BEZ ZNIECZULENIA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1978
- Premiera: 1978. 11. 27
- Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 3600 m. 125 min.

"Bez znieczulenia", choć zaliczany do najważniejszych filmów "kina moralnego niepokoju", w dorobku Andrzeja Wajdy nie plasuje się w ścisłej czołówce. Nie dorównuje takim arcydziełom, jak "Ziemia obiecana", "Człowiek z marmuru" czy "Popiół i diament". Mimo to ma kilka niepodważalnych zalet, w tym znakomitą rolę Zbigniewa Zapasiewicza oraz garść przenikliwych obserwacji psycho- i socjologicznych, pozwalających lepiej zrozumieć mechanizm niszczenia nieprzeciętnych jednostek w PRL-u. Dramat wybitnego dziennikarza uwikłanego w konflikty osobiste i zawodowe. Kryzys małżeństwa, rzutujący na sferę aktywności zawodowej bohatera, daje pretekst do postawienia ważnych pytań natury moralnej i obnażenia mechanizmów społeczno - obyczajowych.
Znany dziennikarz, Jerzy Michałowski, po powrocie z zagranicy dowiaduje się od żony, że postanowiła od niego odejść. Nie rozumie jej decyzji i nie chce się z nią pogodzić. Ma też liczne kłopoty zawodowe. Jego wystąpienie telewizyjne i prace nie zyskują uznania, zawieszono jego wykłady na uniwersytecie, odwołano też jego wyjazd za granicę, na który bardzo liczył. Interwencje nie odnoszą skutku. Podobnie jak próby pojednania z żoną, która związała się z głównym antagonistą Jerzego. Co więcej - w czasie rozprawy rozwodowej składa fałszywe, obciążające męża zeznania . . . W mieszkaniu Jerzego wybucha od dawna zepsuty piecyk gazowy. Jerzy ginie - czy był to nieszczęśliwy wypadek czy samobójstwo ?
Film Wajdy, mimo scenariuszowych uproszczeń, zjednuje widza pasją i odwagą w penetrowaniu drażliwych problemów peerelowskiej rzeczywistości. Balansując na krawędzi publicystycznego stereotypu pokazuje ciemną stronę najlepszego z ustrojów, gdzie króluje kult urawniłowki, obłuda i zawiść. Grand Prix na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Wajda
- Współpraca reżyserska: Krystyna Grochowicz, Krzysztof Tchórzewski, Jolanta Jedynak
- Scenariusz: Agnieszka Holland, Andrzej Wajda
- Współpraca scenariuszowa: Krzysztof Zaleski
- Zdjęcia: Edward Kłosiński
- Operator kamery: Janusz Kaliciński
- Współpraca operatorska: Jan Ossowski, Jerzy Tomczuk
- Scenografia: Allan Starski
- Współpraca scenograficzna: Maria Lubelska-Chrołowska
- Dekoracja wnętrz: Maria Osiecka-Kuminek
- Współpraca dekoratorska: Magdalena Dipont
- Kostiumy: Wiesława Starska
- Współpraca kostiumograficzna: Anna Włodarczyk
- Wykonanie kostiumów: BTO Bytom, Zakłady Przemysłu Odzieżowego Cora, Przedsiębiorstwo Państwowe Moda Polska
- Dźwięk: Piotr Zawadzki
- Współpraca dźwiękowa: Małgorzata Lewandowska, Tadeusz Wosiński
- Montaż: Halina Prugar
- Współpraca montażowa: Maria Kalicińska
- Charakteryzacja: Halina Ber
- Współpraca charakteryzatorska: Grażyna Dąbrowska
- Fotosy: Renata Pajchel
- Realizacja telewizyjna: Mariusz Walter (sekwencja telewizyjna), Tomasz Dembiński (sekwencja telewizyjna; w napisach nazwisko: Dębiński), Gabriela Miłobędzka (sekwencja telewizyjna), Henryk Babulewicz (sekwencja telewizyjna)
- Kierownictwo produkcji: Barbara Pec-Ślesicka
- Organizacja produkcji: Alina Kłobukowska, Małgorzata Pakuła, Bożena Michalska, Tomasz Bek
- Produkcja: Zespół Filmowy X
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Zbigniew Zapasiewicz (Jerzy Michałowski), Ewa Dałkowska (Ewa Michałowska, żona Jerzego), Andrzej Seweryn (Jacek Rościszewski, kolega redakcyjny Jerzego, kochanek Ewy), Krystyna Janda (Agata, studentka Jerzego), Roman Wilhelmi (Broński), Emilia Krakowska (Wanda Jakowicz, przyjaciółka Ewy), Kazimierz Kaczor (redaktor naczelny), Magda Teresa Wójcik (Joanna Cichoń, adwokat Jerzego), Jerzy Stuhr (Jerzy Porębowicz, adwokat Ewy Michałowskiej), Iga Mayr (Anna Łukasik, matka Ewy), Aleksandra Jasieńska (Oleńka, córka Michałowskich), Marta Salinger (Gabcia, córka Michałowskich), Stefania Iwińska (Józefa, gosposia Michałowskich), Halina Golanko (Halina Łukasik, siostra Ewy), Danuta Balicka-Satanowska (sędzia), Jolanta Kozak-Sutowicz (pani Stenia, pomoc dentystyczna), Zygmunt Kęstowicz (sekretarz redakcji), Tadeusz Andrzejewski, Krzysztof Bauman (student Michałowskiego; w czołówce nazwisko: Banman), Teodor Gendera (sędzia), Zbigniew Grusznic (student Michałowskiego), Jacek Kałucki (student Michałowskiego), Waldemar Kapitułka (student Michałowskiego), Krzysztof Kiersznowski (student Michałowskiego), Maria Kulina, Michał Kula (student Michałowskiego), Wanda Lothe-Stanisławska (członkini redakcji), Ryszard Łabędź (student Michałowskiego), Marlena Miarczyńska, Sylwester Maciejewski (student Michałowskiego; w czołówce imię: Maciej), Stanisław Michalski (przełożony Brońskiego), Andrzej Mrowiec (członek redakcji), W Niecięgiewicz, Izabella Olejnik (studentka Michałowskiego), Witold Pyrkosz (następca Brońskiego), Bogdan Szymkowski, Tomasz Stockinger (student Michałowskiego), Bogusław Sobczuk (uczestnik programu telewizyjnego "Trzech na jednego"), Jerzy Radziwiłowicz (student Michałowskiego), Grzegorz Wons (student Michałowskiego), Wojciech Wysocki (student Michałowskiego), Krystyna Wolańska, Krzysztof Zaleski (uczestnik programu telewizyjnego "Horyzonty młodych"; w czołówce nazwisko: Zalewski), Tomasz Zygadło (uczestnik programu telewizyjnego "Trzech na jednego"), Alicja Bienicewicz (nie występuje w czołówce), Andrzej Wajda (uczestnik programu telewizyjnego "Trzech na jednego"; nie występuje w czołówce)
Nagrody indywidualne
- 1978 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy")
- 1978 - Samowar, Nagroda Entuzjastów Kina (przyznawana przez DKF w Świebodzinie)
- 1979 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego
- 1979 - Cannes (MFF)-nagroda Jury Ekumenicznego
Varia
- Piosenka: piosenki
- Muzyka piosenki (-nek) : Jerzy Derfel
- Słowa piosenki (-nek) : Wojciech Młynarski