamentem, sytuacją historyczną kraju. Pogłębi też jego już wcześniej silne poczucie wyobcowania. "Lalka", piękna, chwilami bardzo malarska, oddaje wiernie klimat epoki, jej rodzajowość, typy ludzkie, specyficzny koloryt i wdzięk. Duża w tym zasługa Hasowskiej fascynacji kulturą secesyjną, "staroświeckością" fin de siecle'u.
Ekipa
- Reżyseria: Wojciech Jerzy Has
- Reżyser II: Halina Garus, Wojciech Solarz
- Współpraca reżyserska: Andrzej Berbecki, Beata Bilska
- Scenariusz: Wojciech Jerzy Has
- Dialogi: Kazimierz Brandys
- Zdjęcia: Stefan Matyjaszkiewicz
- Operator kamery: Andrzej Ramlau
- Współpraca operatorska: Julian Magda, Mieczysław Sitarz, Mieczysław Lewandowski, Bronisław Stasiowski
- Scenografia: Jerzy Skarżyński, Adam T. Nowakowski
- Scenograf II: Tadeusz Kosarewicz, Andrzej Płocki
- Współpraca scenograficzna: Albert Kuchnia, Edmund Siekierski, Albin Wejman
- Dekoracja wnętrz: Maciej Maria Putowski
- Współpraca dekoratorska: Włodzimierz Czachowski, Maria Szafran, Cecylia Wróblewska
- Kostiumy: Lidia Skarżyńska, Jerzy Skarżyński
- Współpraca kostiumograficzna: Alicja Ptaszyńska, Elżbieta Meksz
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia (Katowice)
- Dyrygent: Konrad Bryzek
- Dźwięk: Bohdan Bieńkowski
- Współpraca dźwiękowa: Jan Franciszczak, Kazimierz Siczek (w czołówce inicjał imienia: M.), Włodzimierz Wiśniewski
- Montaż: Zofia Dwornik
- Współpraca montażowa: Krzysztof Osiecki, Danuta Bonikowska
- Charakteryzacja: Anna Włodarczyk, Maria Papińska
- Współpraca charakteryzatorska: Tadeusz Domiczek, Zygmunt Kazimierski
- Fryzury: Zofia Chęć
- Kierownictwo produkcji: Ryszard Straszewski
- Kierownictwo produkcji II: Włodzimierz Kaczmarski
- Współpraca produkcyjna: Wiesława Dyksińska, Ryszard Jasionowski, Wiesław Tymowski, Henryk Wasilewski, Wanda Wojnar
- Produkcja: Zespół Filmowy Kamera
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław), Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Kierownictwo laboratorium: Leszek Mizera
- Obsada aktorska: Beata Tyszkiewicz (Izabela Łęcka), Mariusz Dmochowski (Stanisław Wokulski), Tadeusz Fijewski (Ignacy Rzecki), Jadwiga Halina Gallowa (prezesowa Zasławska), Wiesław Gołas (Krzeszowski), Kalina Jędrusik (Kazimiera Wąsowska), Jan Koecher (książę), Jan Kreczmar (Tomasz Łęcki , ojciec Izabeli), Tadeusz Kondrat (Szlangbaum , ojciec Henryka), Halina Kwiatkowska (Krzeszowska), Andrzej Łapicki (Kazimierz Starski), Jan Machulski (Julian Ochocki), Józef Pieracki (Michał Szuman , przyjaciel Wokulskiego), Janina Romanówna (hrabina Joanna Karolowa, siostra Łęckiego), Anna Seniuk (prostytutka Magdalenka), Irena Szramowska (Florentyna, kuzynka Łęckiej), Władysław Dewoyno (Jan Machalski, przyjaciel Rzeckiego pracujący w winiarni Hopfera), Ludwik Benoit (lokaj Krzeszowskiego), Aleksander Fogiel (Szprot), Krystyna Feldman (rajfurka, "opiekunka" Magdalenki), Andrzej Hrydzewicz, Henryk Hunko (reporter w sklepie Wokulskiego), Julian Jabczyński (Mraczewski, subiekt w sklepie Wokulskiego), Eliasz Kuziemski (adwokat Krzeszowskiej podczas licytacji), Janusz Kłosiński (mecenas księcia), Bogumił Kobiela (Lisiecki, subiekt w sklepie Wokulskiego), Jan Kociniak (licytant), Ryszard Kotys (licytant), Tadeusz Kożusznik, Krzysztof Litwin (Klein, subiekt w sklepie Wokulskiego; oprócz roli w filmie aktor wykonał także na potrzeby filmu mapy i projekty achitektoniczne ówczesnej Warszawy), Bernard Ładysz (Suzin), Józef Łodyński (kamerdyner Wokulskiego), Zdzisław Maklakiewicz (Maruszewicz), Artur Młodnicki (marszałek, uczestnik zebrania w salonie hrabiny Karolowej), Marian Opania (kamieniarz Węgiełek), Tadeusz Ordeyg (baron Dalski), Irena Orska (pani Meliton), Kazimierz Ostrowicz, Andrzej Płocki (Henryk Szlangbaum), Igor Przegrodzki (arystokrata), Jerzy Przybylski (bankier), Witold Pyrkosz (licytant), Józef Retik (wierzyciel Łęckiego), Andrzej Rettinger, Elżbieta Starostecka (Ewelina, żona barona Dalskiego), Paweł Unrug (hrabia, sekundant Krzeszowskiego), Zygmunt Urbański (Mikołaj, kamerdyner księcia), Marian Wiśniowski, Tomasz Zaliwski (arystokrata), Zofia Czerwińska (kobieta w piwiarni Hopfera; nie występuje w czołówce), Agnieszka Fitkau (młoda dama; nie występuje w czołówce), Jerzy Jogałła (posługacz w piwiarni Hopfera; nie występuje w czołówce), Wacław Kowalski (wozak Wysocki; nie występuje w czołówce), Jerzy Moes (nie występuje w czołówce), Franciszek Trzeciak (Paweł, pomocnik w sklepie Wokulskiego; nie występuje w czołówce), Józef Fryźlewicz (dyrektor toru wyścigowego; nie występuje w czołówce; informacja pochodzi z filmografii opubikowanej w FSP 1984 nr 3/4, jednak nie wydaje się być prawdziwa), Zdzisław Karczewski (adwokat Łęckiego podczas licytacji; nie występuje w czołówce), Andrzej Krasicki (mężczyznna na zebraniu podczas przyjęcia u hrabiny Karolowej; nie występuje w czołówce), Wojciech Solarz (żydowski skrzypek; nie występuje w czołówce), Kazimierz Wilamowski (nie występuje w czołówce)
Nagrody indywidualne
- 1969 - Beata Tyszkiewicz Polne Kwiaty (nagroda w plebiscycie widzów Wielkopolski)
- 1969 - Wojciech Jerzy Has Panama (MFF)-Wielka Nagroda
- 1969 - Stefan Matyjaszkiewicz Panama (MFF)-nagroda za zdjęcia
- 1969 - Mariusz Dmochowski Panama (MFF)-nagroda aktorska
- 1969 - Tadeusz Fijewski Panama (MFF)-nagroda aktorska
Varia
- Utwór muzyczny: KONCERT SKRZYPCOWY
- Muzyka : Ludwig van Beethoven
- Wykonanie muzyki : Roman Totenberg, Filharmonia Poznańska
- Dyrygent : Stanisław Wisłocki
Pierwowzory
- Pierwowzór: LALKA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Bolesław Prus