RYCERZE I RABUSIE
- Serial fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1984
- Premiera: 1984. 12. 24
- Dane techniczne: Barwny.
Plenery: Oporów (zamek), Gołuchów (zamek), Tenczyn (ruiny zamku), Rudno, Piotrków Trybunalski, Łęczyca.

Akcja tego przygodowo-awanturniczego serialu rozgrywa sie na początku XVII wieku. Scenariusz na podstawie własnego opowiadania "Przypadki starościca Wolskiego" napisał Józef Hen. Postacią wiążącą poszczególne odcinki jest młody starosta jurydyczny, Piotr Wolski (w tej roli Tomasz Stockinger), który z urzędu zajmuje się sprawami naruszania prawa przez samowolną magnaterię i szlachtę znaną z warcholstwa. Za każdym razem Wolski zostaje wciągnięty w perypetie różnych ludzi, którzy są właściwymi bohaterami poszczególnych części.
Ekipa
- Reżyseria: Tadeusz Junak
- Reżyser II: Mieczysław Kobek, Tadeusz Proć (odcinki: 1, 7), Lesław Wilk (odcinki: 2-6)
- Współpraca reżyserska: Zdzisława Hausner, Jerzy Borowicz (odcinki: 1, 7), Krzysztof Rogala (odcinki: 2-6)
- Scenariusz: Józef Hen
- Zdjęcia: Tomasz Tarasin
- Operator kamery: Andrzej Jeziorek, Tomasz Tarasin
- Scenografia: Bolesław Kamykowski, Tadeusz Myszorek (odcinki: 1, 7)
- Scenograf II: Elżbieta Karwańska, Joanna Budyn-Kamykowska, Paweł Mirowski
- Współpraca scenograficzna: Krzysztof Stefankiewicz, Wojciech Pawlak, Magdalena Saloni-Marczewska, Konrad Brudnicki, Andrzej Marcinkowski, Mieczysław Bomba, Marian Danisz
- Dekoracja wnętrz: Maria Karmolińska
- Dekoracja plenerowa: Wojciech Tomasz Biernawski, Elżbieta Karwańska, Michał Klimowski
- Militaria: Wojciech Tomasz Biernawski
- Kostiumy: Michał Klimowski
- Garderoba: Stefania Góralczyk, Henryk Kubica
- Muzyka: Leszek Orlewicz
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra)
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Janusz Kotarski
- Technik dźwięku: Lech Kowalewski
- Mikrofoniarz: Mirosław Makowski, Marian Dzięcielewski
- Imitator dźwięku: Zygmunt Nowak
- Montaż: Zenon Piórecki
- Współpraca montażowa: Zbigniew Niciński, Katarzyna Piórecka
- Charakteryzacja: Mirosław Jakubowski, Ryszard Ostanówko
- Współpraca charakteryzatorska: Ryszard Gliszczyński, Elżbieta Karmolińska, Iwona Skwarka
- Konsultacja: Zbigniew Kuchowicz, Antoni Byszewski, Jerzy Rogowski (kaskaderska)
- Przygotowanie koni: Wojciech Tomasz Biernawski (układy jazd konnych)
- Opracowanie graficzne: Beata Januszkiewicz
- Kierownictwo produkcji: Wojciech Karmoliński (odcinki: 1-2, 4-7), Piotr Dzięcioł (odcinki: 3)
- Kierownictwo produkcji II: Janusz Dąbrowski, Piotr Dzięcioł (odcinki: 1-2, 4-7), Stanisław Rudowicz (odcinki: 1, 7), Wojciech Danowski (odcinki: 3)
- Współpraca produkcyjna: Bożena Łaskawiec, Andrzej Kolizda, Małgorzata Kowalczyk, Małgorzata Selenta, Henryk Skupiński (odcinki: 1, 7), Marek Trojanowski (odcinki: 1, 7), Magdalena Jóźwiak (odcinki: 2-6), Wiesław Karpiński (nie występuje w czołówce)
- Kierownictwo planu: Wiesław Sibilski
- Sekretariat planu: Barbara Charyton, Małgorzata Wichlińska (odcinki: 1, 7)
- Rekwizyty: Andrzej Kubicz, Jan Kukliński, Sylwester Włodarczyk, Mirosław Wilczyński, Grzegorz Giercuszkiewicz
- Administracja: Jadwiga Lipko
- Produkcja: Studio Filmowe Perspektywa
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Tomasz Stockinger (starościc Piotr Wolski)
- Ewolucje kaskaderskie: Władysław Barański, Robert Brzeziński (w napisach inicjał imienia: B.), Jerzy Celiński, Janusz Chlebowski, Andrzej Daniłowicz, Ryszard Francman, Marian Gańcza, Józef Grzeszczak, Ryszard Janikowski, Władysław Kita, Krzysztof Kotowski, Czesław Magnowski, Leszek Piskorowski, Jacek Ryniewicz, Tadeusz Stankiewicz, Józef Stefański, Aleksander Wołejko, Sylwester Zawadzki, Jerzy Rogowski (nie występuje w czołówce)
Pierwowzory
- Pierwowzór: PRZYPADKI STAROŚCICA WOLSKIEGO
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Józef Hen
W WALCE Z INFAMISEM (1)
- Odcinek serialu
- Premiera: 1984. 07. 22
- Dane techniczne: 44 min.
Piotr Wolski ze swym przyjacielem Stefanem Barzo powraca w rodzinne strony z paroletniej podróży po Europie. Od początku popada w konflikt z miejscowym zabijaką, Białoskórskim, mającym na sumieniu niejedno ludzkie życie. Aby go pojmać, Wolski musi najpierw wydobyć zabijakę z niewoli magnata Krasickiego. Postanawia dać Białoskórskiemu szansę rehabilitacji, lecz on z niej nie korzysta. Piotr rozprawia się z infamisem nad brzegiem Sanu.
Ekipa
- Obsada aktorska: Gustaw Lutkiewicz (Krasicki), Tadeusz Paradowicz (Białoskórski), Janusz Zerbst (Stefan Barzo, przyjaciel Wolskiego), Andrzej Balcerzak (książę Michał Zasławski), Małgorzata Bondarewska (Beatka Wolska, siostra Piotra), Marian Cebulski (Drogowski), Piotr Dąbrowski, Marek Frąckowiak (Aleksander Dydyński), Andrzej Gazdeczka (szlachcic), Jerzy Grałek (Jerzy Dydyński), Fryderyka Leniewicz, Krzysztof Litwin (Teodor Schulenburg, rajca gdański, więzień Krasickiego), Marek Litewka (Przecław Dydyński), Leon Niemczyk (Walenty Dąbski), Bruno O'Ya (Jacek Dydyński), Janusz Sterniński (sługa Krasickiego; w czołówce nazwisko: Sterliński), Barbara Wałkówna (Wolska, matka Piotra; w odcinku 7 nie występuje w czołówce)
Z DIABŁEM SPRAWA (2)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 44 min.
Stanisław Stadnicki, znany z historii i legend jako "Diabeł łańcucki" - próbuje rozprawić się z mieszczaninem Konstantym Korniaktem. Zamiast uczciwie zwrócić mu dług, gnębi nieszczęśnika napadami, grabieżami, więzieniem w lochu. W całym koszmarze przeżyć Korniakta i jego małżonki bierze udział Piotr Wolski. Młody starosta jurydyczny radzi prześladowanemu wynająć do obrony braci Dydyńskich, którzy przeciwstawią się sile i samowoli Stadnickiego. Jednak Wolski nie do końca ma wpływ na bieg wypadków.
Ekipa
- Obsada aktorska: Bożena Adamek (Elżbieta, żona Korniakta), Ryszard Dembiński (Stanisław Stadnicki), Stanisław Niwiński (Zegart, człowiek Stadnickiego), Piotr Skarga (Konstanty Korniakt), Janusz Zerbst (Stefan Barzo, przyjaciel Wolskiego), Monika Alwasiak (córka Stadnickiego), Hanna Bieluszko (żona Stadnickiego), Marian Cebulski (Drogowski), Piotr Dąbrowski, Jerzy Grałek (Jerzy Dydyński), Marek Litewka (Przecław Dydyński), Antoni Jurasz, Jan Pyjor (jurysta Świdnicki), Bruno O'Ya (Jacek Dydyński), Zbigniew Zamachowski (młody jurysta; w odcinkach 2, 5 nie występuje w czołówce)
MIŁOŚĆ DO HELENY (3)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 44 min.
Przyjaciel Piotra Wolskiego, Stefan Barzo, zostaje uwikłany w tragiczną w skutkach intrygę. Stefan żywi nie odwzajemnioną miłość do Heleny Klofasowej. Jej matka, kobieta bezwzględna, dąży do pozbycia się męża swej córki, zdziwaczałego, ale zacnego człowieka. O względy Heleny zabiega też rywalizujący ze Stefanem zabijaka do wynajęcia, Przecław Dydyński. Pewnego dnia Aleksander Klofas zostaje znaleziony martwy. W testamencie zapisuje wszystko żonie i poleca jej jak najszybciej wyjść za mąż za młodego człowieka. Stefan, który z miłości do Heleny gotów był popełnić zbrodnię, przekonuje się, że jego ukochana większym afektem darzy jego rywala.
Ekipa
- Obsada aktorska: Anna Chitro (Helena Klofasowa), Barbara Horawianka (matka Heleny), Marek Litewka (Przecław Dydyński), Wiesław Michnikowski (Aleksander Klofas, mąż Heleny), Janusz Zerbst (Stefan Barzo, przyjaciel Wolskiego), Małgorzata Bondarewska (Beatka Wolska, siostra Piotra), Jerzy Grałek (Jerzy Dydyński), Bruno O'Ya (Jacek Dydyński), Jan Pyjor (jurysta Świdnicki), Tadeusz Somogi (sługa Klofasa)
UCZEŃ MISTRZA RUMIANKA (4)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 43 min.
Marcinek, niezwykle muzykalny chłopiec, obdarzony pięknym głosem i grający na różnych instrumentach, wychowuje się u lutnika Rumianka. Nieoczekiwanie mały artysta staje się obiektem zainteresowania dwóch szlachciców, którzy widzą w chłopcu jedynie śpiewający przedmiot. W końcu Boratyńscy porywają Marcinka. Mistrz Rumianek próbuje odnaleźć chłopca i sam znika w tajemniczych okolicznościach. Marcinek, przy pomocy Zosi, siostry jednego z porywaczy, podejmuje ucieczkę do Piotra Wolskiego. Boratyńscy wraz ze swymi ludźmi oblegają dwór starosty.
Ekipa
- Obsada aktorska: Krzysztof Luft (Mateusz Boratyński), Jerzy Trela (Kilian Boratyński), Marcin Stawski (Marcinek), Jerzy Bączek (lutnik Jędrzej Rumianek), Andrzej Bieniasz, Marian Cebulski (Drogowski), B. Dzikowski, Mieczysław Gajda, Barbara Kobrzyńska, Tomasz Obara, Eugeniusz Olszewski, Jolanta Mielech (Zofia Boratyńska, siostra Mateusza), Barbara Połomska, Zbigniew Zamachowski (młody jurysta; w odcinkach 2, 5 nie występuje w czołówce)
CZŁOWIEK W KAJDANACH (5)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 44 min.
Na terenie starostwa Piotra Wolskiego pojawia się tajemniczy człowiek posługujący się świetnie nożami, który jednak nie potrafi władać szablą. Paweł Zbroja zaciąga się na służbę u pani Fałęckiej - szlachcianki napastowanej przez magnata Mikołaja Tarnowskiego. Rodzi się pomiędzy nimi uczucie. Jednak kładą na nim cień dawne porachunki z Tarnowskim. Magnat, wypuszczony z tatarskiej niewoli, nie wywiązał się z danego słowa, że powróci z okupem za siebie i pozostałych jeńców. Paweł zabija Tarnowskiego i wraca do Tatarów z wyegzekwowanym okupem.
Ekipa
- Obsada aktorska: Ewa Decówna (Barbara Fałęcka), Tadeusz Borowski (Mikołaj Tarnowski), Jerzy Karaszkiewicz (Jan Niebiosek), Eugeniusz Kujawski (Paweł Zbroja), Marian Cebulski (Drogowski), Andrzej Głoskowski (jurysta Tarnowskiego), Kazimierz Iwiński, Ryszard Kotys (Niezabitowski, żołnierz Tarnowskiego), Zygmunt Malawski (Jan, sługa Fałęckiej), Tadeusz Teodorczyk (jurysta Fredry; nie występuje w czołówce), Zbigniew Zamachowski (młody jurysta; w odcinkach 2, 5 nie występuje w czołówce)
SKARB MOHILANKI (6)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 45 min.
Na wyprawę przeciw Tatarom wyrusza magnat Potocki. Wcześniej skarby Potockich i Mohilanki zostały zdeponowane w zamku, którego spadkobierczynią jest pani Golska. Właśnie ona zostaje oskarżona o przywłaszczenie depozytu, którego wszakże w zamku nie ma. Wierzyciele oblegają zamkowe mury, w obronie ponagają bracia Dydyńscy. Jeden z nich zakochuje się z wzajemnością w Mohilance, którą porywa z obozu oblegających. Tajemnicę zdeponowanych skarbów wyjaśnia - po interwencji Piotra Wolskiego - sam Potocki, wracający z tatarskiej niewoli.
Ekipa
- Obsada aktorska: Mirosława Marcheluk (Zofia Golska), Zofia Saretok (Maria z Mohiłów Potocka), Marzena Trybała (Helena Małorojna), Arkadiusz Bazak (Stefan Potocki), Jerzy Grałek (Jerzy Dydyński), Bruno O'Ya (Jacek Dydyński), Alicja Cichecka (siostra Barbara Podlodowska, przyjaciółka Golskiej), Marek Frąckowiak (Aleksander Dydyński), Jerzy Góralczyk, Dymitr Hołówko, Jerzy Karaszkiewicz (Jan Niebiosek), Jan Kasprzykowski, Wiktor Sadecki (książę Radziwiłł), Jerzy Wasiuczyński
MIŁOŚĆ PIOTRA (7)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 42 min.
Piotra Wolskiego dotyka osobista tragedia. Stogniew Zgurski, brat Konstancji, w której zakochuje się starosta - zabija w karczmie szlachcica. Wolski, który z urzędu ściga warchołów łamiących prawo, musi uwięzić Stogniewa. Tymczasem inny szlachcic, Dąbski, sobie tylko znanymi drogami zdobywa tytuł do zagarnięcia majątku Zgurskich i obrócenia całej rodziny w chłopów. Najeżdża na posiadłość i uprowadza Konstancję. Piotr z pomocą braci Dydyńskich uwalnia ukochaną. Drugi brat Konstancji, zakonnik, wyrusza na poszukiwanie papierów dowodzących szlachectwa rodu, jednak ginie w drodze. W końcu dochodzi do procesu. Jedynym wiarygodnym świadkiem szlachectwa Konstancji jest właśnie starosta Wolski. Jednak oczywiste jest, że sędziowie nie uznają poręczenia Piotra, jeśli okaże się, że ubiega się on o rękę dziewczyny. Wolski, chcąc doprowadzić do przywrócenia Konstancji należnych jej praw, musi zrezygnować ze swej miłości i planów małżeńskich.
Ekipa
- Obsada aktorska: Anna Dymna (Konstancja Zgurska), Marek Frąckowiak (Aleksander Dydyński), Jerzy Karaszkiewicz (Jan Niebiosek), Leon Niemczyk (Walenty Dąbski), Andrzej Balcerzak (książę Michał Zasławski), Małgorzata Bondarewska (Beatka Wolska, siostra Piotra), Marian Cebulski (Drogowski), Andrzej Gazdeczka (szlachcic), Stanisław Jaskułka (Romanowski, człowiek Dąbskiego), Leszek Kubanek (sędzia), B. Michalak (pachołek), Bruno O'Ya (Jacek Dydyński), Jan Peszek (zakonnik Stanisław Zgurski, przyrodni brat Konstancji), Leszek Piskorz (Stogniew Zgurski, brat Konstancji), Jerzy Szpunar (sługa Mateusz), Barbara Wałkówna (Wolska, matka Piotra; w odcinku 7 nie występuje w czołówce)
- Obsada dubbingu: Bogusław Sochnacki (sędzia; rola Leszka Kubanka; nie występuje w czołówce)