TATARAK (2009)
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2009
- Premiera: 2009. 04. 24
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak). 83 min.
Okres zdjęciowy: 12 sierpnia - 15 września 2008. Plenery: Grudziądz, Dragacz, Piaseczno, Zalesie, Warka, okolice Jeziora Białego, Warszawa.
Film dedykowany Edwardowi Kłosińskiemu.

Fot. Piotr Bujnowicz, Fabryka Obrazu
Tatarak, film oparty na opowiadaniu Jarosława Iwaszkiewicza, jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy, wydaje się na początku subtelną i wzruszającą historią o niemożliwej miłości, jednak Andrzej Wajda idzie dalej, tworząc wielowymiarową opowieść o miłości, która przychodzi za późno, i o śmierci, która zawsze przychodzi za wcześnie. Marta, kulturalna kobieta w średnim wieku, która jest żoną DOKTORA (Jan Englert) z małego miasteczka, nie wie o tym, że jest śmiertelnie chora. Od lat opłakuje śmierć swoich dwóch synów, którzy zginęli w Powstaniu Warszawskim. Pewnego dnia Marta poznaje znacznie młodszego od siebie mężczyznę, prostego robotnika Bogusia, który oczarowuje ją swoją młodością i niewinnością. Ich spotkania na brzegu rzeki porośniętej tatarakiem są naznaczone wzajemną fascynacją dwóch istnień, z których jedno zmierza do przedwczesnego końca, drugie zaś wkracza dopiero w dojrzałość. Jednak los obchodzi się z nimi okrutnie. To dopiero pierwsza warstwa historii, bo Tatarak to również film o tworzeniu filmu, a główna bohaterka jest nie tylko fikcyjną Martą, ale i aktorką, która ją gra. Andrzej Wajda wplótł w opowiadanie Iwaszkiewicza autentyczne monologi Krystyny Jandy na temat przedwczesnej śmierci jej męża, cenionego operatora Edwarda Kłosińskiego, któremu film jest dedykowany. W ten sposób obie kobiety - Krystyna i Marta - zlewają się w jedną głęboko zranioną istotę, która musi znaleźć w sobie siłę i poradzić sobie z perspektywą nieuniknionej śmierci.
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Wajda
- Reżyser II: Marcin Starzecki, Jakub Mazurek
- Asystent reżysera: Katarzyna Krzysztopik
- Casting (reżyseria obsady): Ewa Brodzka
- Scenariusz: Andrzej Wajda
- Zdjęcia: Paweł Edelman
- Operator kamery: Tomasz Kuzio, Artur Zwierzchowski (zdjęcia podwodne)
- Asystent techniczny operatora: Zbigniew Gustowski, Aleksander Pałasiński (zdjęcia podwodne), Marcin Boguszewski (zdjęcia podwodne)
- Asystent operatora kamery: Piotr Kuik (ładowacz)
- Podgląd video: Marcin Palisz
- Oświetlenie: Cezary Lisowski (mistrz), Maciej Giemza, Marek Macioszek, Piotr Macioszek, Krzysztof Szóstko
- Wózkarz: Robert Łukowski, Piotr Wicik
- Obsługa agregatu: Mirosław Bielecki, Waldemar Ciechomski
- Postprodukcja obrazu: Studio Company
- Digital Intermediate: The Chimney Pot, Jędrzej Sabliński (producent), Edyta Sęk (nadzór produkcyjny 2K), Kamil Rutkowski (nadzór DI)
- Korekta barwna: Aleksandra Kraus (cyfrowa), Ewa Chudzik (kopii filmowej)
- Transfer one light: Wiktor Sasim, Piotr Sasim
- Skanowanie: Michał Krajewski, Marcin Poradka
- Konforming: Michał Krajewski
- Naświetlenie: Kamil Rutkowski
- Sprzęt: Panavision Polska, Alicja Chrzanowska, Wojciech Piasecki (krany kamerowe), Film Ilumination (oświetleniowy)
- Scenografia: Magdalena Dipont
- Scenograf II: Włodzimierz Szyrle, Marek Kukawski, Jacek Czechowski
- Dyżurny scenograficzny: Krzysztof Ochenkowski
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska
- Kierownictwo budowy dekoracji: Andrzej Rychtarczyk
- Rekwizyty: Piotr Gołaszewski
- Rekwizytor planu: Jakub Wielecki
- Pomoc rekwizytorska: Robert Wojtyś
- Kostiumy: Magdalena Biedrzycka
- Asystent kostiumografa: Justyna Stolarz
- Współpraca kostiumograficzna: Ilona Michalik
- Muzyka: Paweł Mykietyn
- Wykonanie muzyki: Sinfonia Varsovia, Anna Sikorzak-Oklek (harfa), Anna Karasińska (sopran), Jan Krzysztof Broja (fortepian), Bartosz Koziak (wiolonczela)
- Dyrygent: Tadeusz Karolak
- Opracowanie muzyczne: Anna Serbeńska-Malarowska
- Realizacja nagrań: Jarosław Regulski
- Zgranie muzyki: Jarosław Regulski
- Dźwięk: Jacek Hamela
- Asystent operatora dźwięku: Sławomir Ciołkowski, Jerzy Matusiak, Andrzej Artymowicz, Radosław Skłodowski
- Realizacja dźwięku: Jacek Hamela
- Montaż dźwięku: Jacek Hamela
- Zgranie dźwięku: Jacek Hamela
- Udźwiękowienie: Katarzyna Dzida-Hamela, Prosound Studio
- Efekty synchroniczne: Michał Krzyszkowski, Specyfik Sound Studio
- Obsługa studia: Mieczysław Karwicki, Adam Kozłowski, Leszek Micewski
- Konsultacja: Pavel Štverák (Dolby)
- Montaż: Milenia Fiedler
- Asystent montażysty: Jacek Kołtunowicz
- Charakteryzacja: Marcin Rodak
- Stylizacja: Waldemar Pokromski (postać "pani Marty")
- Charakteryzator II: Beata Rółkowska
- Współpraca charakteryzatorska: Ewa Bernatowicz, Paulina Dawidowicz
- Fryzury: Grażyna Jakubczak
- Fotosy: Piotr Bujnowicz, Fabryka Obrazu
- Efekty specjalne: Janusz Bykowski (na planie), Tomasz Bykowski (na planie), Michał Wićko (na planie), Robert Gajzler (nie występuje w napisach)
- Efekty cyfrowe: Radosław Rekita, Tomasz Witkowski (digital 3D), Grzegorz Brzysko (digital 3D)
- Koordynacja kaskaderska: Maciej Maciejewski
- Ewolucje kaskaderskie: Zofia Bachleda Żołnierczyk, Krzysztof Mika, Andrzej Poneta
- Zabezpieczenie kaskaderskie: Tomasz Wróblewski (przy zdjęciach podwodnych), Jacek Wróblewski (przy zdjęciach podwodnych), Radosław Mech (przy zdjęciach podwodnych), Marek Charęza (przy zdjęciach podwodnych), Maciej Maciążek (przy zdjęciach podwodnych), Waldemar Podel (przy zdjęciach podwodnych), Andrzej Pocholec (przy zdjęciach podwodnych)
- Konsultacja: Jacek Kurządkowski (instruktor nurkowania), Zbigniew Krebs (instruktor nurkowania), Andrzej Tarasewicz (medyczna), Marcin Ciastoń (językowa)
- Tłumaczenie: Marcin Ciastoń
- Opieka medyczna: Andrzej Tarasewicz
- Pojazdy: Zbigniew Mikiciuk (Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach)
- Catering: Pan Trans Film, Włodzimierz Filipek, Bogusława Filipek
- Transport: Jerzy Hunek, Andrzej Kupiec, Jarosław Masztanowicz, Tomasz Sadowy, Zbigniew Kabaj
- Public relations: Olga Kwiecińska-Kaplińska, Ewa Turczańska
- Promocja filmu: Leszek Szurkowski (logo i plakat)
- Koordynacja postprodukcji: Monika Lang, Joanna Słonina
- Opieka literacka: Carmen Szwec (TVP)
- Kierownictwo produkcji: Ewa Brodzka
- Kierownictwo produkcji II: Magdalena Jaworska, Michał Krzywda, Jerzy Mizak
- Współpraca produkcyjna: Łukasz Mizak, Bożena Bogdziewicz
- Kierownictwo planu: Jerzy Mizak
- Dyżurny planu: Marcin Kawęczyński, Robert Krawczyk, Emil Kupiec
- Sekretariat planu: Monika Zalewska
- Klapser: Piotr Szymanek, Anna Więcek
- Administracja: Mirosława Piłat, Gabriela Ciechanowiecka
- Nadzór produkcyjny: Małgorzata Fogel-Gabryś
- Producent wykonawczy: Katarzyna Fukacz-Cebula
- Producent: Michał Kwieciński
- Współproducent: Waldemar Dąbrowski, Leszek Andrzej Wyszyński
- Koproducent: Dorota Kośmicka (TVP)
- Produkcja: Akson Studio
- Koprodukcja: Telewizja Polska - Agencja Filmowa, Agencja Media Plus
- Współfinansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Kierownictwo laboratorium: Małgorzata Roguska
- Opieka technologiczna: Grażyna Arwar
- Dystrybucja: ITI Cinema (firma dystrybucyjna)
- Dystrybucja DVD: ITI Home Video
- Obsada aktorska: Krystyna Janda (2 role: pani Marta, aktorka), Paweł Szajda (Boguś K.), Jan Englert (doktor, mąż Marty), Jadwiga Jankowska-Cieślak (przyjaciółka), Julia Pietrucha (Halinka), Roma Gąsiorowska (gosposia), Krzysztof Skonieczny (Stasiek), Paweł Tomaszewski (brydżysta), Mateusz Kościukiewicz (brydżysta), Marcin Łuczak (brydżysta), Michał Kasprzak, Krystian Kopański, Marcin Korcz (chłopak z zarządu wodnego), Karol Kosik, Maciej Kowalik, Arkadiusz Lewicki, Tomasz Łukaszewski, Magdalena Michel, Jarosław Panter, Agnieszka Sowa, Maciej Świtajski, Zbigniew Sznitko, Maciej Maciejewski (występuje w roli samego(j) siebie , kaskadera na planie filmu; nie występuje w napisach), Jerzy Mizak (występuje w roli samego(j) siebie , kierownika planu; nie występuje w napisach), Andrzej Wajda (występuje w roli samego(j) siebie , reżysera filmu; nie występuje w napisach)
- Obsada dubbingu: Jakub Mazurek (Boguś; rola Pawła Szajdy)
Nagrody indywidualne
- 2009 - Berlin (MFF)-Nagroda im. Alfreda Bauera
- 2009 - Paweł Edelman Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2009 - Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") Nagroda FIPRESCI
- 2010 - Paweł Mykietyn Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza muzyka
- 2010 - Krystyna Janda Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza główna rola kobieca
- 2010 - Moskwa (Festiwal Filmów Polskich "Wisła")-Nagroda Specjalna za "mistrzostwo artystyczne i siłę ducha"
Varia
- Utwór muzyczny: SONET II z SONETÓW SZEKSPIRA
- Muzyka : Paweł Mykietyn
- Piosenka: PAMIĘTASZ BYŁA JESIEŃ
- Muzyka piosenki (-nek) : Lucjan Kaszycki
- Słowa piosenki (-nek) : Andrzej Czekalski, Ryszard Pluciński
- Aranżacja : Roch Poliszczuk, Jerzy Runowski
- Piosenka: KUBA WYSPA JAK WULKAN GORĄCA
- Aranżacja : Roch Poliszczuk, Jerzy Runowski
- Wykonanie muzyki : Jerzy Runowski, Marcin Maroszek
Pierwowzory
- Pierwowzór: TATARAK
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Jarosław Iwaszkiewicz
- Pierwowzór: NAGŁE WEZWANIE
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Sandor Marai
- Pierwowzór: ZAPISKI OSTATNIE
- Autor pierwowzoru: Krystyna Janda