ŻOŁNIERZ ZWYCIĘSTWA

• Film fabularny
• Produkcja: Polska
• Rok produkcji: 1953
• Premiera: 1953. 05. 08
• Gatunek: Film biograficzny, Film polityczny
• Dane techniczne: Czarno-biały. 5951 m. 218 min.
  Okres zdjęciowy filmu rozpoczął się w sierpniu 1951. Plenery: Łódź, Ruda Pabianicka, okolice Tomaszowa Mazowieckiego, Lwówek Śląski.
  Film wykonano przy współpracy i pomocy Wojska Polskiego i Komitetu Bezpieczeństwa Publicznego.

Fot. Filmoteka Narodowa

Opowieść biograficzna poświęcona generałowi Karolowi Świerczewskiemu "Walterowi", powiązana z najważniejszymi wydarzeniami w Polsce i w Europie. Część pierwsza obejmuje 40 lat życia generała Świerczewskiego - od rewolucji 1905 roku po odparcie wojsk hitlerowskich pod Moskwą (pierwsza wojna światowa, rewolucja październikowa, wojna domowa w Hiszpanii, wydarzenia w Polsce międzywojennej). Część druga przedstawia ostatnie lata życia - od tworzenia II Armii WP, przekroczenia Bugu i wyzwolenia Warszawy, bitwy pod Budziszynem po śmierć generała Świerczewskiego podczas walk z oddziałami UPA.

Ekipa

• Reżyseria: Wanda Jakubowska
• Współpraca reżyserska: Henryk Hechtkopf, Jan Batory
• Asystent reżysera: Jerzy Szeski (d/s plastycznych; nie występuje w czołówce)
• Scenariusz: Wanda Jakubowska
• Scenariusz-nowela: Jerzy Borejsza
• Zdjęcia: Stanisław Wohl
• Operator kamery: Feliks Średnicki, Kazimierz Wawrzyniak, Kurt Weber
• Asystent operatora obrazu: Wacław Pasiak
• Zdjęcia specjalne: Gieorgij Griwcow (zdjęcia kombinowane), Ryszard Potocki (zdjęcia kombinowane)
• Operator zdjęć specjalnych: Jan Olejniczak (zdjęcia kombinowane)
• Oświetlenie: Aleksy Krywsza
• Scenografia: Anatol Radzinowicz
• Malarstwo: Józef Galewski
• Asystent scenografa: Adam T. Nowakowski, Jan Grandys, Marek Iwaszkiewicz
• Dekoracja wnętrz: Anatol Radzinowicz
• Rekwizyty: Tadeusz Kunikowski, Antoni Lipiński
• Kostiumy: Mikołaj Portus
• Współpraca kostiumograficzna: Lucyna Bojanowska
• Muzyka: Piotr Perkowski
• Wykonanie muzyki: Filharmonia Krakowska (orkiestra i chór)
• Dyrygent: Bohdan Wodiczko
• Dźwięk: Józef Bartczak
• Montaż: Lidia Pstrokońska
• Współpraca montażowa: Jadwiga Jakubowska
• Charakteryzacja: Anna Tołkunowa, Mikołaj Pieczeńcow
• Asystent charakteryzatora: Zbigniew Dobracki, Tadeusz Schossler, Maria Lasnowska
• Efekty pirotechniczne: Dymitr Mironow, Henryk Piotrowski, Ryszard Kraus
• Kierownictwo produkcji: Mieczysław Wajnberger
• Kierownictwo zdjęć: Eugeniusz Gielba, Stanisław Zylewicz, Jerzy Nitecki, Zdzisław Mrozowicz
• Produkcja: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
• Obsada aktorska: Józef Wyszomirski (Karol Świerczewski), Karol Wargin (Karol Świerczewski w latach dziecięcych), Jacek Woszczerowicz (Włodzimierz Lenin), Kazimierz Wilamowski (Józef Stalin), Gustaw Holoubek (Feliks Dzierżynski), Józef Kozłowski (Bolesław Bierut), Rafał Kajetanowicz (Konstanty Rokossowski), Stefan Śródka (Stefan Pawłowski), Barbara Drapińska (Wala, córka Pawłowskiego), Tadeusz Schmidt (major Bronisław Bień), Kazimierz Meres (Władek Wróblewski), Jerzy Pietraszkiewicz (generał Mikołaj Gusiew), P Marx (generał Hans Ermler), Stanisław Żeleński (generał Juan Gonzales), Uan Czang (generał Czang - Li), Krystyna Kamieńska (Jacqueline Salomon), Tadeusz Janczar (żołnierz Franek), Władysław Hańcza (generał Janczar, dowódca wojsk pancernych), Stanisław Winczewski (szef sztabu), Jerzy Duszyński (Henryk Liciński, współpracownik sił reakcyjnych), Janusz Jaroń (Eustachy Terecki, oficer przedwojennej "Dwójki", szef reakcyjnej siatki), Andrzej Bogucki (baron von Ballen), Irena Krasnowiecka (Diana, córka von Ballena), Julian Składanek (Harry Taylor junior), Karol Leszczyński (Kamil Brzostowski, właściciel fabryki), Halina Drohocka (żona Brzostowskiego), Andrzej Łapicki (John Lane, dziennikarz amerykański), Bogdan Baer (wartownik w odbudowywanej fabryce; nie występuje w czołówce), Jan Ciecierski (generał, członek Związku Patritów Polskich; nie występuje w czołówce), Bohdan Ejmont (czołgista; nie występuje w czołówce), Michał Gazda (oficer na Okęciu zatykający zapałkę dziurkę w walizie; nie występuje w czołówce), Antonina Gordon-Górecka (robotnica; nie występuje w czołówce), Adam Hanuszkiewicz (żołnierz hiszpański; nie występuje w czołówce), Zbigniew Jabłoński (członek prezydium narady partyjnej żołnierzy; nie występuje w czołówce), Stanisław Jasiukiewicz (żołnierz radziecki; nie występuje w czołówce), Stanisław Jaśkiewicz (nie występuje w czołówce), Jerzy Kaczmarek (nie występuje w czołówce), Emil Karewicz (agent policji; nie występuje w czołówce), Janusz Kłosiński (żandarm zatrzymujący Świerczewskiego w 1905; nie występuje w czołówce), Józef Kostecki (kapitan II Armii WP; nie występuje w czołówce), Wacław Kowalski (żołnierz hiszpański; nie występuje w czołówce), Władysław Krasnowiecki (nie występuje w czołówce), Jan Kurnakowicz (przemysłowiec Taylor senior; nie występuje w czołówce), Włodzimierz Kwaskowski (więzień Pawiaka; nie występuje w czołówce), Juliusz Lubicz-Lisowski (robotnik w 1916 r.; nie występuje w czołówce), Gustaw Lutkiewicz (członek bandy strzelający do generała Świerczewskiego; nie występuje w czołówce), Tadeusz Łomnicki (żołnierz pochodzący z Mogiły; nie występuje w czołówce), Artur Młodnicki (Józef Beck ; nie występuje w czołówce), Adam Mularczyk (rozstrzeliwany w czasie wojny domowej w Hiszpanii; nie występuje w czołówce), Wiktor Nanowski (oficer radziecki; nie występuje w czołówce), Bogdan Niewinowski (kierowca Świerczewskiego; nie występuje w czołówce), Józef Nowak (zapraszający Świerczewskiego na otwarcie fabryki (w części 1), oficer UB rozmawiajacy ze Świerczewskim (w części 2); nie występuje w czołówce), Tadeusz Ordeyg (więzień Pawiaka; nie występuje w czołówce), Józef Para (żołnierz hiszpański; nie występuje w czołówce), Kazimierz Pawłowski (gestapowiec; nie występuje w czołówce), Józef Pieracki (przemysłowiec niemiecki; nie występuje w czołówce), Tadeusz Pluciński (Józef, adiutant Świerczewskiego w Hiszpanii; nie występuje w czołówce), Czesław Przybyła (partyzant; nie występuje w czołówce), Barbara Rachwalska (mamka Diany von Ballen; nie występuje w czołówce), Alicja Raciszówna (urzędniczka MON; nie występuje w czołówce), Hanna Skarżanka (Hiszpanka; nie występuje w czołówce), Zbigniew Skowroński (żołnierz; nie występuje w czołówce), Jerzy Szpunar (robotnik; nie występuje w czołówce), Igor Śmiałowski (fotoreporter Jack Kane; nie występuje w czołówce), Kazimierz Talarczyk (nie występuje w czołówce; informacja za "Słownikiem Biograficznym Teatru Polskiego T. 2"), Janusz Warnecki (nie występuje w czołówce; informacja za "Słownikiem Biograficznym Teatru Polskiego T. 2"), Kazimierz Wichniarz (Rosjanin rozdający broń robotnikom; nie występuje w czołówce), Kazimierz Witkiewicz (kapitan; nie występuje w czołówce), Marian Wyrzykowski (Marian Spychalski , w filmie nie pada nazwisko bohatera granego przez Wyrzykowskiego, lecz z przebiegu akcji wynika jasno, że chodzi o Spychalskiego; nie występuje w czołówce), Zygmunt Zintel (żołnierz radziecki wiozący Pawłowskiego do Świerczewskiego; nie występuje w czołówce), Feliks Żukowski (nie występuje w czołówce; informacja za "Słownikiem Biograficznym Teatru Polskiego T. 2")

Nagrody indywidualne

• 1953 - Wanda Jakubowska Nagroda Państwowa I stopnia
• 1953 - Stanisław Wohl Nagroda Państwowa I stopnia
• 1953 - Józef Wyszomirski Nagroda Państwowa II stopnia
• 1953 - Barbara Drapińska Nagroda Państwowa II stopnia

© 1998 Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi