TROIS COULEURS. ROUGE
- Tytuł polski: TRZY KOLORY. CZERWONY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Francja, Szwajcaria
- Rok produkcji: 1994
- Premiera: 1994. 05. 27
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny. 95 min.

Dwudziestoletnia modelka Valentine Dussaut i Auguste Bruner, student prawa, mieszkają przy tej samej ulicy w Genewie. Codziennie mijają się, nie zwracając na siebie szczególnej uwagi. Narzeczony Valentine, Michel, jest reżyserem, pracuje w Londynie nad kolejnym filmem. Auguste, przygotowujący się do końcowych egzaminów na uczelni, kocha Karin, seksowną blondynkę, która zajmuje się podawaniem przez telefon prognozy pogody.
Pewnego wieczoru Valentine potrąca samochodem błąkającego się na ulicy psa. Wystraszona i zdenerwowana dziewczyna odwozi zwierzę pod adres przyczepiony do jego obroży. Ale właściciel psa - emerytowany sędzia Joseph Kern - nie chce przyjąć go do domu. Valentine bierze więc zwierzaka do siebie.
Pewnego dnia pies niespodziewanie ucieka. Szukając go Valentine trafia ponownie do domu sędziego. Odkrywa tam, że sędzia podsłuchuje rozmowy telefoniczne swych sąsiadów, poznając w ten sposób ich najtajniejsze, często wstydliwe tajemnice.
Valentine jest początkowo oburzona postępowaniem sędziego. Ale z czasem ten zgorzkniały i zamknięty w sobie mężczyzna zaczyna ją coraz bardziej intrygować. Dziewczyna uświadamia sobie, że jego działanie jest desperacką próbą zrozumienia ludzkich czynów, motywów i intencji, być może zrozumienia własnego postępowania. Kern wydał bowiem przed laty - nie będąc przekonany o winie oskarżonego - wyrok skazujący na człowieka, który odebrał mu ukochaną kobietę.
W miarę zacieśniania znajomości z sędzią także Valentine wyznaje mu swoje tajemnice: konflikty z Michelem, niepokój o samotnie mieszkającą matkę i o nastoletniego brata narkomana.
Tymczasem sędzia składa na policji doniesienie na samego siebie o podsłuchiwaniu rozmów telefonicznych swych sąsiadów. Pojawiają się na ten temat artykuły w prasie, sąsiedzi Kerna reagują pogróżkami, obrzucają kamieniami okna jego domu.
Auguste, zdawszy pomyślnie końcowe egzaminy, przygotowuje się do poprowadzenia pierwszej sprawy. Ale jego ukochana Karin wdaje się w romans z innym mężczyzną, przestaje odpowiadać na telefony. Zaniepokojony chłopak śledzi ją na ulicy, potem przez okno widzi ją w łóżku z nowym kochankiem. W odruchu desperacji postanawia pojechać na pewien czas do Anglii. Wybiera się tam także Valentine, by odwiedzić Michela. Oboje kupili już bilety na prom. W dniu ich wyjazdu pogoda nagle się załamuje, na morzu zaczyna się sztorm.
"Trzy kolory: Czerwony" otrzymał Cezara za muzykę dla Zbigniewa Preisnera, nagrodę Georgesa Meliesa dla najlepszego francuskiego filmu 1994 roku przyznaną przez francuski syndykat krytyków filmowych, nagrodę krytyków Los Angeles dla najlepszego filmu zagranicznego i nominację do Złotego Globu w tej samej kategorii.
"Czerwony" to ostatni film z trylogii ilustrującej trzy hasła Rewolucji Francuskiej: Wolność, Równość, Braterstwo i - wedle zapowiedzi reżysera - ostatni film w jego karierze. Więź, jaka łączy Valentine i sędziego jest pewnym rodzajem braterstwa. On - cynik i pesymista, pełen gorzkiej mądrości i szorstkiego wdzięku, ona - piękna, dobra, ufna i gotowa kochać - walczą ze sobą, ścierają się, a jednocześnie potrzebują siebie. Ona budzi go do życia, on - o dziwo - zaraża ją wiarą w miłość.
W "Czerwonym" ważna jest nie tyle akcja, co szczegóły, pewne przedmioty, elementy scen, statyści pojawiający się w tym, a nie innym momencie. Szczegóły te sugerują m.in., że istnieje jakiś tajemniczy związek między Valentine i Augustem. Oboje lubią tę samą muzykę, grę w kręgle, oboje przeżywają podobne kłopoty uczuciowe. Składając w całość te poszczególne elementy widz zaczyna zadawać sobie pytanie, czy spotkają się ludzie pasujący do siebie jak dwie połówki jabłka, czy połączy ich miłość, ale także: czy przypadek jest przypadkowy, czy Bóg jest dobry, czy okrutny, czy sprawiedliwość jest sprawiedliwa?
Ogromnym atutem "Czerwonego" są aktorzy: Irţne Jacob, która grała już u Kieślowskiego w "Podwójnym życiu Weroniki" i Jean-Louis Trintignant, jeden z najznakomitszych aktorów francuskiego kina.
Wspaniałe są także zdjęcia Piotra Sobocińskiego. Ciepłe tonacje, miękkie światło robiące wrażenie naturalnego i długie ujęcia sprawiają, że plenery - kręcone w Lozannie i Genewie - wydają się bardziej namalowane niż sfotografowane. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Krzysztof Kieślowski
- Współpraca reżyserska: Stan Latek (reżyser II ekipy), Emmanuel Finkiel, Thierry Mouquin, Roman Gren, Xavier Nicol, Pascal Verdosci, Jean-Jacques Rossmann, Stan Latek
- Scenariusz: Krzysztof Kieślowski, Krzysztof Piesiewicz
- Konsultacja: Agnieszka Holland (scenariuszowa), Edward Żebrowski (scenariuszowa), Piotr Sobociński (scenariuszowa)
- Tłumaczenie: Marcin Latałło (tłumaczenie dialogów)
- Zdjęcia: Piotr Sobociński
- Współpraca operatorska: Piotr Jaxa (operator II ekipy), Henryk Jedynak, Muriel Coulin
- Oświetlenie: Hans Meier, Salvatore Plazzitta, Blaise Bauquis, Eric Andre, Hans Meier (oświetleniowiec II ekipy)
- Fotografie: Piotr Jaxa
- Scenografia: Claude Lenoir
- Współpraca scenograficzna: Daniel Mercier, Patrick Stoll, David Stadelmann, Paola Andreani, Pierre Agoston, Patrick Flumet, Marc Babel, Jean-Francois Despres, Patrick Lehmann, Jean-Pierre Balsiger, Michel Charvaz, Yvan Niclass, Markus Waldburger, Fabrice Duplaissy, Vincent Standelmann, Jean-Paul Trincat, Jean-Daniel Weber, Philippe Brunisholz, Guillaume Ogay, Albert Vasseur (maszynista), Alain Dreze (maszynista), Bernard Weber (maszynista), Roger Priot (maszynista), David Campbell (maszynista)
- Kostiumy: Corinne Jorry
- Współpraca kostiumograficzna: Nadia Cuenoud, Veronique Michel
- Muzyka: Zbigniew Preisner, Bertrand Lenclos (muzyka dodatkowa)
- Wykonanie muzyki: Sinfonia Varsovia, Filharmonia Śląska (Katowice) (chór), Janusz Strobel (gitara), Jerzy Klocek (wiolonczela), Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia (Katowice) (muzyka "Van Der Budenmayera"), Elżbieta Towarnicka (muzyka "Van Der Budenmayera")
- Dyrygent: Wojciech Michniewski, Jan Wojtacha (chór), Zdzisław Szostak (muzyka "Van Der Budenmayera")
- Choreografia: Brigitte Matteuzzi
- Dźwięk: Jean-Claude Laureux
- Współpraca dźwiękowa: Brigitte Taillandier, Sandrine Henchoz
- Efekty dźwiękowe: Jean-Pierre Lelong, Mario Melchiori, Vincent Arnardi
- Mikser dźwięku: William Flageollet
- Nagranie muzyki: Studio Polskiego Radia (Warszawa) (S-4)
- Realizacja nagrań: Rafał Paczkowski, Leszek Kamiński, Preisner Production (produkcja), Halina Łaciak (produkcja)
- Montaż: Jacques Witta
- Współpraca montażowa: Ailo Auguste, Catherine Cormon, Salvatore Di Meo, Sandrine Normand, Bettina Hofmann, Urszula Lesiak, Michele d' Attoma
- Montaż dźwięku: Piotr Zawadzki, Jean-Claude Laureux, Francine Lemaitre, Nicolas Naegelen
- Charakteryzacja: Nathalie Tanner, Catherine Zinga
- Casting (reżyseria obsady): Margot Cepelier
- Public relations: Eva Simonet (attache prasowy)
- Kierownictwo produkcji: Gerard Ruey
- Współpraca produkcyjna: Heinz Dill, Xavier Grin, Olivier Zimmermann, Nathalie Jaquinet, Christine Hulin, Helene Platel, Florence Ruffetta, Francois Ceselle, Blez Gabioud, Christian Manzoni, Gisele Vuillaume, Aline Corneille, Dominique Lefevre
- Sekretariat planu: Genevieve Dufour
- Współpraca producencka: Yvon Crenn, CAB Production Lozanna
- Producent: Marin Karmitz
- Produkcja: MK2 Productions SA, France 3, CAB Production Lozanna, Studio Filmowe Tor
- Koprodukcja: Television Suisse Romande
- Współfinansowanie: Canal+, Eurimages - Fundusz Rady Europy
- Laboratorium: Schwarz-Film (Berno), Laboratoire L. T. C. (Saint Cloud)
- Obsada aktorska: Irene Jacob (Valentine), Jean-Louis Trintignant (sędzia), Frederique Feder (Karin), Jean-Pierre Lorit (August), Samuel Lebinan (fotograf), Teco Celio (barman), Marion Stalens, Bernard Escalon, Jean Schlegel, Paul Vermeulen, Elżbieta Jasińska, Jean-Marie Daunas, Roland Carey, Brigitte Raul, Leo Ramseyer, Nader Farman, Cecile Tanner, Anne Theurillat, Neige Dolski, Jessica Korinek, Marc Autheman, Juliette Binoche, Julie Delpy, Benoit Regent, Zbigniew Zamachowski
- Ewolucje kaskaderskie: Lucien Abbet, Philippe Calame, Silvio Stoppa
Nagrody indywidualne
- 1994 - Vancouver (MFF)-Główna Nagroda "Air Canada"
- 1994 - Piotr Sobociński Łódź (do 1999 Toruń) (MF Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Camerimage")-"Srebrna żaba" za zdjęcia
- 1995 - Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP)-w kategorii: film polski za rok 1994
- 1994 - Nagroda im. Georgesa Meliesa
- 1994 - Los Angeles (Stowarzyszenie Krytyków Filmowych) w kategorii: film obcojęzyczny
- 1994 - Nowy Jork (Stowarzyszenie Krytyków Filmowych) w kategorii: film obcojęzyczny
- 1994 - Krzysztof Kieślowski Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: reżyseria
- 1994 - Krzysztof Kieślowski Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: scenariusz oryginalny
- 1994 - Krzysztof Piesiewicz Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: scenariusz oryginalny
- 1994 - Piotr Sobociński Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: zdjęcia
- 1994 - BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy film
- 1994 - Krzysztof Kieślowski BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: reżyseria
- 1994 - Krzysztof Kieślowski BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: scenariusz oryginalny
- 1994 - Krzysztof Piesiewicz BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: scenariusz oryginalny
- 1994 - Irene Jacob BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: rola kobieca
- 1994 - Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: najlepszy film
- 1994 - Krzysztof Kieślowski Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: reżyseria
- 1994 - Jean-Louis Trintignant Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: pierwszoplanowa rola męska
- 1994 - Irene Jacob Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: pierwszoplanowa rola kobieca
- 1994 - Krzysztof Kieślowski Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: scenariusz
- 1994 - Krzysztof Piesiewicz Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: scenariusz
- 1994 - Zbigniew Preisner Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: muzyka
- 1994 - Valparaiso (MFF)-Główna Nagroda
- 1994 - Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) nominacja w kategorii: film obcojęzyczny
- 1999 - Koniec wieku - ankieta "Polityki" 6 miejsce wspólnie z pozostałymi częściami trylogii w ankiecie "Najciekawsze filmy polskie XX wieku"