ZŁOTO DEZERTERÓW
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1998
- Premiera: 1998. 12. 04
- Gatunek: Komedia, Film wojenny
- Dane techniczne: Barwny (Kodak). Dźwięk: Dolby. 3376 m. 117 min.
Na kasetach video ukazała się inna, przygotowana specjalnie na rynek video, wersja filmu zawierające dwie sceny nieistniejące w wersji kinowej. Film został podzielony na 2 części. 147 min. (cz. 1 - 86 min., cz. 2 - 61 min.).

Fot. www.fabrykaobrazu.pl
Willa na warszawskim Żoliborzu, jesień 1942 r. Konspiracyjne spotkanie żołnierzy armii podziemnej: majora Jeremiego (JAN ENGLERT), rotmistrza Leliwy (LEONARD PIETRASZAK), porucznika Lotki (PIOTR MACHALICA) i najmłodszego z nich wszystkich - podporucznika Peta (ARTUR ŻMIJEWSKI). Rotmistrz informuje zebranych, że dowództwo powołało oddział do zadań specjalnych o kryptonimie "Litzmanstadt". Dowódcą oddziału został mianowany major Jeremi, tym samym pozostali są od tej pory jego podwładnymi. Od niego dowiadują się o planowanej transakcji zakupu dużej ilości broni i amunicji. Towar ten oferuje oficer sztabu dywizji włoskiej, która po wycofaniu się z frontu wschodniego będzie przejściowo stacjonować na terenach polskich. Żąda zań jednak kwoty znacznie przekraczającej finansowe możliwości kwatermistrzostwa armii podziemnej. Tymczasem wywiad ustalił, że Niemcy zgromadzili pokaźny majątek w gotówce i innych walorach, pochodzący z rabunków i kontrybucji nałożonych na gminy żydowskie w Generalnym Gubernatorstwie. Kosztowności i walutę wymienili przez swoich agentów w Szwajcarii na złoto. W sztaby przetopili także złoto zrabowane Żydom. Cały ten skarb złożyli w jednym z banków w Łodzi, która po wcieleniu do Rzeszy otrzymała nazwę Litzmanstadt - stąd wziął się kryptonim oddziału. Skarb znajduje się w podziemiach banku, w trudno dostępnym sejfie, który jest niczym innym, tylko żelbetonowym bunkrem, zamykanym pancernymi drzwiami z szyfrowym zamkiem. Zadanie oddziału będzie polegać na opracowaniu i realizacji planu wykradzenia złota i uzyskania tym sposobem środków płatniczych, niezbędnych do przeprowadzenia transakcji handlowej z Włochami. Na miejscu, w Łodzi, nie istnieje odpowiednio wyszkolona grupa szturmowa. Trzeba takową zorganizować w Warszawie i przerzucić ją przez granicę Rzeszy. Do rozwiązania pozostaje jeszcze jeden problem: jak dostać się do sejfu. Szyfr otwierający zamki został zapewne utajniony nawet przed niemiecką załogą banku, toteż sterroryzowanie jej nic nie da. Akcja saperska również nie wchodzi w rachubę, ze względu za znikome możliwości odwrotu. Porucznik Lotka podsuwa pomysł: kasiarze! Tylko oni - doświadczeni, przedwojenni złodzieje - mogą swymi sprawnymi rękami i sprytem sprawić, że niemieckie złoto znajdzie się w polskich rękach. Major Jeremi, przy lekkim sprzeciwie rotmistrza Leliwy, akceptuje tę koncepcję. Lotka wyjawia, że w plutonie egzekucyjnym działa mężczyzna, który przed wojną siedział za włamanie, ale twierdził, że był to tylko grzech młodości. Został zaprzysiężony, otrzymał stopień sierżanta. Tym mężczyzną jest Rudy (BOGUSŁAW LINDA), który dopiero co wraz z plutonowym - podchorążym Kmicicem (PAWEŁ DELĄG) wykonał wyrok śmierci na konfidencie Pisurze (ADAM FERENCY). W zakładzie fryzjerskim na warszawskiej Pradze major Jeremi spotyka się z Rudym. Okazuje się, że Rudy w czasie włamań do banków pełnił jedynie rolę czujki, a sejfy otwierali prawdziwi kasiarze - Kania (MAREK KONDRAT) i Silberman (PIOTR GĄSOWSKI). Obaj przebywają obecnie w Krakowie: Silberman w getcie, Kania - w więzieniu św. Michała, gdzie odsiaduje czteroletni wyrok. Rudy otrzymuje od majora rozkaz natychmiastowego wyjazdu do Krakowa... W Krakowie Rudy nawiązuje kontakt z konkubiną Kani, Baśką (KATARZYNA FIGURA). Jest erotomanem, toteż chce upiec dwie pieczenie na jednym ogniu: pomóc Kani wydostać się na wolność i w zamian za zwrócenie go Baśce - spędzić z nią noc. Wkrótce przybywa tu również cały oddział "Litzmanstadt": Jeremi, Leliwa, Lotka, Pet i inni. Pertraktacje majora z oswobodzonym Kanią, który nie zamierza bezinteresownie uczestniczyć w skoku na łódzki bank, nie należą do najlżejszych, ale ostatecznie dochodzi do porozumienia. Kania przedostaje się na teren getta. Odwiedza załamanego przeżyciami wojennymi Silbermana. Od niego dowiaduje się, że w getcie przebywa również Haber (WIKTOR ZBOROWSKI) - żydowski krawiec, który miał swój zakład w Wiedniu, skąd, po "Anschlussie" Austrii, za namową Kani uciekł wraz z rodziną do Krakowa, wpadając z deszczu pod rynnę. Z rodziny została mu tylko córka Sara (ZOSIA ZBOROWSKA) - jest razem z nim w getcie. Kani z największym trudem udaje się podnieść obu przyjaciół na duchu i przekonać ich do wzięcia udziału w skoku. Pod osłoną nocy oddział "Litzmanstadt", z pomocą Ireny Konowieckiej (KRYSTYNA FELDMAN), przedwojennej wicemistrzyni świata w strzelaniu z łuku, organizuje efektowną ucieczkę Silbermana, Habera i Sary z getta. Przygotowania do operacji obrabowania łódzkiego banku odbywają się w leśniczówce w Puszczy Kozienickiej. Trwają intensywne ćwiczenia fizyczne, zwiezione zostają mundury SS, w które przebiorą się żołnierze oddziału. Wreszcie nadchodzi dzień wyjazdu. Major Jeremi wydaje rozkaz wykonania operacji pod kryptonimem "Litzmanstadt". Wyrusza kolumna zdobycznych niemieckich pojazdów, złożona z czołgu, ciężarówki, łazika i motocykla BMW, którym jedzie Rudy. Major unosi rękę w hitlerowskim pozdrowieniu. Krzyczy: "Niech żyje zwycięstwo! Sieg heil! Pozostali "Niemcy", z trudem powstrzymując się od śmiechu, odpowiadają chórem: "Sieg heil!". Naszych "SS-manów" czeka teraz największe wyzwanie, a po drodze i na miejscu, w łódzkim banku - mnóstwo przygód i niespodzianek. Będą mieć też wiele kłopotów z Rudym - z powodu jego erotomanii i nie tylko...
Ekipa
- Reżyseria: Janusz Majewski
- Reżyser II: Marek Brodzki, Magdalena Szwarcbart, Marcin Szczerbic
- Scenariusz: Janusz Majewski
- Dialogi: Janusz Majewski
- Zdjęcia: Witold Adamek
- Operator kamery: Witold Adamek
- Operator kamery II: Krzysztof Ciołkowski
- Asystent operatora obrazu: Bogdan Dąbrowski (asystent techniczny)
- Oświetlenie: Janusz Wojtczak (główny oświetlacz), Tomasz Maliński, Dariusz Maliński, Grzegorz Burchard (w napisach nazwisko: Burchat), Łukasz Komisarczyk
- Wózkarz: Tadeusz Ostrowski, Eugeniusz Kaczmarek
- Obsługa agregatu: Janusz Nogal
- Korekta barwna: Wanda Guszkowska
- Scenografia: Grzegorz Piątkowski
- Scenograf II: Joanna Doroszkiewicz, Robert Czesak
- Asystent scenografa: Magda Widelska
- Dekoracja wnętrz: Ewa Braun
- Kierownictwo budowy dekoracji: Waldemar Weiss
- Rekwizyty: Cezary Matysiak, Bogdan Piotrowski, Wojciech Kocemba, Dariusz Lipiński
- Kostiumy: Małgorzata Stefaniak, Andrzej Szenajch
- Kostiumograf II: Ewa Skorża
- Garderoba: Anna Rychlik, Adam Kocemba
- Muzyka: Michał Lorenc
- Aranżacja: Tadeusz Karolak
- Wykonanie muzyki: Klaudiusz Baran (akordeon), Mirosław Felgebel (pianion), Janusz Grobelny (fortepian), Jerzy Grobelny (skrzypce), Bogdan Kupisiewicz (mandolina, flet), Piotr Maślanka (perkusja), Mariusz Puchłowski (flet, bębny), Robert Siwak (perkusja), Andrzej Skoczyński (skrzypce), Marta Stanisławska (cymbały, bębny), Rafał Szpotakowski (skrzypce), Sławomir Talacha (skrzypce), Małgorzata Szarlik-Woźniak (skrzypce), Michał Woźniak (kontrabas), Warszawska Opera Kameralna
- Dyrygent: Tadeusz Karolak
- Konsultacja muzyczna: Zbigniew Zbrowski
- Nagranie muzyki: Studio Polskiego Radia (Warszawa) (S-4)
- Realizacja nagrań: Tadeusz Mieczkowski, Robert Mościcki, Robert Żychliński
- Dźwięk: Wiesław Znyk
- Asystent operatora dźwięku: Piotr Pacholski
- Technik dźwięku: Sławomir Ciołkowski
- Efekty dźwiękowe: Jan Freda (synchroniczne; Łódzkie Centrum Filmowe), Henryk Zastróżny (synchroniczne; Łódzkie Centrum Filmowe), Dariusz Zastróżny (synchroniczne; Łódzkie Centrum Filmowe)
- Zgranie dźwięku: Jan Freda (Dolby SR)
- Udźwiękowienie: Jacek Kuśmierczyk (Studio "Sonoria"; występuje jedynie w czołówce wersji video)
- Montaż dźwięku: Grzegorz Lindemann (Studio "Sonoria"), Adam Głogowski (Studio "Sonoria")
- Montaż: Elżbieta Kurkowska, Marek Król (montaż wersji video)
- Asystent montażysty: Alicja Torbus-Wosińska
- Charakteryzacja: Waldemar Pokromski
- Współpraca charakteryzatorska: Alicja Kozłowska, Tomasz Matraszek
- Konsultacja: Konrad Orłowski (d/s samochodowych), Jacek Ryniewicz (kaskaderska), Henryk Gerlach (ds. kolei; nie występuje w napisach)
- Ewolucje kaskaderskie: Jacek Kadłubowski, Robert Brzeziński, Zbigniew Modej
- Efekty pirotechniczne: Jacek Jeliński
- Opieka medyczna: Andrzej Tarasewicz
- Opracowanie graficzne: Marta Precht (napisy)
- Fotosy: Piotr Bujnowicz, Marcin Makowski (współpraca; nie występuje w czołówce), Fabryka Obrazu
- Postprodukcja: Andrzej Połeć (koordynacja postprodukcji), Piotr Kołodziejczyk (koordynacja postprodukcji wersji video), Ewa Kaczmarek (sekretarka grupy), Anna Kryszkowska (administrator), Joanna Marasek (kasjer)
- Kierownictwo produkcji: Michał Szczerbic
- Kierownictwo produkcji II: Andrzej Besztak, Ewa Brodzka, Joanna Jedlecka-Skrodzka, Teresa Paszkiewicz
- Kierownictwo planu: Jerzy Mizak
- Dyżurny planu: Ryszard Szymański (grip), Zbigniew Nietresta (grip), Bogusław Dziedzic
- Sekretariat planu: Maria Telenkiewicz
- Sekretariat grupy: Barbara Cieślak
- Administracja: Małgorzata Dedek, Elżbieta Heleniak
- Kasjer: Urszula Baraniak
- Producent wykonawczy: Paweł Poppe
- Producent: Janusz Morgenstern, Lew Rywin
- Produkcja: Heritage Films, Studio Filmowe Perspektywa
- Współpraca produkcyjna: Telewizja Polska, Canal+ Polska, Komitet Kinematografii, Vision Film
- Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Obsada aktorska: Marek Kondrat (Jan Kania), Bogusław Linda (Rysiek "Rudy"), Wiktor Zborowski (Moryc Haber), Katarzyna Figura (Basia Gołąbek, konkubina Kani), Piotr Gąsowski (Goldman - Silberman), Jan Englert (major "Jeremi"), Piotr Machalica (porucznik "Lotka"), Leonard Pietraszak (rotmistrz "Leliwa"), Anna Powierza (Oleńka), Paweł Deląg (Witold "Kmicic"), Artur Żmijewski (podporucznik "Pet"), Stanisława Celińska (komendantka strażniczek w banku), Krzysztof Kowalewski (dowódca straży bankowej), Marek Walczewski (pułkownik SS), Wojciech Pokora (Ernst von Nogay), Ewa Wiśniewska (generałowa, ciotka Oleńki), Zoltán Bezerédy (Benedek), Robert Koltai (Chudej), Jacek Sas-Uhrynowski (Baldini), Jan Kobuszewski (ojciec Habera), Hanna Zborowska (matka Habera), Zofia Zborowska (Sara, córeczka Habera), Maciej Zabielski (pan Schneider, klient Habera), Sergiusz Żymełka (synek Habera; w napisach nazwisko: Żymałka), Kacper Kosowicz (synek Habera), Kaja Piorunowska (córka Habera), Aleksandra Piorunowska (córka Habera), Jerzy Bączek (kelner w kawiarni), Krystyna Tkacz (Róża Haberowa), Kinga Ciesielska (Truda, służąca konsula), Paweł Burczyk (więzień), Jan Jurewicz (strażnik więzienny), Adam Ferency (Zenon Pisur), Beata Kawka (Jadźka Pisurowa), Krzysztof Materna (lokaj hrabiego), Henryk Machalica (hrabia), Beata Tyszkiewicz (hrabina; występuje jedynie w wersji video), Agnieszka Wagner (synowa hrabiny; występuje jedynie w wersji video), Eugenia Horecka (pani na ulicy), Edyta Jungowska (służąca generałowej), Czesław Majewski ("ociemniały" harmonista), Jacek Domański (kelner Fonsio), Zofia Czerwińska (garbuska w hoteliku), Ewa Kolasińska (kobieta w oknie w getcie), Krystyna Feldman (łuczniczka Wilhelmina Koroniecka, wicemistrzyni świata w 1932), Ryszard Barycz (ksiądz proboszcz od św. Krzyża), Grzegorz Sierzputowski (żołnierz niemiecki), Marek Brodzki (gruby żandarm na dworcu), Zbigniew Buczkowski (uczestnik akcji), Andrzej Szenajch (kelner w kawiarni; występuje jedynie w wersji video), Anna Gornostaj (Mitzi; występuje jedynie w wersji video), Krzysztof Kiersznowski (generał SS; występuje jedynie w wersji video), Paweł Wawrzecki (kierowca generała; występuje jedynie w wersji video), Magdalena Komornicka (Mila; występuje jedynie w wersji video), Joanna Brodzik (Lena; występuje jedynie w wersji video), Katarzyna Trzcińska (Lala; występuje jedynie w wersji video), Krystyna Kołodziejczyk-Szyszko (Tekla; występuje jedynie w wersji video), Jerzy Żydkiewicz (portier w "Pension Rose"; występuje jedynie w wersji video), Robert Rozmus (konspirator; występuje jedynie w wersji video), Wojciech Kowman ("Krzywy"), Jerzy Łazewski ("Anhelli"), Andrzej Zieliński ("Prosty"), Jarosław Gruda (sołtys), Edyta Olszówka (sołtysowa), Janusz Bukowski (pogranicznik), Jerzy Łapiński (strażnik bankowy), Tadeusz Wojtych (strażnik bankowy), Jerzy Kozłowski (strażnik bankowy), Hanna Śleszyńska (strażniczka w banku), Maria Mamona (strażniczka w banku), Anna Kociarz (Helena, strażniczka w banku), Dominika Ostałowska (strażniczka w banku), Artur Krajewski (żołnierz na przepustce), Stanisław Brudny (taksówkarz), Edward Żentara (czołgista), Guglielmo Melis (pilot), Wojciech Skibiński (zawiadowca stacji; nie występuje w czołówce, występuje jedynie w wersji video)
Nagrody indywidualne
- 1999 - Wiesław Znyk Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy dźwięk; za rok 1998
- 1999 - Elżbieta Kurkowska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy montaż; za rok 1998
- 1999 - Marek Kondrat Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza rola męska; za rok 1998
- 1999 - Janusz Majewski Lubomierz (FF Komediowych)-Srebrny Granat
Varia
- Cytat filmowy: C. K. DEZERTERZY
sekwencja montażowa- Obsada aktorska : Kalina Jędrusik, Grażyna Trela, Leon Niemczyk
- Utwór muzyczny: ZAKLĘTE REWIRY - muzyka z filmu
- Muzyka : Jerzy Matuszkiewicz
- Utwór muzyczny: PREUSSENS GLORIA
- Muzyka : G Piefke
- Aranżacja : J. Kanz
- Utwór muzyczny: NAD PIĘKNYM MODRYM DUNAJEM op. 314
- Muzyka : Johann Strauss (syn)
- Piosenka: SIEKIERA MOTYKA
Muzyka i słowa tradycyjne - Piosenka: ROZKWITAŁY PĄKI BIAŁYCH RÓŻ
- Muzyka piosenki (-nek) : Mieczysław Kozar-Słobódzki
- Słowa piosenki (-nek) : Kazimierz Wroczyński