AKADEMIA PANA KLEKSA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, ZSRR
- Rok produkcji: 1983
- Premiera: 1984. 01. 30
- Gatunek: Film muzyczny, Film dla dzieci (młodzieży), Film fantastyczny
- Dane techniczne: Barwny.
Plenery: Nieborów, Gołuchów (zamek), Piotrków Trybunalski (ul. Rycerska, ul. Sieradzka, pl. Kościuszki).
"Witajcie w naszej bajce". Te właśnie słowa piosenki prowadzą 10-letniego Adasia Niezgódkę w zaczarowany świat panabrzechwowych fantazji. Pan Kleks to nie tylko nauczyciel, ale i czarodziej. W najzwyklejszych, najbardziej codziennych czynnościach potrafi dostrzec coś cennego, pasjonującego i pożytecznego. Nudną codzienność przenieść w świat baśni. Tam, gdzie niewyobrażalne staje się możliwe, a nawet zwyczajne. I tak, z szarego podwórka Adaś Niezgódka zostaje przeniesiony do Akademii Pana Kleksa. Poznaje postać tajemniczą i niebezpieczną. To fryzjer - Filip Golarz. Poszukując guzika z czarodziejskiej czapki doktora Paj-Chi-Wo, Adaś przypadkowo odkrywa tajemnicę Filipa Golarza. Od momentu premiery w 1984 r. film Krzysztofa Gradowskiego stał się niezaprzeczalnym przebojem, a Pan Kleks idolem młodej widowni. W ciągu roku obejrzało go 14 milionów widzów. Krzysztof Gradowski, człowiek-instytucja, 10 lat przygotowywał dokumentację. Napisał scenariusz, teksty większości piosenek. Jest autorem niektórych projektów plastycznych. "Akademia Pana Kleksa" za sprawą muzycznej czołówki Andrzeja Korzyńskiego pełna jest aluzji do "Gwiezdnych wojen". Czasem przypomina angielskie Muppetty, czasem zaś nawiązuje do klasycznej baśni w stylu braci Grimm czy Andersena. Jak w każdej bajce jest tu odwieczna walka Dobra ze Złem. I jak w każdej bajce dydaktycznie Dobro wygrywa.
Ekipa
- Reżyseria: Krzysztof Gradowski
- Współpraca reżyserska: Monika Skowrońska, Lesław Wilk, Ludmiła Kruglikowa (ZSRR), Hanna Głowacka, Małgorzata Jakacka, Leon Kelcz, Krzysztof Materna
- Scenariusz: Krzysztof Gradowski
- Dialogi: Krzysztof Gradowski
- Zdjęcia: Zygmunt Samosiuk
- Operator kamery: Krzysztof Wawrzyniak
- Współpraca operatorska: Eugeniusz Gawrysiak
- Operator zdjęć specjalnych: Stanisław Śliskowski
- Oświetlenie: Kazimierz Pawlak
- Zdjęcia specjalne: Studio Miniatur Filmowych (Warszawa) (zdjęcia animowane)
- Scenografia: Jerzy Skrzepiński, Władimir Duszin (ZSRR)
- Współpraca scenograficzna: Tadeusz Cielewicz, Ireneusz Sałański, Stefan Filipiak, Janusz Kamiński, Alicja Król, Krzysztof Rajpold, Mieczysław Bomba
- Dekoracja wnętrz: Bogdan Mozer
- Rekwizyty: Mirosław Studziński, Ryszard Grzegory, J Bogdała
- Kostiumy: Danuta Hałatek, Agnieszka Domaniecka
- Współpraca kostiumograficzna: Ewa Podsiadła, Krystyna Świerz, Michał Brończyk
- Wykonanie kostiumów: Centrala Obsługi Przedsiębiorstw i Instytucji Artystycznych (Warszawa)
- Muzyka: Andrzej Korzyński
- Wykonanie muzyki: Orkiestra Polskiego Radia i Telewizji (muzyka ilustracyjna)
- Dyrygent: Andrzej Korzyński, Jan Pruszak (muzyka ilustracyjna)
- Realizacja nagrań: Sławomir Wesołowski, Mariusz Zabrodzki
- Efekty dźwiękowe: Bohdan Mazurek (kompozycja i wykonanie elektronicznych efektów dźwiękowych)
- Montaż dźwięku: Ryszard Sulewski (montaż efektów dźwiękowych)
- Dźwięk: Jerzy Blaszyński
- Współpraca dźwiękowa: Piotr Knop, Hieronim Langner
- Choreografia: Zofia Rudnicka, Marta Bochenek (choreograficzne przygotowanie dzieci)
- Współpraca choreograficzna: Katarzyna Grochowska (choreograf z Gawędy, choreograficzne przygotowanie dzieci)
- Montaż: Teresa Miziołek
- Współpraca montażowa: Izabella Zgorzelska, Aurelia Rut
- Charakteryzacja: Irena Kosecka, Irmina Romanis
- Współpraca charakteryzatorska: Magdalena Łęcka, Małgorzata Zawadzka
- Ewolucje kaskaderskie: Józef Grzeszczak, Tadeusz Stankiewicz, Jerzy Rogowski, Krzysztof Mączyński, Andrzej Daniłowicz, Władysław Kita, Marian Gańcza, Ryszard Francman, Józef Stefański (nie występuje w czołówce)
- Efekty specjalne: Jacek Kowalski (efekty świetlne elektroniczne)
- Fotosy: Eugeniusz Gawrysiak
- Opracowanie graficzne: Elżbieta Mikulska (napisy końcowe), Zdzisław Linkowski (skęcenie napisów), Andrzej Lejman (opracowanie plastyczne i animacja czołówki)
- Animacja: Wiesław Lipiński (animacja "Ptaka Mateusza")
- Kierownictwo produkcji: Urszula Orczykowska, Zygmunt Wójcik, Jula Bondariewa (ZSRR), Zofia Karska (zdjęcia animowane)
- Kierownictwo produkcji II: Jacek Gwizdała
- Współpraca produkcyjna: Krzysztof Poddębski, Irena Hojnacka, M. Czyżewski, Dariusz Struszczak, Ewa Smyrska, Sabina Olczak, Małgorzata Lasoń
- Kierownictwo planu: Tomasz Matusiak
- Sekretariat planu: Bożena Politańska-Jakubowska
- Produkcja: Studio Filmowe Zodiak
- Współpraca realizatorska: Wytwórnia Filmów Dziecięcych i Młodzieżowych im. M. Gorkiego (ZSRR)
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Piotr Fronczewski (Pan Kleks), Sławomir Wronka (Adaś Niezgódka), Leon Niemczyk (Golarz Filip), Zbigniew Buczkowski (Alojzy Bąbel, pracownik golarza Filipa; w części 1 także dowódca straży; nie występuje w czołówce części 2), Michał Barkas (uczeń Akademii Pana Kleksa), Marcin Bielski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Bartek Dachowski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Łukasz Deńca (uczeń Akademii Pana Kleksa), Igor Dzierżanowski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Henryk Hałas (uczeń Akademii Pana Kleksa), Andrzej Kołacz (uczeń Akademii Pana Kleksa), Sebastian Kaliński (uczeń Akademii Pana Kleksa), Mariusz Karolewski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Mariusz Lipiński (Anastazy, uczeń Akademii Pana Kleksa), Marcin Lisiak (uczeń Akademii Pana Kleksa), Artur Łęczycki (uczeń Akademii Pana Kleksa), Mariusz Malewicz (uczeń Akademii Pana Kleksa), Piotr Michalak (uczeń Akademii Pana Kleksa), Marcin Muszel (uczeń Akademii Pana Kleksa), Roman Orłow (uczeń Akademii Pana Kleksa), Andrzej Polkowski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Marcin Stanisz (uczeń Akademii Pana Kleksa), Leszek Wachnik (uczeń Akademii Pana Kleksa), Łukasz Wojciechowski (uczeń Akademii Pana Kleksa), M Wyrzykowski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Konrad Zakrzewski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Krzysztof Zimak (uczeń Akademii Pana Kleksa), Norman Żmijewski (uczeń Akademii Pana Kleksa), Daniela Popławska (dworka; nie występuje w czołówce), Krzysztof Wakuliński (nie występuje w czołówce)
Nagrody indywidualne
- 1984 - Poznań (FF dla Dzieci)-Poznańskie Koziołki w kategorii fabularnych filmów aktorskich Złote; 8 Ogólnopolski Festiwal Filmów dla Dzieci i Młodzieży (5-8.08)
- 1984 - Poznań (FF dla Dzieci)-Nagroda Jury Dziecięcego (Marcinek)
- 1984 - Krzysztof Gradowski Nagroda Prezesa Rady Ministrów-za twórczość dla dzieci
- 1984 - Piotr Fronczewski Nagroda Prezesa Rady Ministrów-za twórczość dla dzieci
- 1984 - Zygmunt Samosiuk Nagroda Prezesa Rady Ministrów-za twórczość dla dzieci
- 1984 - Jerzy Skrzepiński Nagroda Prezesa Rady Ministrów-za twórczość dla dzieci
- 1984 - Jerzy Blaszyński Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za dźwięk
- 1984 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-Złoty Talar (nagroda POLKINO)
- 1984 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego wyróżnienie w kategorii filmu fabularnego
- 1985 - Moskwa (MFF)-nagroda specjalna jury
- 1985 - Chicago (MFF dla Dzieci)-Nagroda Specjalna Jury
Varia
- Piosenka: NA WYSPACH BERGAMUTACH
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Wykonanie piosenki (-nek) : Piotr Fronczewski
- Piosenka: WITAJCIE W NASZEJ BAJCE
- Słowa piosenki (-nek) : Krzysztof Gradowski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Mariusz Lipiński
Pierwowzory
- Pierwowzór: AKADEMIA PANA KLEKSA
- Autor pierwowzoru: Jan Brzechwa
PRZYGODA KSIĘCIA MATEUSZA
- Część
- Dane techniczne: 2328 m. 81 min.
Dziesięcioletni Adaś rozpoczyna edukację w Akademii. Przynosi piegi z zakładu fryzjerskiego, spotyka się z Dziewczynką z zapałkami i bajkopisarzem Andersenem, trafia do kryjówki Ptaka Mateusza, który był księciem, i przyrzeka mu, że odnajdzie czarodziejski guzik.
Ekipa
- Operator zdjęć specjalnych: Jan Ptasiński (zdjęcia animowane)
- Scenografia: Bogdan Mozer
- Projekty plastyczne: Jan Steliżuk (projekt "Kleksów")
- Animacja: Jan Steliżuk (animacja "Kleksów")
- Obsada aktorska: Bronisław Pawlik (król, ojciec księcia Mateusza), Wiesław Michnikowski (doktor Paj-Chi-Wo), Adam Probosz (książę Mateusz), Lembit Ulfsak (Hans Christian Andersen), Alicja Jachiewicz (królowa, matka księcia Mateusza), Maria Quoos (dwórka; w czołówce imię: Maryla), Maciej Grzybowski
- Obsada dubbingu: Ryszard Dembiński (Hans Christian Andersen ; rola Lembita Ulfsaka; nie występuje w czołówce)
Varia
- Piosenka: MARSZ WILKÓW
- Muzyka piosenki (-nek) : TSA (zespół)
- Słowa piosenki (-nek) : Krzysztof Gradowski
- Wykonanie piosenki (-nek) : TSA (zespół)
- Piosenka: KACZKA DZIWACZKA
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Piosenka: WIERSZYK ADASIA
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Piosenka: LEŃ
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Wykonanie piosenki (-nek) : Piotr Fronczewski
- Piosenka: ZOO
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Wykonanie piosenki (-nek) : Piotr Fronczewski
TAJEMNICA GOLARZA FILIPA
- Część
- Dane techniczne: 2226 m. 77 min.
W dekoracji "Sali Wigilijnej" wykorzystano ilustracje J. M. Szancera do książki "Akademia Pana Kleksa".
Adaś ląduje w cudownym Psim Miasteczku. Za radą Smutnej Księżniczki szuka czarodziejskiego guzika na terenie Akademii. Golarz Filip konstruuje doskonałe dziecko cywilizacji komputerowej - Adolfa. Przepędza on zaproszonych gości z sąsiednich bajek, a kiedy niszczy sekretne zapisy Akademii, pan Kleks go rozmontowuje. Golarz Filip z zemsty podpala Akademię. Pan Kleks zamienia go w czarodziejski guzik, jest teraz "autorem historii o Panu Kleksie". Wnętrza Akademii zamieniają się we wspaniałą bibliotekę.
Ekipa
- Projekty plastyczne: Adam Kilian (projekty plastyczne lalek piesków)
- Obsada aktorska: Irena Karel (Królowa Lalek), Zdzisława Sośnicka (Smutna Księżniczka), Lech Ordon (Doktor Dolittle), Robert Pluciński (Adolf, mechaniczna lalka golarza Filipa), Jolanta Żółkowska (Królowa Śniegu), Hanna Bieluszko (Kominiarczyk), Magdalena Scholl (Pippi Langstrump), Henryk Bista (Dziadek do orzechów), Bolesław Płotnicki (Don Kichot), Stanisław Gawlik (Sancho Pancho), Marian Glinka (Pirat), Marek Kołaczkowski (Rybak)
Varia
- Sekwencja: WIZJE TRZECIEGO OKA
- Realizacja : Kazimierz Urbański
- Sekwencja: SEN ADASIA NIEZGÓDKI
- Realizacja : Rafał Sikora
- Projekty plastyczne : Agnieszka Niżegorodcew
- Montaż : Hanna Michalewicz
- Piosenka: PSIE SMUTKI
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Piosenka: JAK ROZMAWIAĆ TRZEBA Z PSEM
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Piosenka: KWOKA
- Słowa piosenki (-nek) : Jan Brzechwa
- Piosenka: POŻEGNANIE Z BAJKĄ
- Słowa piosenki (-nek) : Krzysztof Gradowski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Zdzisława Sośnicka