PTAKI, PTAKOM...
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1976
- Premiera: 1977. 03. 04
- Gatunek: Film wojenny
- Dane techniczne: Barwny. 2410 m. 84 min.

Fot. Archiwum Stefana Pindelskiego
Adaptacja powieści Wilhelma Szewczyka pod tym samym tytułem. "Ptaki ptakom" podejmują temat trochę zaniedbany przez naszą kinematografię, a mianowicie walki Ślązaków z Niemcami we wrześniu 1939 roku. Oprócz doświadczonych żołnierzy, zwykle byłych powstańców śląskich, pod bronią znalazły się wtedy niemal dzieci - harcerze i harcerki. To właśnie na nich hitlerowcy dopuścili się największych okrucieństw. Gdy zdobyli obleganą przez ponad dobę wieżę spadochronową, zaczęli po prostu zrzucać młodocianych obrońców z kilkudziesięciometrowej wysokości. Te i inne wydarzenia dokumentuje skromny, lecz rzetelny film Pawła Komorowskiego.
Katowice, wrzesień 1939 roku. W mieście odbywa się defilada oddziałów hitlerowskich. Na jej cześć wiwatują, spędzone wcześniej z tej okazji, tłumy. Do jednego z oficerów zbliża się dziewczyna z bukietem kwiatów. Rozlega się strzał. Oficer pada na ziemię zalany krwią. To pierwsza scena filmu. Resztę akcji pokazano w retrospekcjach kilkorga bohaterów. Hitlerowcy prowadzą ich do karetki więziennej, by przewieźć na miejsce rozstrzelania. Wśród skazanych są m.in. nauczyciel Karol Profaska (Henryk Bista w głównej roli!), górnik Sobek, harcerze Wilim i Danka. Karetka rusza, skazańcy zaczynają wspominać. Karol nie dotarł na czas do swojej jednostki. Gdyby zdążył, opuściłby wraz z wojskiem Katowice, zostawiając je na pastwę najeźdźcy. Zamiast tego przydzielono go do oddziałów samoobrony. Przypadek sprawia, że ku swemu zdumieniu zostaje dowódcą formacji. Ważny punkt obserwacyjny, wieżę spadochronową, obsadzają harcerze. Kiedy grupa Profaski wyrusza na patrol, zostają sami. Jak się później okaże - do końca. W mieście nasilają się walki. Układ sił jest taki, że od początku wiadomo, kto zwycięży. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Paweł Komorowski
- Współpraca reżyserska: Paweł Maria Dolewski, Teodor Nawrocki, Helena Guściora
- Scenariusz: Wilhelm Szewczyk, Paweł Komorowski
- Zdjęcia: Stefan Pindelski
- Współpraca operatorska: Stanisław Szymański, Józef Skibiński, Józef Ligier
- Scenografia: Bogdan Solle
- Współpraca scenograficzna: Borzysława Chmielewska, Stanisław Olbiński
- Dekoracja wnętrz: Tomasz Padlewski
- Kostiumy: Maria Wiłun
- Współpraca kostiumograficzna: Halina Gołębczyk
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra)
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Dźwięk: Krzysztof Wodziński
- Współpraca dźwiękowa: Marian Redlich, Zygmunt Nowak
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska
- Montaż: Zenon Piórecki
- Współpraca montażowa: Józef Majchrzak
- Charakteryzacja: Alfreda Bączyk, Mieczysław Pośmiechowicz
- Konsultacja: Bogdan Szaflik, Jan Przewłocki
- Ewolucje kaskaderskie: Lech Adamowski, Eugeniusz Bojko, Jerzy Celiński, Józef Grzeszczak, Władysław Kita, Krzysztof Kotowski, Czesław Magnowski, S Picheta, Zygmunt Poławski, Jacek Ryniewicz, Tadeusz Stankiewicz, Stanisław Tokarski
- Kierownictwo produkcji: Wojciech Karmoliński
- Współpraca produkcyjna: Piotr Dzięcioł, Zdzisław Kuczyński, Tomasz Sundman, Grzegorz Cichomski, Szymon Partyka
- Produkcja: Zespół Filmowy Silesia
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Henryk Bista (Karol Profaska), Zygmunt Biernat (Pawelczyk), Wirgiliusz Gryń (Kopocz), Bernard Krawczyk (kolejarz Paruzel), Tadeusz Madeja (Sobek), Jan Bógdoł (SA-man Fritz), Mieczysław Całka (SA-man), Janina Grzegorczyk (harcerka, zastępowa), Adam Kwiatkowski (podoficer niemiecki), Maciej Maciejewski (Rafał), Henryk Maruszczyk (Procek), Andrzej Mrożewski (kapitan Musioł), Jerzy Nowak (Barcik), Katarzyna Pawlak (Danka), Edward Skarga (komendant), Tadeusz Teodorczyk (Hans Joschke), Józef Grzeszczak (dywersant; nie występuje w czołówce), Ewa Śmiałowska-Mrożewska (żona Karola Profaski; nie występuje w czołówce)
Varia
- Utwór muzyczny: marsz
- Opracowanie muzyczne : Piotr Dziemba
- Wykonanie muzyki : Kopalnia Węgla Kamiennego Walenty - Wawel (Ruda Śląska)
- Dyrygent : Piotr Dziemba
Pierwowzory
- Pierwowzór: PTAKI PTAKOM
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Wilhelm Szewczyk