ZNAKÓW SZCZEGÓLNYCH BRAK
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, ZSRR
- Rok produkcji: 1978
- Premiera: 1980. 04. 18
- Gatunek: Film historyczny, Film biograficzny
- Język: rosyjski, polski, niemiecki
- Dane techniczne: Barwny. 3726 m. 137 min.
Plenery: m.in. Łódź (ZOO, dzisiejsza ul. Legionów przy Cmentarnej, pałac Poznańskiego przy ul. Ogrodowej).

Feliks Dzierżynski, zesłany za działalność rewolucyjną wszczyna w wilujskiej guberni bunt, w wyniku którego, udaje mu się zbiec wraz z Miszą Sładkopiewcowem. Trasę z Irkucka do Warszawy przemierzają pociągiem, sprytnie chroniąc się przed policyjną kontrolą w przedziale, zajmowanym przez bogatego przemysłowca rosyjskiego Nikołajewa, sprzyjającego socjaldemokracji. Po przyjeździe do Warszawy Dzierżynski zastaje rozbitą organizację partyjną. Szybko włącza się w nurt działalności rewolucyjnej, osłabionej brakiem aresztowanych i zesłanych towarzyszy. Bierze udział w posiedzeniu warszawskiego komitetu partyjnego. Przy pomocy narzeczonej Julii Goldman i towarzyszy rosyjskich przedostaje się przez granicę zaboru rosyjskiego i austriackiego. Dociera do Krakowa, gdzie wraz z drukarzem Norowskim - powstańcem z 1863 roku zaczyna wydawać rewolucyjną gazetę "Czerwony Sztandar". Organ socjaldemokratów szybko zdobywa wśród robotników popularność. Na zebraniu partyjnego Komitetu w Zagłębiu Dąbrowskim przekonuje towarzyszy do idei jednoczenia się w walce politycznej ze wspólnym wrogiem klasy robotniczej, organizuje zbiórkę pieniężną na druk gazety. Orientując się w jego działalności władze carskie - uważając zresztą Dzierżyńskiego za jednego z najniebezpieczniejszych przeciwników politycznych - dążą do ponownego ujęcia go. W tym celu za pośrednictwem agenta Hartinga podejmują współpracę z policją polityczną Prus i Austrii. Wyżsi oficerowie warszawskiej ochrany - Szewikow i jego podwładny Głazów, marząc o kolejnych orderach i awansach, przygotowują misterną sieć prowokacji. Wykorzystując trudną sytuację mate-rialną młodej działaczki ruchu robotniczego Heleny Górowskiej oraz jej przyjaciela, pisarza Nottena wciągają ich do współpracy, a następnie uniemożliwiają prowadzenie nielegalnej drukarni w Warszawie. Głównie za sprawą Górowskiej - próba wydawania ,,Czerwonego Sztandaru" w jej drukarni kończy się fiaskiem. Umożliwiając Dzierżyńskiemu i jego kolegom ucieczkę z zastawionej pułapki ginie w walce z carską policją Grybas. Zawczasu zawiadomiona przez Górowską ochrana uniemożliwia kurierowi przewiezienie do Warszawy pieniędzy, przeznaczonych na rewolucyjną działalność. Przełożeni Szewiakowa i Głazowa niecierpliwią się zbyt opieszałymi działaniami ochrany warszawskiej. Dzierżynski jest ciągle nieuchwytny. Głazow zaczyna działać samodzielnie. Ujawnia Nottenowi fakt współpracy Heleny z Szewiakowem. W tym czasie zdemaskowana przez organizację partyjną Górowska przystępuje wspólnie ze swym przyjacielem do desperackiego działania, w wyniku którego wkrótce ginie cała trójka. Głazow pozbywszy się niewygodnych świadków prowokacji awansuje na miejsce Szewiakowa. Wykorzystuje nadarzającą się okazję aresztując głównego organizatora demonstracji 1-majowej 1905 roku w Warszawie. Ujęty Dzierżynski jest natychmiast przesłuchiwany. Energiczne śledztwo nie daje jednak oczekiwanego rezultatu.
Ekipa
- Reżyseria: Anatolij Bobrowski
- Reżyser II: Jacek Butrymowicz
- Współpraca reżyserska: Lika Awerbach, Romuald Staszkiewicz, Ewa Przedpełska, Maria Sztendur-Staszkiewicz
- Scenariusz: Julian Siemionow
- Zdjęcia: Bogusław Lambach
- Operator kamery: Siergiej Zajcew, Wadim Miliotin
- Współpraca operatorska: Piotr Jaszczuk, Mieczysław Wilczewski, Piotr Obłoza
- Scenografia: Jerzy Skrzepiński, Ewgienij Czerniajew
- Scenograf II: Leszek Leszczyk, Mirosław Kręźlik
- Współpraca scenograficzna: Mieczysław Knut, Andrzej Bałza vel Betuza
- Dekoracja wnętrz: Zofia Pruchnicka
- Kostiumy: Hanna Morawiecka, Irena Włodarczyk, Swietłana Olszewska
- Muzyka: Andrzej Korzyński
- Dyrygent: Andrzej Korzyński
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Lewandowska
- Choreografia: Witold Gruca
- Dźwięk: Leszek Wronko, Igor Urwancew
- Współpraca dźwiękowa: Jelena Urwancew
- Montaż: Maria Kariewa, Małgorzata Rodowicz
- Współpraca montażowa: Alicja Torbus
- Charakteryzacja: Anna Lewandowska-Stawicka, Maria Dziewulska, Marianna Jermakowa
- Konsultacja: Zofia Dzierżynska, Aleksander Iwanow, Rozalia Jermołajewa, Jan Sobczak, Andrzej Ślisz
- Ewolucje kaskaderskie: Marcin Sznajder (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo produkcji: Zbigniew Brejtkopf, Borys Gostyński, Andrzej Zielonka
- Kierownictwo produkcji II: Jerzy Kajetan Frykowski, Jan Kucharski
- Współpraca produkcyjna: Jerzy Pietrzyk, Urszula Wolska
- Produkcja: Studio Filmowe Iluzjon, Wytwórnia Filmowa Mosfilm (II Zespół Twórczy)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Piotr Garlicki (Feliks Dzierżynski), G. Abrikozow (Azef), Barbara Bargiełowska (Róża Luksemburg), Donatas Banionis (Harting), Oleg Basiłaszwili (Kirył Prokopiewicz Nikołajew), Evi Kiwi (Aldona, siostra Dzierżyńskiego), Janusz Kłosiński (Zbigniew Norowski), Danuta Kowalska (Helena Górowska, agentka Ochrany), Marian Łącki (Julian Marchlewski), Jerzy Matałowski (Włodzimierz Notten), Jurij Miedwiediew (John Scott), Walentin Mikulin (Karbowski), Andriej Mironow (Głazow), Jurij Nazarow (Prochorow), Marek Nowakowski (Wincenty), Paweł Pankow (Szewiakow), Agata Rzeszewska (Julia Goldman, miłość Dzierżyńskiego), Andrzej Wasilewicz (Maciej Grybas), Krystyna Zapasiewicz (robotnica Wanda), Jerzy Cnota (towarzysz; nie występuje w napisach), Mieczysław Janowski (towarzysz; nie występuje w napisach)
Varia
- Utwór muzyczny: EGMONT
- Muzyka : Ludwig van Beethoven
- Utwór muzyczny: WARSZAWIANKA [W. Święcicki]
- Słowa piosenki (-nek) : Wacław Święcicki
- Piosenka:
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Pietrzak
- Wykonanie piosenki (-nek) : Alibabki (zespół)