THE MILL & THE CROSS
- Tytuł alternatywny: MŁYN I KRZYŻ
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Szwecja
- Rok produkcji: 2010
- Premiera: 2011. 03. 18
- Dane techniczne: Barwny. 96 min.
Plenery: Polska (okolice Katowic, Tarnów, Dębno, Wieliczka, Jura Krakowsko-Częstochowska), Austria, Czechy, Nowa Zelandia.

Film "Młyn i krzyż" jest próbą współczesnego odczytania słynnego obrazu Petera Bruegla p.t. "Droga na Kalwarię". Wątek cierpienia Chrystusa splata się tu z cierpieniem Flandrii uciskanej politycznie i religijnie przez Hiszpanów w XVI wieku. Bruegel, najwybitniejszy filozof pośród malarzy opowiada o tragedii historii i wartości tolerancji. Film Majewskiego sprawia, że na naszych oczach ożywają postaci i sceny z obrazu niczym w tableau vivant.
Ekipa
- Reżyseria: Lech J. Majewski
- Reżyser II: Krzysztof Łukaszewicz, Dorota Lis
- Asystent reżysera: Agata Szymańska, Krzysztof Borówka, Rafał Samusik
- Scenariusz: Michael Francis Gibson, Lech J. Majewski
- Story - board: Jerzy Ozga
- Zdjęcia: Lech J. Majewski, Adam Sikora
- Zdjęcia specjalne: John Crisstoffels (chmury w Nowej Zelandii)
- Operator kamery: Tomasz Woźniczka
- Operator kamery (II ekipa): Paweł Płonka, Norbert Rudzik, Paweł Tybora, Paweł Witecki
- Asystent operatora obrazu: Krzysztof Szubartowski
- Asystent operatora kamery: Piotr Rajman
- Operator CCU: Maciej Krzan
- Współpraca operatorska: Rafał Piotrowski, Michał Rudzki, Agnieszka Ozdoba, Marek Flisowski, Krzysztof Kempka, Paweł Fiwek
- Oświetlenie: Filip Kwiatkowski (mistrz), Robert Drabek (główny oświetlacz), Maciej Maciejewski, Konrad Kosiński
- Wózkarz: Paweł Satala, Tomasz Knapik, Paweł Fiwek
- Sprzęt: 24 Media (kamery), Mastershot Studio (kamery), Instytucja Filmowa Silesia-Film (kamery), Piramida Film (oświetleniowy)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Kierownictwo laboratorium: Małgorzata Roguska
- Digital Intermediate: Jarosław Migała, Jacek Cieśliński
- Korekta barwna: Ewa Chudzik
- Scenografia: Katarzyna Sobańska, Marcel Sławiński
- Scenografia dodatkowa: Joanna Macha
- Scenograf II: Stanisław Porczyk
- Projekty scenograficzne: Lech J. Majewski (krajobrazy)
- Dekoracja wnętrz: Izabella Handrysik, Iwona Cięciwa, Studio Graffiti
- Rekwizyty: Janusz Warchoł, Lech Traut, Wojciech Ponczek, Krzysztof Świderski
- Rekwizytor planu: Janusz Alberti, Janina Gugała, Tadeusz Gugała, Jerzy Mikolas, Piotr Sinkowski
- Kierownictwo budowy dekoracji: Władysław Kita
- Budowa dekoracji: Bartłomiej Kita, Rafał Gola
- Kostiumy: Dorota Roqueplo
- Nadzór kostiumograficzny: Ewa Kochańska
- Asystent kostiumografa: Emilia Czartoryska
- Garderoba: Beata Święcicka, Agnieszka Miluniec, Marzena Wojciechowska, Paulina Gomółka
- Krawiectwo: Ewa Majewska, Wanda Skiba, Bożena Tomaszewska
- Muzyka: Lech J. Majewski, Józef Skrzek
- Wykonanie muzyki: Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia (Katowice), Józef Skrzek, Zbigniew Wałach, Martin Wałach
- Dyrygent: Maciej Dowsilas
- Miks muzyki: Zbigniew Malecki
- Reżyseria dźwięku: Lech J. Majewski, Zbigniew Malecki (supervisor)
- Dźwięk na planie: Marian Bogacki
- Mikrofoniarz: Bartłomiej Bogacki
- Montaż dźwięku: Zbigniew Malecki (nadzór)
- Mikser dźwięku: Zbigniew Malecki, Piotr Knop, Toya Studios
- Nagranie dialogów: Aleksander Dowsilas
- Efekty dźwiękowe: Romana Malecka, Lech J. Majewski (w napisach nazwisko: L.J.May), Supra Film, Jan Walencik (dodatkowe)
- Konsultacja: Pavel Štverák (Dolby)
- Montaż: Eliot Ems, Norbert Rudzik
- Charakteryzacja: Dariusz Krysiak, Monika Mirowska
- Współpraca charakteryzatorska: Hanna Leśna
- Konsultacja: Nanoq Nakokrii (językowa), Samuel Rodriguez (językowa)
- Efekty wizualne: Odeon Film Studio, Paweł Tybora (supervisor), Łukasz Głowacz (Flame Artist), Mariusz Skrzypczyński (3D Animation), Paweł Krawczyk (3D Modeller), Dawid Borkiewicz (lead compositor), Waldemar Mordarski (lead compositor), Kamil Lenard (IT engineer), Mikołaj Valencia (supervisor efektów dodatkowych), Katamaran (Additional Visual Effects), Norbert Rudzik (Compositing Artist), AWR Edytor Katowice (2D Matte Paintings), Barbara Lepacka (Digital Paint Artist), Rosenbot Studio (efekty dodatkowe), Artur Kopp (efekty dodatkowe), Wojciech Łebkowski (efekty dodatkowe), Piotr Kierzkowski (efekty dodatkowe)
- Efekty specjalne: Norbert Rudzik (supervisor)
- Statyści: Dorota Lis (casting), Krzysztof Borówka (casting), Beata Wiśniewska (casting), Studio ABM (casting), Rafał Samusik (casting)
- Asystent osobisty: Paulina Gomółka (Charlotte Rampling), Monika Sieradzka (Rutgera Hauera), Anna Gibuła (Michaela Yorka)
- Dubler: Beata Święcicka (Charlotte Rampling), Anna Twardowska (Charlotte Rampling), Damian Bury (Rutgera Hauera), Marian Kijanka (Michaela Yorka)
- Koordynacja kaskaderska: Wojciech Orlik
- Ewolucje kaskaderskie: Tomasz Gronowski, Mateusz Machnik, Andrzej Mroziński
- Tresura: Pavol Michal (kruki), Lucia Bozikova (kruki), Natalia Stejskalova (kruki), Aneta Graboś (psy)
- Fotosy: Bartłomiej Sejwa, Piotr Muschalik, Dariusz Krysiak, Paweł Krawczyk, Katarzyna Koniarz, Mateusz Orszulski
- Making of: Dagmara Drzazga, Barbara Białowąs
- Napisy: Urszula Palusińska
- Lokacje: Przemysław Siwiec, Michał Skrzeczek
- Ubezpieczenie filmu: Konstanty Szwemberg (w napisach nazwisko: Szwender), Opus Film
- Ochrona planu: Agencja Ochrony Osób i Mienia Perfekcja
- Campery: Maciej Klaja
- Transport: Dariusz Jojko, Artur Olszewski, Bogdan Skworc, Jerzy Tura, Andrzej Osek
- Catering: Marek Myśliwiec
- Kierownictwo produkcji: Piotr Nowacki
- Asystent kierownika produkcji: Magdalena Błocian (biuro), Przemysław Marciniak
- Dyżurny planu: Paweł Sturlis, Piotr Zalewski
- Sekretariat planu: Katarzyna Koniarz, Katarzyna Brewińska
- Administracja: Ewa Szołtysek
- Producent: Lech J. Majewski
- Producent liniowy: Małgorzata Domin, Piotr Ledwig
- Producent towarzyszący: Marek Bączyk, Adam Łukaszek
- Koproducent: Freddy Olsson, Leszek Rybarczyk, Tomasz Szulc, Dorota Roszkowska, Paweł Płonka, Zbigniew Malecki, Krzysztof Bors, Marek Bystrosz
- Produkcja wykonawcza: Angelus Silesius
- Koprodukcja: Telewizja Polska, Bokomotiv Filmproduktion AB, Odeon Film Studio, Arkana Studio, Instytucja Filmowa Silesia-Film, 24 Media, Supra Film, Piramida Film
- Współfinansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej
- Dystrybucja: ITI Cinema (firma dystrybucyjna) (w roku 2011), Instytucja Filmowa Silesia-Film (od roku 2012)
- Obsada aktorska: Rutger Hauer (Peter Bruegel), Michael York (Peter Jonghelinck), Charlotte Rampling (Maria), Joanna Litwin (Marijken Bruegel, żona Petera), Dorota Lis (Saskja Jonghelinck), Bartosz Capowicz (ukrzyżowany), Mateusz Machnik (Wheelified), Marian Makula (młynarz), Sylwia Szczerba (Netje), Wojciech Mierkułow (Jan), Ruta Kubas (Esther), Jan Wartak (Simon), Sebastian Cichoński (Peddler), Lucjan Czerny (Bram), Aneta Kiszczak (Mayken), Oskar Huliczka (grający na rogu), Adam Kwiatkowski (zdrajca), Paweł Kramarz (Pedro De Erazu), Tadeusz Kwak (Rogier De Marke), Andrzej Jastrząb (Scharmouille), Józef Barczyk (złodziej), Bernadetta Cichoń (żona młynarza), Krzysztof Lelito (pomocnik młynarza), Jerzy Suchecki (Pitje), Emilia Czartoryska (Beta), Agata Kokosińska (Wero), Tatiana Juszniewska (Magdali), Dariusz Lorek (Józef), Mirosław Fuchs (kowal), Stanisław Futek (furman), Grzegorz Kazibudzki (2 role: łucznik, uczestnik procesji), Roman Galbas (mnich), Paweł Łęcki (mnich), Stanisław Wierzbowski (mnich), Grzegorz Gamojda (mnich), Anna Jędrzejewska (zakonnica), Aleksandra Horzela (zakonnica), Agnieszka Kozakiewicz (zakonnica), Katarzyna Sobańska (heretyczka), Wiesław Szcześniak (heretyk), Jan Walkowiak (kat), Stefan Kubik (kat), Adam Majkut (kat), Piotr Leśków (kat), Ryszard Borys (kat), Katarzyna Nosalik (służąca), Karina Słabosz (służąca), Milena Figura (służąca), Kinga Rojek (służąca), Marta Mamoń (służąca), Anna Jędrzyca (służąca), Krzysztof Drwal (służący), Marcin Twardowski (służący), Luiza Skrzek (służąca), Karina Skrzek (służąca), Paulina Polak (dziecko), Agnieszka Kosińska (dziecko), Jacek Pietrzak (2 role: dziecko, uczestnik procesji), Adam Pietrzak (dziecko), Leonard Brzoza (dziecko), Bartłomiej Borys (dziecko), Werner Widera (dziecko), Aleksander Widera (dziecko), Michał Tyrtania (dziecko), Anna Dzioba (dziecko), Mateusz Mroczka (dziecko), Laura Mroczka (dziecko), Katarzyna Rudzik (dziecko), Sabina Rudzik (dziecko), Dominika Matera (dziecko), Piotr Darkowski (żołnierz hiszpański), Paweł Nieciecki (żołnierz hiszpański), Katarzyna Suchan (żołnierz hiszpański), Wojciech Górnicki (żołnierz hiszpański), Monika Klama (żołnierz hiszpański), Adam Kujawa (żołnierz hiszpański), Grzegorz Widera (żołnierz), Filip Habiniak (żołnierz), Jakub Szczęch (żołnierz), Rafał Jozik (żołnierz), Rafał Bochenek (żołnierz), Łukasz Cichański (żołnierz), Michał Latko (żołnierz), Łukasz Jakubowski (żołnierz), Rafał Samusik (żołnierz), Krzysztof Borówka (żołnierz), Sebastian Bartyzel (żołnierz), Andrzej Jońca (urzędnik), Krzysztof Suchan (urzędnik), Sławomir Solecki (urzędnik), Andrzej Czuż (urzędnik), Radosław Haber (urzędnik), Hieronim Borzęcki (mieszczanin), Jerzy Głowacki (mieszczanin), Marian Cygan (mieszczanin), Zdzisław Kazimierczak (mieszczanin), Aleksander Pawlak (mieszczanin), Krzysztof Pander (mieszczanin), Henryk Sikorski (mieszczanin), Jerzy Drzymalski (mieszczanin), Jan Modrzański (mieszczanin), Edward Malinowski (mieszczanin), Seweryn Sobolewski (mieszczanin), Henryk Wilk (mieszczanin), Ireneusz Podgórski (mieszczanin), Iza Banaszkiewicz-Mroczka (uczestniczka procesji), Piotr Mroczka (uczestnik procesji), Gabriela Olczyk (uczestniczka procesji), Urszula Adamczyk (uczestniczka procesji), Krystyna Raźnia (uczestniczka procesji), Joanna Kurdziel-Kosowska (uczestniczka procesji), Anna Janiszewska (uczestniczka procesji), Sławomir Gradoń (uczestnik procesji), Wojciech Zych (uczestnik procesji), Rafał Szczepaniak (uczestnik procesji), Łukasz Miechowski (uczestnik procesji), Jerzy Kostewicz (uczestnik procesji), Piotr Sinkowski (uczestnik procesji), Mirosław Toporek (uczestnik procesji), Jan Herla (uczestnik procesji), Przemysław Marciniak (uczestnik procesji), Janusz Rzepniewski (uczestnik procesji), Maria Cubała (uczestniczka procesji), Paweł Burek (uczestnik procesji), Robert Kowalczyk (uczestnik procesji), Bronisław Chowaniec (uczestnik procesji), Filip Janota (uczestnik procesji), Anna Twardowska (uczestniczka procesji), Izabela Rudzik (uczestniczka procesji), Marian Kijanka (uczestnik procesji), Damian Bury (uczestnik procesji), Paweł Krzaczkowski (uczestnik procesji), Paweł Adamczyk (uczestnik procesji), Janusz Grodom (uczestnik procesji), Janusz Kubicki, Dawid Zieliński, Łukasz Kichowski, Łukasz Kasperczyk, Sebastian Kawęcki, Robert Hyla, Tomasz Łuczak, Krzysztof Foksiński, Tomasz Gebel, Wojciech Wilk, Dorota Łabanowicz, Piotr Ziegler, Wojciech Kisiel, Marcin Halama, Karolina Jarczyńska, Patrycja Kurzaj, Rafał Skrzypek
- Obsada dubbingu: Samuel Rodriguez (żołnierze hiszpańscy), Hiero Javier Mellado (żołnierze hiszpańscy), Alesandro Tiago (żołnierze hiszpańscy), Gabiel Król (głosy flamandzkie), Tymoteusz Król (głosy flamandzkie), Franciszek Moser (głosy flamandzkie), Stefania Kuczmierczyk (głosy flamandzkie), Anna Kuczmierczyk (głosy flamandzkie), Helena Biba (głosy flamandzkie), Józef Gara (głosy flamandzkie), Justyna Majerska (głosy flamandzkie), Elżbieta Gandor (głosy flamandzkie), Anna Foks (głosy flamandzkie), Elżbieta Mynarska (głosy flamandzkie), Stanisław Rozner (głosy flamandzkie)
Nagrody indywidualne
- 2011 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda Specjalna Jury
- 2011 - Katarzyna Sobańska Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych; od roku 2012 Gdynia Film Festival)-Nagroda za scenografię
- 2011 - Marcel Sławiński Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych; od roku 2012 Gdynia Film Festival)-Nagroda za scenografię
- 2011 - Lech J. Majewski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za dźwięk
- 2011 - Zbigniew Malecki Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za dźwięk
- 2011 - Dorota Roqueplo Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych; od roku 2012 Gdynia Film Festival)-Nagroda za kostiumy
- 2011 - Toruń (Międzynarodowy Festiwal Filmowy TofiFest)-"Złoty Anioł" dla najlepszego filmu polskiego
- 2011 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Brązowe Grono
- 2011 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Nagroda Zielonogórskiego Klubu Kultury Filmowej
- 2011 - Luksemburg (Międzynarodowy Festiwal CinEast)-Grand Prix
- 2011 - Terni (Festiwal Filmowy "Popoli e Religioni")-Nagroda Główna
- 2012 - Katarzyna Sobańska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: Najlepsza scenografia
- 2012 - Marcel Sławiński Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: Najlepsza scenografia
- 2012 - Dorota Roqueplo Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: Najlepsze kostiumy
- 2012 - Lech J. Majewski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: Najlepsze zdjęcia
- 2012 - Adam Sikora Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: Najlepsze zdjęcia
- 2012 - Lech J. Majewski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: Najlepsza muzyka
- 2012 - Józef Skrzek Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: Najlepsza muzyka
- 2012 - Angelus Silesius Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii: Promocja za granicą
Varia
- Utwór muzyczny: MISERERE, OP. 44
- Muzyka : Henryk Mikołaj Górecki
- Wykonanie muzyki : Filharmonia Śląska (Katowice)
- Dyrygent : Jan Wojtacha
- Utwór muzyczny: MISERERE
- Muzyka : Antonio Lotti
- Wykonanie muzyki : Chór Katedry Chrystusa Króla (Katowice)
- Dyrygent : Krzysztof Kaganiec
Pierwowzory
- Inspiracja: DROGA NA KALWARIĘ (DROGA KRZYŻOWA)
- Gatunek: Obraz
- Autor pierwowzoru: Pieter Bruegel starszy