GDAŃSK 39
- Serial fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1989
- Premiera: 1989. 08. 15
- Dane techniczne: Barwny.
Wolne Miasto Gdańsk tuż przed wybuchem II wojny światowej. Na ulicach coraz częściej pojawiają się umundurowane oddziały SS wznoszące prowokacyjne okrzyki i domagające się przyłączenia Gdańska do Niemiec. Polacy przygotowują się do obrony, prowadzą ostatnie działania dyplomatyczne. Serial pokazuje losy polskich rodzin w mieście opanowywanym przez hitlerowców.
Ekipa
- Reżyseria: Zbigniew Kuźmiński
- Reżyser II: Karol Chodura, Alicja Tołwińska
- Asystent reżysera: Wojciech Lepianka
- Scenariusz: Kazimierz Radowicz
- Zdjęcia: Tomasz Tarasin
- Operator kamery: Zbigniew Hałatek
- Współpraca operatorska: Sławomir Klemba, Andrzej Pałuszyński, Kazimierz Pawlak
- Scenografia: Tadeusz Cielewicz
- Scenograf II: Leszek Leszczyk, Paweł Mirowski
- Współpraca scenograficzna: Anna Zajdel, Andrzej Marcinkowski
- Dekoracja wnętrz: Ewa Tarnowska
- Rekwizyty: Kazimierz Augustyniak, Wojciech Potański
- Kostiumy: Zofia Pruchnicka, Alicja Sokołowska
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Zacharska, Violetta Śliwka, Ewa Rola, Elżbieta Malinowska, Andrzej Drzewiecki
- Muzyka: Piotr Hertel
- Wykonanie muzyki: Karol Nicze (fortepian)
- Dyrygent: Piotr Hertel
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Nagranie muzyki: Studio Elov's (Łódź)
- Realizacja nagrań: Jerzy Matulewicz
- Dźwięk: Piotr Domaradzki
- Operator dźwięku II: Piotr Knop
- Współpraca dźwiękowa: Józef Druś, Marian Redlich, Piotr Zalewski
- Imitator dźwięku: Bogusław Nowak
- Montaż: Maria Lebiedzik
- Montaż elektroniczny: Krzysztof Wiśniewski
- Współpraca montażowa: Wanda Jankowska, Izabella Zgorzelska
- Charakteryzacja: Irena Bak, Iwona Skwarka
- Współpraca charakteryzatorska: Ludmiła Krawczyk
- Opracowanie graficzne: Barbara Uznańska
- Efekty pirotechniczne: Mirosław Marchwiński
- Ewolucje kaskaderskie: Stefan Wójcicki (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo produkcji: Piotr Dzięcioł
- Kierownictwo produkcji II: Grzegorz Cichomski, Krzysztof Staszewski, Piotr Sadowski, Tadeusz Drążkiewicz
- Asystent kierownika produkcji: Mirosław Nycz
- Kierownictwo planu: Wiesław Karpiński
- Sekretariat planu: Alicja Król
- Współpraca-sekretariat planu: Ewa Dybczyńska
- Sekretariat grupy: Irena Tarnowska
- Administracja: Jadwiga Lipko, Bogusław Płaszyński
- Produkcja: Studio Filmowe Profil
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Centralna Wytwórnia Programów i Filmów Telewizyjnych Poltel, Wytwórnia Filmów Oświatowych (Łódź)
- Narrator: Michał Pawlicki
- Obsada aktorska: Krzysztof Ibisz (Zygmunt Paterek), Ewa Skibińska (Helma Torlemans, narzeczona Zygmunta), Aleksander Bednarz (minister Chodacki, komisarz generalny RP w Gdańsku), Edmund Fetting (radca Tadeusz Perkowski, zastępca komisarza generalnego RP w Gdańsku), Katarzyna Gniewkowska (Jadzia Paterkówna, siostra Zygmunta, sekretarka w Generalnym Komisariacie RP w Gdańsku), Krzysztof Gordon (profesor Karol Burchardt, wysoki komisarz Ligii Narodów w Gdańsku), Emilia Krakowska (Lucyna Paterek, matka Zygmunta), Lech Łotocki (Henryk Sucharski , dowódca placówki na Westerplatte), Janusz Zakrzeński (podpułkownik Wincenty Sobociński), Tomasz Zaliwski (kolejarz Józef Peterek, ojciec Zygmunta), Tadeusz Falana (inspektor celny Augustyn Formela), Adam Marjański (Andrzej Solecki, pracownik Generalnego Komisariatu RP w Gdańsku), Leon Niemczyk (porucznik polskiego wywiadu kontaktujący się z Gorontzkiem), Ryszard Kotys (Gorontzek, współpracownik polskiego wywiadu), Włodzimierz Adamski (Alfred Zawidzki, komendant posterunku celnego w Dołach), Barbara Brylska (Burchardtowa), Janusz Dąbrowski, Barbara Dzido-Lelińska (Mahlzerowa), Ryszard Fischbach (sklepikarz Herbert Mahlzer, właściciel kamienicy Paterków), Jacek Godek, Andrzej Grąziewicz (fryzjer Kurt Mangus, członek SA), Zbigniew Józefowicz (inspektor celny w Piekle), Krzysztof Kalczyński (Shephard, poseł brytyjski w Gdańsku), Sławomir Krajewski (Antek Paterek, brat Zygmunta), Paweł Kruk (Max Grubnau), Janusz Marzec, Magdalena Michalak (Maria Krzyszkowska, bibliotekarka na Westerplatte), Bohdan Mikuć, Małgorzata Paruzel, Barbara Połomska (Torlemansowa, matka Helmy), Andrzej Precigs (oficer na Westerplatte), Miłogost Reczek (bokser Herman, rywal Zygmunta Paterka), Andrzej Szaciłło (kapitan Franiciszek "Kuba" Dąbrowski, zastępca majora Sucharskiego), Mirosław Siedler (chorąży Jan Gryczman, żołnierz na Westerplatte), Jan Stawarz (policjant Kuntz), Zbigniew Szczapiński (radca Zawadowski, pracownik Generalnego Komisariatu RP w Gdańsku), Andrzej Szczytko (Stanisław Poszwa, inspektor celny w Kałdowie), Jerzy Zass (kolejarz w Pszczółkach), Ryszard Zaorski, Marta Żak (pani Renata, gospodyni Formeli), Zbigniew Bielski (trener Zygmunta Paterka), Brunon Bukowski, Katarzyna Ejmont, Wincenty Grabarczyk, Grzegorz Heromiński, Andrzej Kowalik, Tomasz Kubiatowicz (pracownik piekarni Torlemansów), Krystyna Lubicz-Lisowska (klientka sklepu Mahlzera), Juliusz Lubicz-Lisowski (klient sklepu Mahlzera), Gabriel Nehrebecki, W Rutecki, Bronisław Wrocławski (ambasador w Gdańsku, gość na obiedzie u Burchardta), Marcel Szytenchelm (bojówkarz SA), W Zach, Andrzej Dębski (bojówkarz SA niszczący sklep Mahlzera; nie występuje w czołówce), Marek Frąckowiak (Albert Forster , gauleiter Gdańska; nie występuje w czołówce), Mieczysław Janowski (celnik w Dołach; nie występuje w czołówce), Dorota Lanton (podróżna; nie występuje w napisach), Ireneusz Machnicki (celnik; nie występuje w czołówce), Tadeusz Teodorczyk (chłop Johann Brauner, uciekinier z Polski; nie występuje w czołówce)
Z POWROTEM DO RZESZY (1)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 55 min.
Gdańsk. W kamienicy właściciela sklepu, Niemca Mahlzera, mieszka polska rodzina Paterków: ojciec - Józef, matka - Lucyna, córka Jadwiga i synowie - Zygmunt i Antoś. Naprzeciwko ma zakład fryzjerski SA-man Mangus. Wrzeszczy o zajęciu Czech i Moraw. Oddziały SA triumfują w Gdańsku. W Generalnym Komisariacie Rzeczpospolitej Polskiej odczuwa się zaniepokojenie. Zostaje ogłoszone ostre pogotowie na Westerplatte. W siedzibie komisarza Ligi Narodów, profesora Burckhardta, trwa rozmowa z radcą Perkowskim. Na Westerplatte pracuje jako bibliotekarka Maria Krzyszkowska, mieszkanka Gdyni. Maria poznaje podczas jednej z niespokojnych nocy Jadwigę Paterek - pracownicę Komisariatu RP i jej kolegę, a następnie całą rodzinę Paterków. Zygmunt dostrzega tajemniczy ruch w stoczni i zawiadamia o tym mieszkającego po sąsiedzku inspektora celnego Formele. Niemcy wyładowują broń. Ale protesty wobec Senatu gdańskiego i tak byłyby bezowocne. Właściciela samochodu ciężarowego, Gorontzka, odwiedza pracownik polskiego wywiadu wojskowego, Materna. Zygmunt zakochuje się w córce piekarza, z pochodzenia Holenderce. [PAT]
MOURIR POUR DANZIG ? (2)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 59 min.
W małej przystani rybackiej na terenie Wolnego Miasta celnicy znajdują skrzynki z granatami. Nie ma wątpliwości, że pochodzą z przemytu, a służyć mają zbrojącym się Niemcom. Zygmunt Paterek przegrywa walkę bokserską z Niemcem Oskarem. Jednak zwycięzca znajduje w sobie tyle honoru, by oświadczyć w polskiej szatni, że jego zdaniem wygrał Polak. Tymczasem bojówki hitlerowskie demolują sklep Mahlzera w odwecie za wynajmowanie mieszkania Paterkom. Na tym nie kończą się kłopoty polskiej rodziny. Zygmunt zostaje zwolniony z pracy w stoczni. Na szczęście znajomy załatwia mu posadę praktykanta w Inspektoracie Ceł. Niemcy, podżegani przez hitlerowca Grunaua próbują podpalić polską placówkę celną w Kałdowie. W czasie tej akcji dochodzi do tragedii. Prasa niemiecka przedstawia ją jednak tendencyjnie, jako sprowokowaną przez Polaków. Zwerbowany przez polski wywiad Gorontzek składa Maternie meldunek o przygotowaniach Niemców do wojny. Trudna sytuacja Paterków chwilowo się normalizuje. Znajdują mieszkanie w domu piekarza Torlemansa - ojca Helmy, narzeczonej Zygmunta.
KOŃ TROJAŃSKI (3)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 55 min.
Na Westerplatte przychodzi wiadomość, że w wypadku wojny tamtejszy oddział będzie się musiał bronić dłużej niż zakładano. Wywołuje to wzburzenie majora Sucharskiego. Helma zaręcza się z Zygmuntem. Ślub ma się odbyć 2 września. Prześladowane ludności polskiej w Gdańsku nasila się. Nawet głośne śpiewanie po polsku może być niebezpieczne. Gorontzek donosi Maternie o planach ataku na Pocztę Polską, zaś w siedzibie Ligi Narodów gauleiter Forster oświadcza, że Hitler nie pragnie wojny. Tymczasem w Pszczółkach, gdzie pracuje Józef Paterek, dochodzi do kolejnej niemieckiej prowokacji. Hitlerowcy bezprawnie kontrolują pasażerów pociągu, co wywołuje zdecydowaną interwencję miejscowego personelu. Jednak w nazistowskiej prasie winą za zajście obarcza się Polaków. W placówce celnej w Dołach hitlerowcy niespodziewanie zakazują wstępu polskim celnikom. Świadkiem tego wydarzenia jest Zygmunt. Mimo ciągłych niemieckich prowokacji, politycy hitlerowscy zapewniają gdzie mogą, że ich "fuhrer" nie myśli o wojnie. Tymczasem do Zatoki Gdańskiej wpływa pancernik "Schleswig - Holstein".
GODZINA YPSYLON (4)
- Odcinek serialu
- Dane techniczne: 57 min.
Gorontzek informuje polski wywiad o ukrytych na pancerniku "Schlezwig Holstein" 200 żołnierzach. Na granicy między Wolnym Miastem a Prusami Wschodnimi celnicy odkrywają 30 młodych mężczyzn, nielegalnie przewożonych do Gdańska. Solecki podczas spaceru z Jadwigą Paterek zauważa w gazecie artykuł o pakcie Ribbentrop - Mołotow. W Gdańsku sytuacja robi się coraz bardziej napięta. Wszyscy boją się nadchodzącej wojny. Masowo wykupują towary ze sklepów. Na Westerplatte zostaje ogłoszone pogotowie. 1 września Paterkowie są rozdzieleni. Zygmunt w Kałdowie, Józef w Szymankowie. Obaj giną, lecz jeszcze przed śmiercią Józefowi udaje się wykoleić pociąg pełen nazistowskich żołnierzy. Westerplatte desperacko się broni.