PAMIĘTNIK ZNALEZIONY W GARBIE
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Kanada
- Rok produkcji: 1992
- Premiera: 1994. 04. 27
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Agfa Gevaert). 109 min.
Tragikomiczna historia pewnej rodziny, składająca się z czterech sekwencji - "Poczęcie", "Dzieciństwo", "Wiek męski" i "Epilog". Akcja filmu obejmuje kilkadziesiąt lat - rozpoczyna się w roku 1939, a kończy w latach dziewięćdziesiątych. Opowieść o życiu kobiety, dwóch mężczyzn jej życia, oraz jej syna, Janka Garbusa, oglądamy oczami tego ostatniego - "poczętego przez stryja enkawudzistę w noc po wkroczeniu armii radzieckiej".
Poczęcie. Jest rok 1939. Antoni, rodzony brat Ewalda - polskiego oficera - wstępuje do Wehrmachtu i dostaje się na front wschodni. Tam dostaje się do niewoli i przechodzi na stronę radziecką. W 1944 odwiedza Marię w mundurze oficera NKWD i brutalnie ją gwałci. Dzieciństwo. Pierwsze lata po wojnie. Marię, Ewalda i garbatego Janka znowu odwiedza Antoni - teraz ważny działacz partyjny. Proponuje Ewaldowi pomoc materialną w zamian za ukorzenie się przed władzą ludową. Ewald odmawia. Po jego śmierci Maria zaczyna żyć z Antonim. Młodość. Koniec lat sześćdziesiątych. Janek wyjeżdża na studia do Moskwy i zakochuje się w Żydówce Nadii Apfelbaum. Antoni żąda, by syn zerwał z dziewczyną, gdyż małżeństwo z nią zaszkodzi mu w karierze partyjnej i zawodowej. Na uroczystości wręczenia legitymacji partyjnych Janek wygłasza przemówienie. W pewnym momencie załamuje się i ze słowami "mam was w dupie" wybiega z sali. Wraca do kraju. Wiek męski. Lata osiemdziesiąte. Francik, który przed laty wyemigrował do Niemiec, namawia Janka i jego żonę, by także wyjechali, a on pomoże im w urządzeniu się. Janek zwleka z podjęciem decyzji, w końcu ulega presji żony i 13 grudnia 1981 roku jadą do Niemiec. Tuż przed granicą psuje im się samochód. Żona Janka pieszo zmierza ku granicy, on mimo ponagleń zostaje. Epilog. Lata dziewięćdziesiąte. Antoni i Maria, bogaci biznesmeni mieszkający od lat w Niemczech, odwiedzają ojczyznę. Ojciec proponuje synowi, by razem "rozkręcili" interes związany z przeróbką śmieci. Gdy Antoni idzie po szampana, żeby uczcić przyszłe zyski, Janek odchodzi.
Ekipa
- Reżyseria: Jan Kidawa-Błoński
- Reżyser II: Grzegorz Okrasa, Walentyna Wojkowa
- Współpraca reżyserska: Elżbieta Czajkowska, Ludmiła Moskwitina, Julia Nikanorowa, Sławomir Małyszko, Julia Markowa
- Scenariusz: Jacek Kondracki, Jan Kidawa-Błoński, Zenon Olejniczak
- Zdjęcia: Zdzisław Najda
- Operator kamery: Zdzisław Najda
- Współpraca operatorska: Tomasz Habrewicz, Edward Makówka, Roman Taborski, Grzegorz Siodłak, Aleksander Karielin, Wiktor Litowczenko, Siergiej Iwanow, Igor Bibiejew, Zbigniew Walicki
- Scenografia: Barbara Komosińska, Barbara Nowak, Wład Orłow
- Współpraca scenograficzna: Roman Tarwacki, Waldemar Weiss
- Dekoracja wnętrz: Barbara Komosińska, Barbara Nowak, Swietłana Konstantinowa
- Rekwizyty: Henryk Jabłoński, Janusz Skolik
- Kostiumy: Renata Kochańska, Walentina Kamieniewa
- Współpraca kostiumograficzna: Piotr Auerbach, Monika Jagodzińska, Halina Łuniewska
- Muzyka: Michał Lorenc
- Instrumentacja: Michał Lorenc
- Wykonanie muzyki: Maciej Biront (akordeon), Mozart Chamber Orchestra and Choir (St. Petersburg)
- Dyrygent: Arkady Shteinloucht
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Przedpełska-Bieniek
- Dźwięk: Daniel A. Vermette
- Postsynchrony: Andrzej Lewandowski
- Współpraca dźwiękowa: Roger Boire, Stephane Labonte, Philippe Vermette, Aliekpier Hasan-Zade, Piotr Pacholski, Bogusław Nowak
- Efekty dźwiękowe: Mirosław Dobek
- Montaż: Grażyna Jasińska-Wiśniarowska
- Współpraca montażowa: Beata Barciś, Elena Karielina, Tatiana Szapiro
- Charakteryzacja: Jolanta Pruszyńska, Aleksandra Sawieliewa
- Współpraca charakteryzatorska: Bożena Balcerowska
- Fotosy: Krzysztof Wellman
- Efekty pirotechniczne: Adam Warchoł
- Ewolucje kaskaderskie: Krzysztof Kotowski, Wiesław Adamowski, Zbigniew Herman, Jacek Ryniewicz, Adam Wilanowski
- Konsultacja: Józef Bader, Piotr Kaiser, Bob Warren (przy systemie Dolby)
- Opracowanie graficzne: Marek Kukawski
- Materiały archiwalne: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Kierownictwo produkcji: Dorota Ostrowska-Orlińska, Olga Ardasznikowa, Susan Mac Quarrie
- Organizacja produkcji: Ewa Jastrzębska, Paweł Gabryś, Halina Hamkało, Julie Brassard, Krystyna Bochniak, Zofia Świątek, Ewgenij Rieszietnikow, Ewgenij Kondraszkin, Anna Ignatiuk, Mariana Wasiliewska
- Kierownictwo planu: Marek Sobociński, Barbara Chmielewska
- Sekretariat planu: Magdalena Stelmaszczyk
- Producent: Jan Kidawa-Błoński, Yvon Provost
- Produkcja: Gambit Production, Les Productions d'Amerique Francaise Inc.
- Współpraca produkcyjna: Film Studio Barmaliej (St. Petersburg)
- Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej, Societe Generale Des Industries Culturelles (Quebec - Kanada), Telewizja Polska, Helios (firma dystrybucyjna), Odra Film, Studio Filmowe Se-Ma-For
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Obsada aktorska: Olaf Lubaszenko (2 role: młody Antoni; Janek, syn Antoniego), Edward Linde-Lubaszenko (Antoni), Bogusław Linda (2 role: Ewald, brat Antoniego; uzdrowiciel Hunter), Marzena Trybała (Maria, żona Antoniego), Katarzyna Skrzynecka (młoda Maria, żona Ewalda; aktorka jest dubbingowana przez Marzenę Trybałę), Siergiej Jurskij (profesor Apfelbaum, ojciec Nadii), Olga Kabo (Nadia Apfelbaum), Anna Majcher (Lidka, żona Janka), Andrzej Grabarczyk (Francik, wujek Janka), Aleksander Miedwiediew (Zdenek, student w Moskwie), Bernard Krawczyk (Nowotny), Barbara Babilińska (Greta Nowotny), Jan Bógdoł (ojciec Antoniego i Ewalda; w czołówce nazwisko: Bogdół), Adam Siemion (mały Janek), Jurij Kuzniecow (pułkownik), Witalij Ustanow (Malina), Zoja Buriak (dyżurna metra), Kazimierz Orzechowski (ksiądz), Krzysztof Strzelecki (Kostek), Anemona Knut (mała Lidka), Cezary Pazura (sąsiad Janka w 1981), Tamara Sierkowa (kierowca ciężarówki), Piotr Warszawski (kierowca Antoniego), Mikołaj Ustinow (żołnierz radziecki), Anatolij Sliwnikow (żołnierz radziecki), Przemysław Dąbrowski (plutonowy WSW; nie występuje w czołówce), Jolanta Fajkowska (dziennikarka na lotnisku; nie występuje w czołówce), Krzysztof Luft (dziennikarz na lotnisku; nie występuje w czołówce), Magdalena Wołłejko (asystentka uzdrowiciela Huntera; nie występuje w czołówce)
Nagrody indywidualne
- 1993 - Olaf Lubaszenko Cancun (MFF)-nagroda za rolę męską