ZIEMIA OBIECANA (serial tv)
- Serial fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1975
- Premiera: 1978. 05. 21
- Dane techniczne: Barwny.

Telewizyjna premiera "Ziemi obiecanej" odbyła się 21 maja 1978 roku. Trzy lata wcześniej kinowa wersja filmu, w tej samej obsadzie i reżyserii, odniosła niekwestionowany sukces. Andrzej Wajda zdecydował się na zrealizowanie wersji telewizyjnej, gdyż chciał wykorzystać w pełni materiał zdjęciowy, który wystarczał na cztery godziny (film kinowy trwa trzy godziny). Adaptacja powieści Władysława Reymonta była ogromnym przedsięwzięciem produkcyjnym i została zrealizowana w rekordowym tempie 77 dni zdjęciowych. Zdjęcia kręcono w kilkudziesięciu miejscach Łodzi, pobliskich miasteczkach i na Śląsku, gdzie zachowały się fragmenty dziewiętnastowiecznej zabudowy. Pod koniec XVIII wieku Łódź była małą wioską liczącą niespełna dwustu mieszkańców. W połowie następnego stulecia było ich już 20 tysiecy, pod koniec XIX wieku - zaś aż trzysta tysięcy. Tak gwałtowny rozwój miasta jest trudny do wyobrażenia nawet dziś. Z całego kraju - z miasteczek, wiosek ciągnęły do Łodzi tysiące ludzi w poszukiwaniu pracy, zarobku i lepszego życia. W tej "Ziemi obiecanej" zastawali ciasnotę, brud, nędzę i wyzysk, a nieliczni na nadludzkiej pracy tłumów zbijali majątki. Takie były początki kapitalistycznych przemian na ziemiach polskich, które doprowadziły do powstania przemysłu i robotniczych społeczności miejskich. Powieść Władysława Reymonta niezwykle obrazowo i barwnie oddaje dynamiczne i burzliwe przemiany społeczne towarzyszące gwałtownemu rozwojowi Łodzi. "Ziemia obiecana" to historia kariery trzech zaprzyjaźnionych przemysłowców. Karol Borowiecki pracuje jako inżynier w fabryce Buchholza, Moryc Welt jest pośrednikiem handlowym, Marks Baum - synem właściciela upadającej tkalni. Trzej przyjaciele - Polak, Żyd i Niemiec - marzą o założeniu własnej fabryki i o rychłym bogactwie. Karol jest zaręczony z ubogą szlachcianką, Anną Kurowską; wolny czas spędza z nią w majątku ojca w pobliżu Łodzi. Ma go mało - Buchholz, podobnie jak inni kapitaliści, każe pracować do upadłego, a płaci minimalne stawki. Bezwzględnie depcze ludzką godność, a przeciwstawia mu się tylko jeden urzędnik - Von Horn. Płaci za to wyrzuceniem z pracy.
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Wajda
- Reżyser II: Andrzej Kotkowski, Jerzy Domaradzki
- Asystent reżysera: Krystyna Grochowicz (nie występuje w czołówce), Jerzy Obłamski (nie występuje w czołówce), Michał Ratyński (nie występuje w czołówce)
- Scenariusz: Andrzej Wajda
- Zdjęcia: Witold Sobociński, Edward Kłosiński, Wacław Dybowski
- Operator kamery: Janusz Kaliciński (nie występuje w czołówce)
- Asystent operatora obrazu: Jan Górski (nie występuje w czołówce), Jerzy Wiaderkiewicz (nie występuje w czołówce)
- Oświetlenie: Jerzy Klimkiewicz (nie występuje w czołówce)
- Scenografia: Tadeusz Kosarewicz
- Scenograf II: Piotr Dudziński (nie występuje w czołówce), Andrzej Haliński (nie występuje w czołówce), Adam Kopczyński (nie występuje w czołówce)
- Dekoracja wnętrz: Maciej Maria Putowski
- Dekorator wnętrz II: Maria Kuminek-Osiecka (nie występuje w czołówce)
- Kierownictwo budowy dekoracji: Stefan Filipiak (nie występuje w czołówce), Jan Pokrywiecki (nie występuje w czołówce)
- Kostiumy: Barbara Ptak
- Kostiumograf II: Danuta Kowner (nie występuje w czołówce)
- Asystent kostiumografa: Alicja Karolak (nie występuje w czołówce), Janina Tur-Kiryłow (nie występuje w czołówce)
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice) (nie występuje w czołówce)
- Dyrygent: Konrad Bryzek (nie występuje w czołówce)
- Konsultacja muzyczna: Anna Jaśkiewicz (nie występuje w czołówce)
- Dźwięk: Krzysztof Wodziński
- Współpraca dźwiękowa: Andrzej Hanzl (nie występuje w czołówce), Jerzy Szczeciński (nie występuje w czołówce), Józef Tomporek (nie występuje w czołówce)
- Montaż: Halina Prugar
- Współpraca montażowa: Jadwiga Ignatczenko (nie występuje w czołówce), Anna Rubińska (nie występuje w czołówce)
- Charakteryzacja: Halina Ber
- Współpraca charakteryzatorska: Anna Adamek (nie występuje w czołówce), Alicja Kozłowska (nie występuje w czołówce), Jolanta Sołtysiak (nie występuje w czołówce)
- Kierownictwo produkcji: Barbara Pec-Ślesicka, Kazimierz Sioma
- Współpraca produkcyjna: Alina Kłobukowska (nie występuje w czołówce), Elżbieta Kozłowska (nie występuje w czołówce), Jerzy Szebesta (nie występuje w czołówce), Waldemar Król (nie występuje w czołówce), Barbara Pietrakowska (nie występuje w czołówce)
- Sekretariat planu: Magdalena Stelmaszczyk (nie występuje w czołówce), Teresa Trzcińska (nie występuje w czołówce)
- Produkcja: Zespół Filmowy X
- Obsada aktorska: Daniel Olbrychski (Karol Borowiecki), Wojciech Pszoniak (Moryc Welt), Andrzej Seweryn (Maks Baum), Wojciech Siemion (Wilczek), Włodzimierz Boruński (Dawid Halpern; w odcinku 1 nie występuje w czołówce), Stanisław Igar (Grunspan; w odcinku 3 nie występuje w czołówce)
Pierwowzory
- Pierwowzór: ZIEMIA OBIECANA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Władysław Reymont
1
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 49 min.
Ekipa
- Obsada aktorska: Bożena Dykiel (Mada Muller), Piotr Fronczewski (von Horn, praktykant w kantorze fabryki Bucholca), Kalina Jędrusik (Lucy Zuckerowa, kochanka Borowieckiego), Lidia Korsakówna (wdowa po robotniku fabryki Bucholca), Kazimierz Opaliński (Baum, ojciec Maksa), Franciszek Pieczka (Muller, ojciec Mady), Andrzej Szalawski (Bucholc; w odcinku 2 nie występuje w czołówce), Danuta Wodyńska (Mullerowa, matka Mady), Jerzy Braszka (urzędnik w fabryce Bucholca; nie występuje w czołówce), Ryszard Bromowicz (śpiewak w teatrze; nie występuje w czołówce), Witold Dederko (stary farbiarz; nie występuje w czołówce), Janina Grzegorczyk (Sochowa, chłopka z Kurowa; nie występuje w czołówce), Kazimierz Kaczor (Kipman; w odcinku 1 nie występuje w czołówce), Jan Paweł Kruk (Mateusz, służący Borowieckiego; nie występuje w czołówce), Bernard Ładysz (kupiec rosyjski w kawiarni; nie występuje w czołówce), Józef Łodyński (mężczyzna w kawiarni; nie występuje w czołówce), Krzysztof Majchrzak (Socha, chłop z Kurowa; nie występuje w czołówce), Jerzy Nowak (Zucker, mąż Lucy Zuckerowej; w odcinkach 1, 3 nie występuje w czołówce), Jerzy Przybylski (lekarz Bucholca; nie występuje w czołówce), Janina Tur-Kiryłow (śpiewaczka w teatrze; nie występuje w czołówce), Marek Walczewski (Bum-Bum; nie występuje w czołówce), Mieczysław Waśkowski (August, służący Bucholca; w odcinkach 1-2 nie występuje w czołówce)
2
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 54 min.
Od Lucy Zuckerowej Karol Borowiecki wydobywa tajemnicę, którą poznała dzięki mężowi: wkrótce zostaną podniesione cła na bawełnę. Karol, Maks i Moryc łączą kapitały. Moryc Welt wyjeżdża do Hamburga i kupuje ogromny transport bawełny, którą następnie odsprzedają z ogromnym zyskiem. W ten sposób trzej przyjaciele zdobywają kapitał na budowę fabryki. Bankrutuje natomiast polski fabrykant Trawiński. Nikt nie chce mu pomóc, Karol również odmawia mu pożyczki. Trawiński popełnia samobójstwo, a jego piękna żona zostaje nędzarką i chodzi na posiłki dla najuboższych.
Ekipa
- Obsada aktorska: Teresa Budzisz-Krzyżanowska (żona Trawińskiego), Bożena Dykiel (Mada Muller), Piotr Fronczewski (von Horn, praktykant w kantorze fabryki Bucholca), Halina Gryglaszewska (Malinowska, matka Zośki), Maciej Góraj (Adam Malinowski, brat Zośki), Emilia Krakowska (Gitla), Andrzej Łapicki (Trawiński), Grażyna Michalska (Zośka Malinowska), Jerzy Obłamski (Malinowski, ojciec Zośki), Bronisław Pawlik (żebrak), Franciszek Pieczka (Muller, ojciec Mady), Danuta Wodyńska (Mullerowa, matka Mady), Zbigniew Zapasiewicz (Kessler), Jerzy Zelnik (Stein, pracownik kantoru w fabryce Grunspana), Tomasz Lengren (majster w fabryce Kesslera; nie występuje w czołówce), Andrzej Szalawski (Bucholc; w odcinku 2 nie występuje w czołówce), Mieczysław Waśkowski (August, służący Bucholca; w odcinkach 1-2 nie występuje w czołówce)
- Obsada dubbingu: Bolesław Płotnicki (Malinowski, rola Jerzego Obłamskiego; nie występuje w czołówce)
3
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 52 min.
Za pieniądze zarobione na sprzedaży bawełny Karol, Moryc i Maks wznoszą fabrykę, rozbudowują interes. Karol staje się człowiekiem bezwzględnym, za wszelką cenę dążącym do zrealizowania swoich celów. Lekceważąco odnosi się do narzeczonej, która oddała mu swój posag. Wreszcie wdaje się w romans z powabną Żydówką Zukerową. Zazdrosny mąż z zemsty podpala fabrykę Borowieckiego i jego wspólników. Ponieważ zakład nie był ubezpieczony, trzej przyjaciele znów zostają bez grosza.
Ekipa
- Obsada aktorska: Jadwiga Andrzejewska (Bucholcowa), Tadeusz Białoszczyński (ojciec Karola), Aleksander Dzwonkowski (ksiądz Szymon), Piotr Fronczewski (von Horn, praktykant w kantorze fabryki Bucholca), Kalina Jędrusik (Lucy Zuckerowa, kochanka Borowieckiego), Kazimierz Kaczor (Kipman; w odcinku 1 nie występuje w czołówce), Anna Nehrebecka (Anka, narzeczona Borowieckiego), Bogusław Sochnacki (Grosgluck), Andrzej Szalawski (Bucholc; w odcinku 2 nie występuje w czołówce), Mieczysław Waśkowski (August, służący Bucholca; w odcinkach 1-2 nie występuje w czołówce), Kazimierz Wichniarz (Zajączkowski), Zdzisław Kuźniar (Kaczmarek, nabywca Kurowa), Janina Grzegorczyk (Sochowa, chłopka z Kurowa; nie występuje w czołówce), Jan Paweł Kruk (Mateusz, służący Borowieckiego; nie występuje w czołówce), Krzysztof Majchrzak (Socha, chłop z Kurowa; nie występuje w czołówce), Jerzy Nowak (Zucker, mąż Lucy Zuckerowej; w odcinkach 1, 3 nie występuje w czołówce), Czesław Piaskowski (robotnik dziękujący Ance; nie występuje w czołówce), Jerzy Przybylski (lekarz Bucholca; nie występuje w czołówce), Alicja Sobieraj (Katarzyna, służąca Anki; nie występuje w czołówce), Zofia Wilczyńska (Grunspanowa; nie występuje w czołówce)
4
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 49 min.
Podczas poświęcenia fabryki Borowieckiego odwiedza stary Zucker. Karol przysięga mu na Biblię, że nie romansuje z jego żoną. Wkrótce wyjeżdża z Lucy do Berlina. W pociągu odbiera telegram o pożarze fabryki. Wraca natychmiast, jednak jest już za późno. Fabryka spłonęła doszczętnie. Nie była ubezpieczona, więc trzej przyjaciele są zrujnowani. Jedynym wyjściem z tej paskudnej sytuacji, jakie przychodzi do głowy Borowieckiemu, jest zerwanie zaręczyn z Anką i bogaty ożenek z Madą Muller. Po paru latach Karol - jako zięć starego Mullera - należy do najzamożniejszych fabrykantów w Łodzi. Podczas robotniczych strajków i demonstracji to on podejmuje decyzję, by policja strzelała do tłumu. Leje się krew.
Ekipa
- Obsada aktorska: Tadeusz Białoszczyński (ojciec Karola), Aleksander Dzwonkowski (ksiądz Szymon), Bożena Dykiel (Mada Muller), Kalina Jędrusik (Lucy Zuckerowa, kochanka Borowieckiego), Bohdana Majda (Grosgluckowa), Anna Nehrebecka (Anka, narzeczona Borowieckiego), Jerzy Nowak (Zucker, mąż Lucy Zuckerowej; w odcinkach 1, 3 nie występuje w czołówce), Kazimierz Opaliński (ojciec Maksa), Franciszek Pieczka (Muller, ojciec Mady), Bogusław Sochnacki (Grosgluck), Danuta Wodyńska (Mullerowa, matka Mady), Jerzy Zelnik (Stein, pracownik kantoru w fabryce Grunspana), Teodor Gendera (Endelman; nie występuje w czołówce), Marian Glinka (Wilhelm Muller, brat Mady; nie występuje w czołówce), Maciej Korwin (oprowadzający Wilczka po salonie; nie występuje w czołówce), Jan Paweł Kruk (Mateusz, służący Borowieckiego; nie występuje w czołówce), Krzysztof Majchrzak (Socha, chłop z Kurowa; nie występuje w czołówce), Marek Walczewski (Bum-Bum; nie występuje w czołówce), Zofia Wilczyńska (Grunspanowa; nie występuje w czołówce)