ODWET
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1982
- Premiera: 1983. 11. 21
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny + czarno-biały. 2767 m. 96 min.

Inspiracją dla Tomasza Zygadły stał się poemat Aleksandra Błoka "Odwet". Drugim duchowym patronem filmu jest Bolesław Leśmian. Fascynacja poezją tych dwóch autorów widoczna jest "nie tylko w pełnej metafor warstwie stylistycznej; przenika ono głęboko do sfery filozoficznej "Odwetu", jeśli wręcz go nie współtworzy" - napisano w jednej z recenzji. Film ten trudno jest jednoznacznie zinterpretować. Jego fabułę można określić jako opowieść o spotkaniu w górskim schronisku starych przyjaciół, którzy wspominają swoje młodzieńcze marzenia, nie zrealizowane plany. Obaj bohaterowie - Midroń i Świdrycki - są ludźmi dojrzałymi, inteligentnymi i obaj przeżywają kryzys wiary w sens istnienia, we własne możliwości, lęk przed śmiercią. Następnego dnia do schroniska przyjeżdżają żony obu panów, które do tej pory się nie znały. Okazuje się, że bardzo szybko znajdują wspólny język i zaprzyjaźniają się ze sobą. Każda rozmowa dostarcza im głębokich przeżyć, zwierzaja się sobie z marzeń o kochankach, bawią się i używają życia. Tymczasem Midroń i Świdrycki dokonują bilansu swego życia. Pierwszy zawsze wierzył tylko w to, co nowe, sprawy zarówno wielkie, powszechne, jak i osobiste zawsze sprowadzał do wspólnego mianownika, pozbawiał prawdziwego znaczenia. Teraz wszystko to wydaje mu się bez sensu. Natomiast Świdrycki przez całe swoje życie udawał kogoś innego, przyjął wygodną pozycję outsidera. Nabiera przekonania, że było to wstrętne, ale niestety nie potrafi już inaczej żyć. Ania i Madzia odbywają podobną rozmowę - w podobny sposób podsumowują swoje dotychczasowe życie i do podobnych dochodzą wniosków. "Odwet" przepełniony jest poetyckimi metaforami i elementami fantastyki rodem z poezji Leśmiana, reżyser operuje w nim językiem metafizycznym, mówi nie o konkretnych ludziach, lecz o ich pojęciach i wyobrażeniach - mężczyźnie, kobiecie, a także o młodości, inteligencji, artystach.
Ekipa
- Reżyseria: Tomasz Zygadło
- Reżyser II: Marek Nowakowski
- Współpraca reżyserska: Zdzisław Lewandowski, Łukasz Zieliński, Dorota Grieser
- Scenariusz: Tomasz Zygadło
- Zdjęcia: Jacek Zygadło
- Operator kamery: Rudolf Palarz
- Współpraca operatorska: Wiktor Nitkiewicz, Zenon Urbaniak
- Operator zdjęć specjalnych: Lech Zielaskowski (zdjęcia lotnicze)
- Scenografia: Roman Wołyniec
- Scenograf II: Barbara Kawecka
- Współpraca scenograficzna: Albert Kuchnia
- Dekoracja wnętrz: Elżbieta Różańska
- Współpraca dekoratorska: Grzegorz Michalski, Aleksander Wołowski, Zbigniew Wasilewski
- Kostiumy: Irena Włodarczyk
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Bajura, Dorota Szychta, Bronisława Jezierska
- Muzyka: Jan Kanty Pawluśkiewicz
- Dyrygent: Jan Kanty Pawluśkiewicz
- Konsultacja muzyczna: Jerzy Matula
- Dźwięk: Norbert Zbigniew Mędlewski
- Współpraca dźwiękowa: Antoni Górecki, Stanisław Hojden
- Montaż: Irena Choryńska
- Współpraca montażowa: Ewa Pakulska
- Charakteryzacja: Grażyna Wojnowska
- Współpraca charakteryzatorska: Ewa Czekay
- Materiały archiwalne: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Kierownictwo produkcji: Jerzy Kajetan Frykowski
- Kierownictwo produkcji II: Andrzej Gąsior
- Współpraca produkcyjna: Joanna Lubicz-Nowicka, Dorota Sierakiewicz, Maciej Ujma, Ewa Rudzińska, Mieczysław Szymkowski
- Kierownictwo planu: Łukasz Lirecki
- Produkcja: Zespół Filmowy X
- Współpraca produkcyjna: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław), Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Leon Niemczyk (inżynier Midroń), Roman Wilhelmi (inżynier Świdrycki), Elżbieta Czyżewska (Adzia Świdrycka), Ewa Wiśniewska (Madzia Midroniowa), Adam Ferency (Świdryga), Wojciech Wysocki (Midryga), Dorota Pomykała (recepcjonistka w schronisku), Zofia Czerwińska (uczestniczka zjazdu), Teresa Iżewska (uczestniczka zjazdu), Helena Norowicz (uczestniczka zjazdu), Danuta Balicka (uczestniczka zjazdu), Teresa Belczyńska (uczestniczka zjazdu), Ludmiła Dąbrowska (uczestniczka zjazdu), Zuzanna Helska (uczestniczka zjazdu), Krystyna Kołodziejczyk (uczestniczka zjazdu), Alicja Migulanka (uczestniczka zjazdu), Irena Remiszewska (uczestniczka zjazdu), Janina Zakrzewska (uczestniczka zjazdu), Halina Buyno-Łoza (sprzątaczka w schronisku), Marian Dziędziel (pan młody), Elżbieta Golińska (panna młoda), Bolesław Gromnicki, Włodzimierz Kowalewski, Zdzisław Lewandowski (organizator zjazdu), Marek Nowakowski (organizator zjazdu intonujący "Prząśniczki"), Joanna Przybysz, Lech Sołuba (wopista), Marian Zdenicki (karzeł), Jacek Zygadło (uczestnik zjazdu), Teodor Gendera (ksiądz na weselu; nie występuje w napisach), Anna Halcewicz (nie występuje w napisach), Maria Klejdysz (uczestniczka zjazdu; nie występuje w napisach), Ewa Kolasińska (opiekunka wycieczki; nie występuje w napisach), Tomasz Zygadło (reżyser filmu; nie występuje w napisach)
Nagrody indywidualne
- 1983 - Tomasz Zygadło Koszalin (Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych "Młodzi i Film")-Wyróżnienie Jury za oryginalny pomysł reżyserski
Varia
- Cytat literacki: ODWET
- Autor : Aleksander Błok
- Tłumaczenie : A Gallis
- Cytat literacki: ŚWIDRYGA I MIDRYGA
- Autor : Bolesław Leśmian
- Piosenka: STUDENCI, DOCENCI
- Muzyka piosenki (-nek) : Jan Kanty Pawluśkiewicz
- Słowa piosenki (-nek) : J. Haśka, Andrzej Zaorski
- Piosenka: ORKIESTRY DĘTE
- Muzyka piosenki (-nek) : Urszula Rzeczkowska
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Tadeusz Stanisławski
- Utwór muzyczny: PRZĄŚNICZKI
- Muzyka : Stanisław Moniuszko