OGNIOMISTRZ KALEŃ
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1961
- Premiera: 1961. 10. 12
- Gatunek: Film psychologiczny, Film wojenny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2948 m. 103 min.
Plenery: Muszyna, Baligród, Smolnik nad Osławą, Zagórz.
Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
Brutalny, surowy obraz zbrojnych wystąpień "reakcyjnego" podziemia - oddziałów UPA i WiN - w pierwszych latach po wyzwoleniu w rejonie Bieszczad, ukazany poprzez tragiczne losy mężnego żołnierza, przypłacającego tę walkę śmiercią.
Bieszczady, rok 1946. Toczą się zacięte, krwawe walki z bandami ukraińskich nacjonalistów oraz polskim reakcyjnym podziemiem. Ogniomistrz Kaleń zostaje pojmany, poddany torturom, by ratować życie udaje dezertera i zdrajcę, ucieka, walczy brawurowo, wpada na polu minowym, a kiedy wreszcie nadchodzi odsiecz - ginie od polskiej kuli, osłaniając ukraińskie dziecko.
Ekipa
- Reżyseria: Ewa Petelska, Czesław Petelski
- Reżyser II: Sylwester Szyszko
- Współpraca reżyserska: Andrzej J. Jaroszewicz, Ałła Fołomietow
- Scenariusz: Ewa Petelska, Czesław Petelski
- Zdjęcia: Mieczysław Jahoda
- Operator kamery: Zbigniew Hartwig
- Współpraca operatorska: Jerzy Majak, Feridun Erol
- Oświetlenie: Stanisław Matuszewski
- Scenografia: Adam T. Nowakowski
- Scenograf II: Halina Sułkowska
- Współpraca scenograficzna: Hanna Morawiecka (w czołówce inicjał imienia: A.), Alicja Ptaszyńska
- Kierownictwo budowy dekoracji: Albin Wejman
- Kostiumy: Adam T. Nowakowski
- Kostiumograf II: Halina Sułkowska
- Współpraca kostiumograficzna: Hanna Morawiecka (w czołówce inicjał imienia: A.), Alicja Ptaszyńska
- Muzyka: Tadeusz Baird
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Narodowa (Warszawa) (orkiestra)
- Dyrygent: Stanisław Wisłocki
- Dźwięk: Leonard Księżak
- Współpraca dźwiękowa: Leszek Wronko
- Montaż: Felicja Rogowska
- Współpraca montażowa: Lena Deptuła
- Charakteryzacja: Maria Papińska
- Współpraca charakteryzatorska: Teodor Grymaszewski, Stefan Szczepański
- Konsultacja: J. Stroecker (wojskowa)
- Efekty pirotechniczne: Mieczysław Garwacki
- Kierownictwo produkcji: Stanisław Adler
- Kierownictwo produkcji II: Tadeusz Słaby
- Współpraca produkcyjna: Romuald Hajnberg, Witold Wawrzyniak, Alojzy Puk
- Produkcja: Zespół Filmowy Studio
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Wiesław Gołas (ogniomistrz Hipolit Kaleń), Zofia Słaboszowska (Maria, kobieta "Bira"), Leon Niemczyk (kurinny Saszko "Bir", dowódca oddziału UPA), Józef Kostecki (kapitan Wierzbicki), Józef Łodyński (porucznik Matula, szef służby samochodowej, dowódca Kalenia), Zdzisław Karczewski (pułkownik Tomaszewski), Janusz Kłosiński (major Żubryd, dowódca oddziału WiN), Tadeusz Teodorczyk (zastępca Żubryda), Janusz Strachocki (Dwernicki), Sylwester Przedwojewski (porucznik Daszewski), Tadeusz Somogi (sierżant "Zawieja", członek oddziału Żubryda), Henryk Hunko ("Piorun", członek oddziału Żubryda), J. Antczak, Jerzy Dargiel (członek oddziału "Bira" na spotkaniu z Żubrydem), Kazimierz Dębicki, Aleksander Fogiel (karczmarz Szponderski), Adolf Chronicki (kierowca Kotlak), E Kapralski, Alina Jurkowska (dziewczyna rzekomo zgwałcona przez Kalenia), Wacław Kowalski (plutonowy Kolanowski), Ferdynand Matysik (porucznik Rafałowski), Kazimierz Michalski, Irena Netto (stara kobieta w strażnicy Kolanowskiego), Leopold Rene Nowak (żołnierz), Adam Perzyk (Alojzy Rączka, kolega Kalenia), Sławomir Zemło (szeregowiec uciekający z Kaleniem, zastrzelony przez Żubryda), Ryszard Filipski (żołnierz w Baligrodzie wskazujący Wierzbickiemu drogę do kasyna; nie występuje w napisach), Eugeniusz Korczarowski (polski żołnierz; nie występuje w napisach), Zygmunt Malawski (milicjant w strażnicy Kolanowskiego; nie występuje w napisach), Czesław Piaskowski (członek oddziału "Bira"; nie występuje w napisach), Andrzej Rausz (członek odziału "Bira" ścinający głowy polskich jeńców; nie występuje w napisach)
Nagrody indywidualne
- 1962 - Ewa Petelska Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
- 1962 - Czesław Petelski Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
Varia
- Piosenka: SPOZA GÓR I RZEK
W napisach filmu brak informacji o utworze.- Muzyka piosenki (-nek) : Aleksander Barchacz
- Słowa piosenki (-nek) : Adam Ważyk
- Piosenka: CHRYZANTEMY ZŁOCISTE
W napisach filmu brak informacji o utworze.
Pierwowzory
- Pierwowzór: ŁUNY W BIESZCZADACH
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Jan Gerhard