KOCHAJ ALBO RZUĆ
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1977
- Premiera: 1977. 06. 13
- Gatunek: Komedia
- Dane techniczne: Barwny. 3050 m. 116 min.
W filmie wystąpili także przedstawiciele: Polonii Amerykańskiej w Chicago, Copernicus Society of America w Filadelfii, Polskich Linii Oceanicznych, Załogi TSS "Stefan Batory", Polskich Linii Lotniczych LOT, Zarządu Portu Lotniczego "Okęcie" i Pan American Airlines.
Plenery: Dobrzykowice Wrocławskie (zagrody Kargula i Pawlaka), "Stefan Batory", Chicago.

Trzecia część komediowej opowieści o rodzinach Pawlaków i Karguli. Seniorowie obu rodów oraz ich wnuczka Ania otrzymują od Johna Pawlaka zaproszenie do Chicago. Kiedy przyjeżdżają na miejsce okazuje się, że John zmarł. W trakcie pogrzebowej ceremonii pojawia się nowy członek rodziny - córka Johna. Pawlak doznaje podwójnego szoku - nie dość, że owa Shirley jest dzieckiem nieślubnym, to na dodatek jest Mulatką. A przecież już na statku o mało nie zemdlał, kiedy zobaczył czarnoskórego księdza. Po pogrzebie bohaterowie rozpoczynają poznawanie Chicago. Z zetknięcia tych dwóch przybyszów z polskiej prowincji z obcą kulturą nowoczesnej metropolii, z innym, nie znanym im zupełnie życiem wynika wiele zabawnych konfliktów i komicznych scen. Ale nawet za oceanem ci wiecznie skłóceni sąsiedzi pozostają sobą. Jak zwykle krytycznie odnoszą się do wszystkiego co nowe, nie dają sobie tak łatwo zaimponować technicznymi nowinkami i udogodnieniami codziennego życia. Z zadziwiającą swobodą poruszają się w tym nowym świecie, by jednak na koniec szczerze stwierdzić, że w Krużewnikach i tak jest najlepiej.
"Kochaj albo rzuć" zostało bardzo ciepło, wręcz spontanicznie przyjęte przez widownię. Krytycy podkreślali, że Chęcińskiemu udało się uniknąć wtórności wobec poprzednich utworów cyklu - "Samych swoich" i "Nie ma mocnych", że dostarczył kolejnej porcji znakomitej rozrywki.
Ekipa
- Reżyseria: Sylwester Chęciński
- Reżyser II: Jerzy Matula
- Współpraca reżyserska: Wojciech Sawa, Jadwiga Sztendur
- Scenariusz: Andrzej Mularczyk
- Zdjęcia: Zygmunt Samosiuk
- Operator kamery: Stanisław Moszuk
- Współpraca operatorska: Eugeniusz Gawrysiak, Mieczysław Sitarz, Jan Olejniczak
- Scenografia: Jan Grandys
- Współpraca scenograficzna: Tadeusz Kosarewicz, Leszek Ołdak, Janusz Dwornik, Andrzej Bauza
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska
- Współpraca dekoratorska: Bogusława Płotnicka
- Kostiumy: Wiesława Chojkowska
- Współpraca kostiumograficzna: Bogusława Płotnicka
- Muzyka: Andrzej Korzyński
- Dyrygent: Andrzej Korzyński
- Dźwięk: Ryszard Patkowski
- Współpraca dźwiękowa: Ernest Zawada
- Montaż: Krzysztof Osiecki
- Współpraca montażowa: Zygmunt Olejnik
- Charakteryzacja: Krystyna Osiecka
- Współpraca charakteryzatorska: Lidia Kubis
- Kierownictwo produkcji: Jerzy Rutowicz
- Kierownictwo produkcji II: Jerzy Ciemnołoński, Henryk Kozłowski
- Współpraca produkcyjna: Józef Jarosz, Jerzy Pietrzyk
- Organizacja zdjęć: Ryszard Straszewski (w USA; nie występuje w napisach; informacja pochodzi z biogramu Straszewskiego w 44. tomie Polskiego Słownika Biograficznego)
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Iluzjon
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa), Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Władysław Hańcza (Władysław Kargul), Wacław Kowalski (Kazimierz Pawlak), Duchyll Martin Smith (Shirley Gladys Wright, nieślubna córka Johna Pawlaka), Robert Lewandowski (prawnik Robert September), Stanley Rogiński (góral Steve), Joseph Slowik (stroiciel, przyjaciel Johna Pawlaka), Anna Dymna (Ania Pawlakówna-Adamiec, wnuczka Pawlaka i Kargula), Irena Karel (narzeczona Steve'a), Maria Zbyszewska (Mania Pawlak, żona Kazimierza), Halina Buyno-Łoza (Aniela Kargul, żona Władysława), Kazimiera Utrata (właścicielka "Continental Travel Office"), Andrzej Wasilewicz (Zenek Adamiec, mąż Ani), Henryk Talar (proboszcz parafii Polskiego Kościoła Narodowego w Chicago), Bogdan Koca (September jr), Aleksander Fogiel (sołtys), Jan Pietrzak (radiowiec polonijny Joe), Stanisław Gawlik (Polonus na pogrzebie Johna Pawlaka), Lucjan Dytrych (vice-president firmy asekuracyjnej przemawiający na uroczystości otwarcia Domu Kultury Polskiej), Marian Łącz (organizator pogrzebu Johna Pawlaka), Zygmunt Bielawski (Paweł Pawlak, młodszy syn Kazimierza; nie występuje w napisach), Magdalena Chilmon (pasażerka samolotu; nie występuje w napisach), Jerzy Janeczek (Witia Pawlak, syn Kazimierza; nie występuje w napisach), Andrzej Kierc (listonosz; nie występuje w napisach), Eryk Kulm (oficer na "Batorym"; nie występuje w napisach), Ilona Kuśmierska (Jadźka Pawlakowa, córka Kargula; nie występuje w napisach), Juliusz Lubicz-Lisowski (Polonus na stypie; nie występuje w napisach), Marta Ławińska (Wanda, żona Pawła Pawlaka; nie występuje w napisach), Jerzy Matula (hipis na lotnisku; nie występuje w napisach), Aleksander Pociej (Marek, syn Pawła Pawlaka; nie występuje w napisach), Jerzy Tadeusiak (Polonus na stypie; nie występuje w napisach)
Nagrody indywidualne
- 1977 - Sylwester Chęciński Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-Nagroda Główna Jury
- 1978 - Sylwester Chęciński Złota Kamera (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film o tematyce współczesnej; za trylogię: "Sami swoi", "Nie ma mocnych", "Kochaj albo rzuć"; przyznana za rok 1977; nazwa nagrody: Nagroda "Filmu"