ŚWIATŁO ODBITE
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1989
- Premiera: 1989. 06. 26
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny. 3140 m. 91 min.

Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
Lata osiemdziesiąte. Grupa młodzieży bierze udział w seansie psychoterapeutycznym. Ich zachowanie sceptycznie obserwuje niemłody już mężczyzna, pisarz Zbigniew. Znudzony pragnie opuścić salę. Prowadzący nakłania go, aby jednak opowiedział swą historię... Połowa lat pięćdziesiątych w podkrakowskim miasteczku. Osiemnastoletni Zbyszek pragnie zostać poetą. Jego marzenia i skłonność do samotnego życia budzą wyraźny sprzeciw matki, która uważa go za dziwaka. Zainspirowany miłością do miejscowej piękności Zbyszek tworzy pierwszy erotyk, ale dziewczyna wykpiwa te próby. Podczas zabawy w parku Zbyszek poznaje Teresę, która zabiera go do siebie na noc. W świetle dnia partnerka budzi w nim wstręt. Próby nawiązania kontaktów z innymi kobietami nie podobają się matce Zbyszka. Ordynarnie wypędza z domu jedną ze znajomych syna. Pewnego dnia Zbyszek znajduje u kolegi zwitek tajemniczych wierszy. Przepisuje ich fragmenty i wysyła do krakowskiej gazety jako własne. Wkrótce odwiedza redakcję i dowiaduje się, że dokonał kompilacji młodzieńczych wierszy Miłosza, co zostaje uznane za polityczną prowokację. Młodzi literaci skupieni wokół pisma podziwiają odwagę chłopaka, poznają go też z: utalentowanym młodym poetą, Andem. Niekonwencjonalny sposób bycia Anda zaczyna fascynować Zbyszka. Odwiedza dom nowego przyjaciela, poznaje jego ładną żonę i małego synka. Imponuje mu bogato wyposażona biblioteka. Zaczynają spędzać razem coraz więcej czasu. Odkrywają wspólne zainteresowanie poezją Leśmiana. Naiwność Zbyszka połączona ze szczerą, młodzieńczą wrażliwością przyciąga wyrafinowanego Anda. Powoli otoczenie zaczyna traktować ich jak parę nierozłącznych przyjaciół. Nadchodzi rok 1956. Rozentuzjazmowany nową polityką Zbyszek na próżno usiłuje wzbudzić podobny entuzjazm w przyjacielu. Rzeczywistość społeczna nie interesuje Anda. Pewnej nocy And prowadzi Zbyszka do krakowskiej Piwnicy pod Baranami i tam nakłania go do publicznego zaprezentowania swoich wierszy. W czasie występu ośmiesza kolegę. Po czterech miesiącach urażony Zbyszek odwiedza Anda. Obaj otrzymali zaproszenia na ogólnopolski zjazd młodych literatów. W czasie zjazdu And recytuje własne wiersze. Zbyszek, chcąc się zrewanżować, stara się zepsuć przyjacielowi występ, ale jego wysiłki są daremne, kunsztowna forma wierszy całkowicie pochłania uwagę słuchających. Wieczorem przyjaciele, już. mocno wstawieni, opuszczają pożegnalny bal. And ma ochotę na eksperyment homoseksualny, przerażony tym Zbyszek zamyka się w szafie. Ich zabawa przeradza się w szaleńczą dziecinadę. Wyczerpany And opada na podłogę. Zbyszkowi po raz pierwszy wydaje się, że przyjaciel jest chory. Następnego dnia po powrocie Zbyszek odwiedza dom Anda i przeżywa szok. Przyjaciel zmarł na atak serca. Mijają lata. Twórczość zmarłego przedwcześnie Anda budzi coraz większe zainteresowanie, a Zbyszek jest uznawany za największego znawcę jego poezji. Publikuje, ale wciąż żyje w cieniu przytłaczającej osobowości przyjaciela. Na jednym z wieczorów autorskich kobieta pisząca doktorat o twórczości Anda zawiera bliższą znajomość ze Zbyszkiem i wkrótce zostaje jego żoną. Zbyszek zasiada w jury przyznającym nagrodę literacką imienia Anda. Przekupiony obietnicą nowego mieszkania, głosuje niezgodnie ze swymi przekonaniami. W wydawnictwie redaktor naczelny odrzuca jego utwory i proponuje napisanie biografii Anda. Zbyszek godzi się natychmiast, ale w domu okazuje się, że żona spaliła całą dokumentację dotyczącą Anda. Po awanturze małżonkowie rozstają się. Zbigniew organizuje wielką wystawę w dwudziestą rocznicę śmierci Anda. Gdy telewizyjna dziennikarka próbuje przeprowadzić z nim wywiad, Zbyszek nagle zaczyna stroić do kamery groteskowe miny... Seans psychoterapeutyczny. Załamany psychicznie Zbyszek w akcie agresji pragnie wyzwolić się spod wpływu, jaki And wywarł na całe jego życie...
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Titkow
- Reżyser II: Wojciech Pacyna
- Współpraca reżyserska: Mariusz Przybył, Bartosz Stasina, Szczepan Szczykno, Dorota Grieser
- Scenariusz: Andrzej Titkow, Bronisław Maj
- Dialogi: Stanisław Czycz, Andrzej Titkow
- Zdjęcia: Krzysztof Tusiewicz
- Operator kamery: Andrzej Adamczak
- Współpraca operatorska: Czesław Cyran, Grzegorz Siodłak
- Scenografia: Wojciech Majda
- Współpraca scenograficzna: Wojciech Gronkowski, Beata Lejman, Bogusław Zajączkowski
- Dekoracja wnętrz: Piotr Tański
- Kostiumy: Alicja Wasilewska
- Współpraca kostiumograficzna: Ewa Kolonko-Daroszewska, Bożena Kochman
- Muzyka: Jacek Ostaszewski
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra)
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Konsultacja muzyczna: Grażyna Niewińska
- Dźwięk: Norbert Zbigniew Mędlewski
- Współpraca dźwiękowa: Kazimierz Siczek
- Imitator dźwięku: Stanisław Hojden
- Montaż: Ewa Pakulska
- Współpraca montażowa: Ewa Szulc
- Charakteryzacja: Iwona Karpińska
- Współpraca charakteryzatorska: Iwona Berek, Olga Wiśniowska
- Konsultacja: Wojciech Eichelberger (psychoterapeutyczna)
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Kierownictwo produkcji: Zbigniew Grabowski
- Kierownictwo produkcji II: Andrzej Stachecki, Maria Tymoszów-Szyszka
- Współpraca produkcyjna: Dorota Niewdana, Edward Zarzycki, Irena Kowalewska, Krystyna Dwornik, Teresa Grodzka
- Produkcja: Studio Filmowe Perspektywa
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Obsada aktorska: Zbigniew Konopka (Zbyszek), Mariusz Bonaszewski (Andrzej "And"), Jolanta Olszewska (Anna, żona Zbyszka), Katarzyna Tatarak (Lidka, żona "Anda"), Maria Chwalibóg (matka Zbyszka), Paweł Szczesny (Wojtuszek), Krzysztof Krupiński ("Początkujący"), Małgorzata Krzysica (Beata), Beata Zygarlicka (Teresa), Katarzyna Węglicka (Marta), Dariusz Wiktorowicz ("Selavi"), Zbigniew Rola ("Ataman"), Tomasz Ryłko ("Ramzes"), Edward Lubaszenko (dyrektor wydawnictwa), Jerzy Schejbal (redaktor), Maciej Prus (psychoterapeuta), Robert Czechowski, Małgorzata Magier, Miłogost Reczek (członek redakcji), Ryszard Kotys (przewodniczący jury), Robert Wyród, Jacek Labijak, Dariusz Dziemianowicz, Martyna Jakubowicz (piosenkarka na zabawie), Tomasz Lipiński (muzyk na imprezie), Wanda Ziembicka (dziennikarka telewizyjna), Piotr Skrzynecki (występuje w roli samego(j) siebie , prowadzącego wieczór w "Piwnicy pod Baranami"), Andrzej Titkow (członek jury; nie występuje w napisach), Joanna Wizmur (uczestniczka seansu psychoterapeutycznego; nie występuje w napisach), Andrzej Wojaczek (członek jury; nie występuje w napisach)
Varia
- Piosenka: PIOSENKA PRZYPOMNI CI
- Muzyka piosenki (-nek) : Zbigniew Maciejowski
- Słowa piosenki (-nek) : Zbigniew Maciejowski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Martyna Jakubowicz
- Piosenka: OGRÓD LUIZY
- Muzyka piosenki (-nek) : Tomasz Lipiński
- Słowa piosenki (-nek) : Andrzej Bursa
- Wykonanie piosenki (-nek) : Tomasz Lipiński
- Piosenka: POCHÓD PRZYJAŹNI
- Muzyka piosenki (-nek) : Tadeusz Sygietyński
- Słowa piosenki (-nek) : Edward Fiszer
- Wykonanie piosenki (-nek) : Orkiestra Polskiego Radia, Chór Polskiego Radia
- Dyrygent : Jerzy Kołaczkowski
- Piosenka: SARENKA
- Wykonanie piosenki (-nek) : Krzysztof Litwin
- Utwór muzyczny: BLUES IN MOLL
- Muzyka : Jerzy Matuszkiewicz
- Utwór muzyczny: BOOGIE
- Muzyka : Jerzy Matuszkiewicz
- Utwór muzyczny: TRZY GWIAZDKI
- Muzyka : Andrzej Korzyński
- Wykonanie muzyki : zespół gitarzystów A. Korzyńskiego
- Cytat literacki: LOS
- Autor : Czesław Miłosz
- Cytat literacki: OGRÓD LUIZY
- Autor : Andrzej Bursa
- Cytat literacki: Z ZABAW I GIER DZIECIĘCYCH
- Autor : Andrzej Bursa
- Cytat literacki: LATO
- Autor : Stanisław Czycz
Pierwowzory
- Pierwowzór: AND
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Stanisław Czycz