SPRAWIEDLIWI

Opowieść o Polakach ratujących Żydów w czasie wojny, ale także o miłości, przyjaźni, o zasadach, których nigdy się nie łamie, nawet w sytuacji, gdy stawką jest życie. Główną bohaterką jest młoda pielęgniarka Basia, działająca w Komitecie im. Konrada Żegoty, odznaczona po wojnie za uratowanie żydowskich dzieci.

Ekipa

PLAC NAPOLEONA (1)

Akcja serialu rozpoczyna się w Warszawie w 1938 r. Do Ministerstwa Komunikacji podąża w wielkim pośpiechu objuczony rysunkami inżynier Stefan Kowalski (Wojciech Solarz). Zaaferowany wpada przypadkowo na ulicy na śliczną dziewczynę Basię (Marta Chodorowska), która pomaga mu zbierać porozrzucane projekty i nawet odprowadza go pod ministerstwo. Okazuje się, że Stefan jest już spóźniony na ważne spotkanie u ministra Piaseckiego w sprawie budowy warszawskiego metra. Pierwszą stacją zaprojektowaną w najdrobniejszych szczegółach przez młodego inżyniera z pracowni prof. Kaniewskiego (Jan Englert) jest Plac Napoleona. Zachwycona Basia nie może uwierzyć, że Warszawa wkrótce wzbogaci się o metro. Do 1973 roku powstanie aż 6 linii stołecznej kolei podziemnej. Rozpoczęto już wstępne prace budowlane, a projektem jest zainteresowany sam prezydent Starzyński. Metro ma ruszyć 1 sierpnia 1944r. Wybucha wojna. Podchorąży Kowalski wraz ze swymi ludźmi spotyka w lesie pielęgniarkę Basię, opatrująca rannych żołnierzy. Od razu rozpoznaje sympatyczną i ładną dziewczynę, na którą natknął się w drodze do ministerstwa, i która już wtedy wpadła mu w oko. Pomaga jej odtransportować rannych do prowizorycznego szpitala, zorganizowanego w szkole w Treblince. Wkrótce zamierza wyruszyć z oddziałem do stolicy, by walczyć. Kiedy dowiaduje się, że Warszawa skapitulowała, rozwiązuje swój skromny oddział i rozkazuje żołnierzom wracać do domu. W Treblince poznaje żydowskiego krawca, który szyje mu garnitur. Stefan postanawia niebawem jechać do domu, do rodziców. Żegna się z Basią, obiecując, że na pewno ją odwiedzi.
Akcja przenosi się do Łodzi, 70 lat później. Blisko 90 - letnia Barbara (Zofia Tomaszewska - Charewicz) ma być odznaczona medalem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", przyznawanym przez izraelski Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem, co wiąże się z wyjazdem do Izraela. Niechętny dalekiej podróży matki jest jej syn Marcin (Krzysztof Stroiński).

Ekipa

KARA ŚMIERCI (2)

Przed podróżą do Jerozolimy Barbara wspomina dawne czasy. Wraca myślami do pięknego, gorącego lata 1941 roku. To wówczas w kościele w Tarczynie odbywa się jej skromny ślub ze Stefanem. Oprócz rodziców nowożeńców jest garstka najbliższych znajomych. Weselne przyjęcie dla młodych zostaje wyprawione w majątku profesora Kaniewskiego. Profesor bardzo chwali zdolnego i ambitnego Stefana. Mówi rodzicom, że jest jednym z najlepszych architektów i powinni być z niego dumni. Po weselu Stefan przypadkowo dowiaduje się, że profesorostwo ukrywa w komórce Żydów, którzy przed wojną w Warszawie byli ich najlepszymi sąsiadami. Młodzi mieszkają w Warszawie u rodziców Stefana. W tajemnicy przed mężem Basia zaczyna działać w konspiracji. Wstępuje w szeregi żołnierzy wolności i przysięga, że będzie walczyć o wyzwolenie ojczyzny. Często wymyka się z domu pod pretekstem prywatnych wizyt u pacjentek jako pielęgniarka. Bierze udział w kolejnej akcji: przetransportowania ukrywanego żydowskiego dziecka do sierocińca prowadzonego przez zakonnice. Na prośbę rodziców te nadają małej nową tożsamość - Marysia Lewicka, żeby mogli odnaleźć ją po wojnie. [TVP]

Ekipa

GRZECH (3)

Tworki, rok 1942. Po ostatnich traumatycznych przeżyciach, profesor Ignacy Kowalski (Cezary Morawski) trafia do zakładu psychiatrycznego. W szpitalu odwiedza go syn Stefan (Wojciech Solarz) z żoną. Ignacy, który przez cały czas nie kryje swej nienawiści do Żydów, prosi Basię (Marta Chodorowska), by odwiedziła go pewnego dnia sama. Kiedy synowa spełnia jego prośbę, dowiaduje się od niego szokującej prawdy. Przysięga jednak teściowi, że nikomu o tym nie powie. Wkrótce rodzinie składa wizytę pielęgniarz z zakładu, który ma do przekazania smutną wiadomość: Ignacy Kowalski popełnił samobójstwo. W domu rodzinnym muzyka Zygmunta (Jakub Mazurek), przyjaciela Stefana, pojawia się późnym wieczorem Ina Paloma (Anna Dereszowska), popularna piosenkarka, występująca przed wojną w najelegantszych warszawskich restauracjach. Przestraszona i wyczerpana Żydówka oznajmia, że uciekła z transportu i prosi o pomoc. Wbrew matce (Bogusława Schubert - Massoc) Zygmunt udziela jej schronienia. Basia, która nadal czynnie działa w Komitecie Pomocy Żydom im. Konrada Żegoty, próbuje wyrobić dla niej kenkartę. Sprawa wcale nie jest taka prosta. Wprawdzie mają w urzędzie swego człowieka, ale artystka jest zbyt znana, by ktoś zaryzykował wydanie jej fałszywych dokumentów. Gdyby oszustwo wyszło na jaw, Niemcy zaczęliby skrupulatnie sprawdzać także inne dowody tożsamości. Basia nie daje jednak za wygraną. Uczy Inę katechizmu, załatwia fryzjera, który strzyże Żydówkę i zmienia jej kolor włosów na jasny blond. Akcja przenosi się na moment do współczesności. Sędziwa Barbara Kowalska przed wyjazdem do Jerozolimy nie może wyzbyć się dręczących ją wspomnień. Pora jednak ruszać na lotnisko. Jest już całkowicie spakowana, jeszcze tylko zabiera z szuflady zdjęcie Stefana. W podróży do Izraela towarzyszy jej wnuczka Bogna (Małgorzata Buczkowska) oraz syn Marcin, który niechętnie decyduje się na ten wyjazd. Przez cały czas zachowuje się jakoś dziwnie. [TVP]

Ekipa

ŻEGOTA (4)

Warszawa, rok 1942. Basi udaje się wyprosić u księdza z ksiąg parafialnych metrykę nieżyjącej od dawna Krystyny Zawady, która tak jak Ina urodziła się w 1917 r. Na tej podstawie Żydówka bez problemu dostaje kenkartę. Od tej pory całkowicie przeobrażona Ina występuje jako Polka Krystyna Zawada. Zygmunt zamierza prosić ją o rękę, nieprzejednana matka nadal jednak jest przeciwna temu związkowi. Nie tylko nie chce, by syn brał ślub z Żydówka, ale żąda, by dziewczyna jak najszybciej wyprowadziła się z ich domu. Stefan i Zygmunt ukrywają broń w tunelu niedokończonego metra. Pod ziemią natykają się na dziewięcioosobową grupę Żydów, którzy uciekli z getta. Ukrywają się w tunelu już cztery miesiące, od września 1942 r. Wśród nich jest jego najlepszy kolega sprzed wojny, Henryk, wraz z żoną Hanią. Stefan poszukiwał ich, nie miał pojęcia, co się z nimi dzieje, myślał, że wyjechali do Brazylii. Działająca w konspiracji Basia ofiarnie pomaga Żydom, narażając własne życie. Dwoje kolejnych żydowskich dzieci wywozi na wieś do gospodarza Małka spod Celestynowa. Kiedy idzie pod rękę ze swoim przełożonym, Janem, przypadkowo dostrzega ich Stefan. Jest zazdrosny o Basię. Nie ma pojęcia, że żona pracuje dla Komitetu Pomocy Żydom im. Konrada Żegoty. Kiedy Basia wraca do domu, nieporozumienie się wyjaśnia. Żona ma dla Stefana jeszcze jedną wspaniałą wiadomość: spodziewa się dziecka. We współczesnej Polsce Bogna Kowalska wraz z mężem Jackiem Potockim (Piotr Grabowski), babcią i ojcem dociera na warszawskie lotnisko międzynarodowe. Okazuje się, że samolot do Izraela ma dwugodzinne opóźnienie. [TVP]

Ekipa

MURY (5)

Jesień 1942. Basia i Stefan udają się na wieś, na imieniny profesora Kaniewskiego na wieś. Świętują wspólnie z rodziną Kohnów. Pani Kohnowa już bardzo ciężko chora. Młody Jakub gra na skrzypcach. Matka Zygmunta wyrzuca Inę z domu i okłamuje Zygmunta, że Ina wróciła do męża. W bunkrze Stefan wspomina Henrykowi o spotkaniu z Pilnikiem. Dowiaduje się, że Pilnik to zajadły gestapowiec, tropiciel Żydów po aryjskiej stronie. Do Stefana dociera to czego był świadkiem - Pilnik obserwował Basię, Jana, klasztor, ochronkę. Stefan postanawia ostrzec siostry. W klasztorze spotyka Jana - przełożonego Basi z Żegoty. Jedynym wyjściem jest natychmiastowe wyprowadzenie z klasztoru żydowskich dzieci.

Ekipa

WIRTUOZ (6)

Wiosna 1943 roku. Na Pilnika zostaje wydany wyrok śmierci. Stefan składa przysięgę i wstępuje w szeregi AK. Bierze udział w pierwszej akcji: mają za zadanie zlikwidować Pilnika. Prof. Kaniewski musi zostać w Warszawie z chorą żoną. Prosi Stefana, aby ten wraz z Basią pojechał do jego domu w Tarczynie, gdzie ukrywają się Żydzi. Taka podróż może być ryzykowna, ale Basia uspokaja, że na pewno będą bezpieczni. Tymczasem ukrywająca się pani Kohn umiera. Rodzina pod osłoną nocy grzebie ciało w sadzie. Niestety, jest świadek nocnego pochówku. Na Pilniku, którego ostatecznie zdemaskowano jako donosiciela, zostaje wykonany wyrok śmierci. Basia i Stefan docierają do wiejskiej posiadłości Kaniewskich. Następnego dnia dom otaczają Niemcy. Przyjechali na rabunek, kiedy dowiedzieli się o zakopanym w sadzie skarbie. Wywlekają na podwórko wszystkich domowników, znajdują też Żydów. Młodszemu synowi Kohnów, Jakubowi, udaje się ukryć. Niemcy domagają się wydania złota, chcą wiedzieć, gdzie dokładnie został zakopany skarb. Jeden z nich przeszukuje kryjówkę Kohnów, znajduje skrzypce Jakuba. Niemcy stają się coraz bardziej brutalni, żądają wydania grajka. Jeden z nich przystawia lufę do brzucha ciężarnej Basi. Niespodziewanie wywiązuje się kłótnia między Niemacami, co wykorzystuje Stefan. Niestety, sam ginie, ale umożliwia ucieczkę Basi i Jakubowi. Niemcy mordują resztę rodziny Kohnów. Sześćdziesiąt trzy lata później rodzina Kowalskich przylatuje do Izraela. W hotelu wita ich Nick, syn Jakuba - światowej klasy wirtuoza Jakoba Cohena. [TVP]

Ekipa

"... TEN RATUJE CAŁY ŚWIAT" (7)

Basia i Jakub uciekają przed Niemcami. Kobieta zaczyna rodzić, Jakub sprowadza pomoc. Przy pomocy wiejskiej akuszerki Basia rodzi zdrowego chłopca, któremu daje na imię Marcin. Wraz z dzieckiem wraca do Warszawy. Matka Stefana przeżywa utratę jedynaka. O śmierć syna obwinia Basię. Zygmunt nie może sie pogodzić się ze stratą Iny i śmiercią przyjaciela. Pogrążony w bólu, myśli tylko o zemście. Idzie do Adrii i zaczyna na oślep strzelać do obecnych tam Niemców. Basia wraca na wieś, mieszka wraz z dzieckiem w domu doktora. Tam zastaje ich koniec wojny. Sześćdziesiąt trzy lata później Basia odbiera w Jerozolimie medal. Wieczorem, w hotelu podczas kolacji, Nick opowiada o trudnym charakterze ojca. Jakub jest teraz schorowanym i sfrustrowanym starym człowiekiem. Nigdy nie wróci już do grania. Zaszył się w swoim zamkniętym świecie, unika towarzystwa. Ku zaskoczeniu wszystkich, Jakub pojawia się jednak na kolacji. Nick i Marcin nocą, w hotelowym barze rozmawiają o przeszłości, uprzedzeniach. Nick mówi Marcinowi, że jego matka była Polką i on też czuje się Polakiem. Tymczasem w Polsce mąż wnuczki Basi podejrzliwie wypytuje ojca o przeszłość. Okazuje się, że Jacek Potocki jest z pochodzenia Żydem. Jego matka została jako niemowlę wyniesiona przez kogoś z getta. Może zrobiła to Basia, może Jan, a może zupełnie inni ludzie. Basia wyznaje też, że choć medal jej się należał, to niekoniecznie za ocalenie Jakuba. Wtedy na wsi, kiedy Niemcy okrążyli dom, chciała wydać ukrywającego się chłopca, ale zastygła sparaliżowana strachem. Jakub wiedział o tym od samego początku, nie miał do niej żalu, wszystko rozumiał. Basia wraca z synem i wnuczką z Izraela do Warszawy. Odwiedzaja cmentarz wilanowski, a towarzyszy im Jacek. Marcin w imieniu matki sadzi symboliczne drzewko. Basia wkłada pod korzenie drzewka otrzymany w Izraelu medal. Chce w ten sposób złożyć hołd dozorcy Piątkowi i jego rodzinie. Im najbardziej należy się ten medal. [TVP]

Ekipa