SMUGA CIENIA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Wielka Brytania
- Rok produkcji: 1976
- Premiera: 1976. 09. 06
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny. 3002 m. 100 min.

Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
Scenariusz do filmu powstał na motywach powieści Josepha Conrada. Młody i niedoświadczony oficer marynarki handlowej Conrad - Polak z pochodzenia, obejmuje po raz pierwszy dowództwo statku handlowego. Ma przyprowadzić z Bangkoku do Singapuru statek, którego kapitan niespodziewanie umarł. Okazuje się, że statek jest zaniedbany, załoga niezdyscyplinowana. Jedynym doświadczonym marynarzem na pokładzie jest niechętny nowemu kapitanowi I oficer Burns, lecz jeszcze przed wyruszeniem w rejs zapada na cholerę. Ulegając jego prośbom Conrad zabiera go w rejs. I wkrótce na statku wybucha epidemia. Nie ma lekarstw, a brak wiatru wstrzymuje rejs. Mimo przeciwności i braku doświadczenia kapitanowi udaje się doprowadzić statek do portu przeznaczenia. Odnosi pełne zwycięstwo. W jednym z wywiadów przeprowadzonych w czasie realizacji filmu Andrzej Wajda powiedział "Spodobała mi się taka idea, żeby sfilmować opowiadanie jakby przekalkowane z książki. "Smuga cienia" nadaje się do podobnego zabiegu, bo jest krótka, znacznie krótsza niż inne książki, które przerabiałem na filmy. I odznacza się ogromną siłą dzięki zamkniętej formie. Przy całej wierności dla Conrada pozwalamy sobie na dwa zabiegi. Narrator opowiadania w filmie staje się po prostu Conradem (...) Drugi zabieg - dodanie prologu i epilogu". Bohater filmu zwie się Joseph Conrad-Korzeniowski, a nie jak w pierwowzorze literackim - John Nieven, czyta listy swojego wuja z Polski, ogląda fotografie polskiej rodziny. W ten sposób Wajda mocniej niż sam Conrad podkreśla autobiograficzność adaptowanego utworu. Film realizowany był w Bułgarii, na Morzu Czarnym, w Anglii i w Bangkoku.
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Wajda
- Reżyser II: Zorika Zarzycka, Zbigniew Kamiński
- Współpraca reżyserska: Krystyna Grochowicz, Magdalena Stelmaszczyk, Michael Darlow (Wielka Brytania)
- Scenariusz: Bolesław Sulik, Andrzej Wajda
- Konsultacja: Zdzisław Najder (scenariuszowa)
- Zdjęcia: Witold Sobociński
- Operator kamery: Andrzej J. Jaroszewicz
- Asystent operatora obrazu: Bohdan Borewicz
- Scenografia: Teresa Barska, Allan Starski
- Asystent scenografa: Janusz Pol, Maciej Morski
- Dekoracja wnętrz: Maria Osiecka-Kuminek
- Kostiumy: Krystyna Zachwatowicz
- Współpraca kostiumograficzna: Wiesława Krop-Konopelska
- Muzyka: Wojciech Kilar, Lech Brański
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice) (muzyka Wojciecha Kilara)
- Dyrygent: Konrad Bryzek (muzyka Wojciecha Kilara), Lech Brański (muzyka Lecha Brańskiego)
- Konsultacja muzyczna: Anna Grabowska
- Dźwięk: Wiesława Dembińska
- Współpraca dźwiękowa: Jadwiga Malinowska
- Montaż: David Naden
- Współpraca montażowa: Mieczysława Kalisz
- Charakteryzacja: Halina Ber, Anna Adamek
- Fotosy: Renata Pajchel
- Kierownictwo produkcji: Barbara Pec-Ślesicka, Nikoła Welew (Bułgaria)
- Kierownictwo produkcji II: Andrzej Smulski, Alina Kłobukowska
- Organizacja produkcji: Elżbieta Kozłowska, Waldemar Król, Andrzej Swat, Janusz Dziumowicz
- Współpraca produkcyjna: Jack Davison (Wielka Brytania), Udi Eichler (Wielka Brytania), Mike Fash (Wielka Brytania), Allan James (Wielka Brytania), Mimi Kimmins (Wielka Brytania), Sandy Macrae (Wielka Brytania), Robin Parker (Wielka Brytania), Marylin Vince (Wielka Brytania), Vicky Woolfson (Wielka Brytania), Pat Worth (Wielka Brytania)
- Producent: Jolyon Wimhurst (Wielka Brytania)
- Produkcja: Zespół Filmowy X, Thames Television
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Marek Kondrat (kapitan Joseph Conrad-Korzeniowski), Graham Lines (pierwszy oficer Burns), Tom Wilkinson (kucharz Ransome), Berhard Archard (kapitan Elis), John Bennett (gospodarz klubu w Singapurze), Martin Wyldeck (kapitan Giles), Richard Bartlett (lekarz wojskowy), Peter Cartwright, Piotr Cieślak (drugi oficer Miles), Geoffrey Collins, Geoffrey Hinsliff, Zygmunt Hubner (kapitan Kent), Eugeniusz Priwieziencew (marynarz Frenchy), John Quentin, Gordon Richardson (lekarz portowy), Stanisław Tym (kupiec Jacobus), Jeffery Wickham, Jerzy Zelnik (Rowley, sekretarz kapitanatu), Marian Czyżewski, Stefan Friedmann (marynarz), Piotr Garlicki (młody kapitan w klubie), Tadeusz Jastrzębowski, Krzysztof Kumor (w czołówce inicjał imienia: Z.), Zygmunt Maciejewski (właściciel ładunku), Tomasz Mościcki, Adam Perzyk, Radosław Piwowarski (marynarz), Igor Sawin, Maciej Staniewicz, Małgorzata Braunek (flecistka w żeńskiej orkiestrze; nie występuje w czołówce), Iga Cembrzyńska (kontrabasistka w żeńskiej orkiestrze; nie występuje w czołówce), Bożena Dykiel (grająca na trójkącie członkini żeńskiej orkiestry; nie występuje w czołówce), Irena Karel (skrzypaczka w żeńskiej orkiestrze; nie występuje w czołówce), Emilia Krakowska (grająca na tamburynie członkini zeńskiej orkiestry; nie występuje w czołówce), Jolanta Lothe (członkini zeńskiej orkiestry; nie występuje w czołówce), Wojciech Pszoniak (dyrygent żeńskiej orkiestry; nie występuje w czołówce), Joanna Żółkowska (flecistka w żeńskiej orkiestrze; nie występuje w czołówce)
Nagrody indywidualne
- 1976 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-Nagroda Główna Jury
- 1978 - Szczecin (MPF Marynistycznych)-Złota Fregata (nagroda widzów)
- 1979 - Kartagena (MTF Morskiego)-Srebrna Karawela
Pierwowzory
- Pierwowzór: SMUGA CIENIA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Joseph Conrad