TAJEMNICA STAREGO OGRODU
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1983
- Premiera: 1984. 12. 03
- Gatunek: Film dla dzieci (młodzieży)
- Dane techniczne: Barwny. 2570 m. 90 min.
Plenery: Wałbrzych.

Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
W małym Niekłaju, jak wszędzie, postawiono betonowe bloki mieszkalne, zaasfaltowano podwórza. Kilkunastolatków przepędzają dozorcy, a z pobliskiego boiska piłki nożnej wyganiają starsi chłopcy. Grupa przyjaciół z osiedla wisi ze smętnymi minami na trzepakach rozmyślając nad wyjściem z sytuacji. Pozostał tylko stary ogród, otoczony wysokim murem, ale pilnuje go czujny Mułła, a poza tym niepodzielnie objęli go we władanie "Piraci" - konkurencyjna "paczka" dowodzona przez Zenona. Jeden z chłopców, Andrzej Tyc, wychodzi na dworzec po ojca. W pobliżu kręcą się dwaj podejrzani mężczyźni. Starszy z nich, Mniszek oznajmia kompanowi Dodkowi, że zaplanowana akcja powiodła się - zdobył odciski palców inżyniera Tyca. Niepokoi go tylko, że inżynier prawdopodobnie go zauważył. Inżynier Tyc opowiada Andrzejowi o swoim wynalazku. Jest to preparat zmieniający smak pożywienia, będzie wykorzystywany przy sporządzaniu pasz dla zwierząt. Odkrycie inżyniera ma duże znaczenie, otrzymał nawet propozycję wyjazdu za granicę. Inżynier nie wie o planach grupy przestępczej, pragnącej zdobyć dokumentację jego pracy. Mniszek i Dodek, którzy są członkami gangu, jako inspektorzy zieleni miejskiej zostają wpuszczeni przez Mułłę do ogrodu, skąd ukryte przejście prowadzi do fabryki. Przebierają się w kombinezony i kaski i przedostają do budynku dyrekcji. Strasząc sprzątaczkę Bobulinę odciągają ją od gabinetu dyrektora, dokonują włamania i zabierają dokumentację. Pozorując przypadkową kradzież robią bałagan i zostawiają odciski dłoni inżyniera Tyca, które przedtem odbili na kliszy. W tym czasie przez mur do ogrodu przechodzi Andrzej. Ścigających go "Piratów" dostrzegają Mniszek i Dodek. W panice rozsypują dokumenty, z których część wpada do strumyka. Wezwana ekipa dochodzeniowa odkrywa odciski palców Tyca. Bobulina, opowiadająca o jakichś głosach, zostaje uznana za chorą. Ojciec Andrzeja trafia do aresztu. O pomoc w jego sprawie prosi swego ojca, zaprzyjaźnionego z inżynierem, Anka, koleżanka Andrzeja. W okolicy starego ogrodu mieszka schorowany bosman Reja, który osiadł tu po swych wojażach. "Piraci" za zdobyte pieniądze zaopatrują go w piwo, zakazane przez lekarza i siostrę, a bosman opowiada im o wyspie pełnej skarbów. Jej położenie określa mapa, którą ukrył jego dziadek, być może tu, w Niekłaju. Światek, chłopiec nie należący do żadnej z grup, znajduje w rzece na zewnątrz ogrodu dokument wykonany na kalce wodoodpornej. Anka i Andrzej zaczynają podejrzewać, że z ogrodu do fabryki musi być jakieś przejście. Znajomy lekarz Otrębus załatwia chłopcom zezwolenie na urządzenie boiska w ogrodzie, teraz więc mogą tam wchodzić oficjalnie i może uda im się rozwikłać zagadkę znalezionego dokumentu. Anka próbuje zrobić to sama, wtajemniczywszy koleżanki. Jedna z nich, Zosia, zostaje porwana i uwięziona przez "Piratów". W ich kryjówce dziewczęta i chłopcy Andrzeja znajdują torby z roboczymi ubraniami. Bosman Reja, otrzymawszy od Zenona pieniądze wyłudzone od Światka za obietnicę przyjęcia do "paczki" - urządza sobie zakrapianą kolację w restauracji. Podchmielony zwierza się, że w liście jego dziadka był jakiś dziwny zwrot, dotyczący miejsca ukrycia skarbu - "odbite światło południa wskaże ci drogę". Anka i koleżanki zakładają w ogrodzie punkt obserwacyjny. Znikają torby z kryjówki. Mniszek i Dodek, znów strasząc Bobulinę, włamują się do sejfu w gabinecie dyrektora, bowiem otrzymali od swoich szefów polecenie zdobycia pozostałej dokumentacji. Tym razem Bobulina kojarzy pewne fakty. Mniszek i Dodek w pośpiechu podążają przez park. Anka z koleżankami tropią ich, do pościgu przyłączają się Światek, Andrzej a także "Piraci". Włamywacze wpadają do zamaskowanego dołu, ale odwracają uwagę Zenona, twierdząc, że szli szukać skarbu w ruinach. "Piraci" pędzą we wskazane miejsce. Kiedy tracą nadzieję, "Susuł" dostrzega dziwnie odbity promień słoneczny i kierując się tym śladem, chłopcy odkrywają skrzyneczkę, a w niej stare mapy. Tkwiącym w dole włamywaczom pomaga wydostać się doktor Otrębus, lecz przestępcom nie udaje się zbiec. Zostają zatrzymani przez wezwanych dzięki Bobulinie milicjantów. Inżynier Tyć opuszcza areszt, czekają na niego Andrzej z kolegami i Anka z ojcem. Boisman Reja przeżywa szczęśliwy dzień - na mapie odnalezionej przez "Piratów" jest długo poszukiwana wyspa, a na niej - być może - upragnione skarby.
Ekipa
- Reżyseria: Julian Dziedzina
- Reżyser II: Piotr Hanuszkiewicz, Urszula Krzemieniecka
- Współpraca reżyserska: Sławomir Kryński, Agata Walada
- Scenariusz: Edmund Niziurski, Julian Dziedzina
- Zdjęcia: Jacek Mierosławski
- Operator kamery: Tomasz Sojka
- Współpraca operatorska: Stefan Kurzyp, Jerzy Pras
- Operator zdjęć specjalnych: Zdzisław Linkowski
- Scenografia: Tadeusz Kosarewicz
- Współpraca scenograficzna: Dorota Marosz, Jerzy Radziwoń
- Dekoracja wnętrz: Jerzy Zieliński
- Współpraca dekoratorska: Adam Filippoto
- Kostiumy: Małgorzata Braszka
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Stypułkowska, Dorota Szychta
- Muzyka: Jerzy Derfel
- Dyrygent: Jerzy Derfel
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Janusz Kotarski
- Współpraca dźwiękowa: Jan Franciszczak
- Efekty dźwiękowe: Zygmunt Nowak
- Montaż: Jerzy Pękalski
- Współpraca montażowa: Witold Krysztoforski, Lena Deptuła
- Charakteryzacja: Laurencja Pater
- Współpraca charakteryzatorska: Ewa Krukowska
- Opracowanie graficzne: Edward Lutczyn, Elżbieta Mikulska (napisy końcowe)
- Kierownictwo produkcji: Marek Depczyński
- Kierownictwo produkcji II: Włodzimierz Piotr Śródka
- Współpraca produkcyjna: Hanna Majnicz, Elżbieta Nować, Maria Tymoszów, Waldemar Dub, Irena Tarnowska, Halina Uziębło, Urszula Podgórska-Pękalska, Mieczysław Szymkowski, Alicja Skorupa
- Produkcja: Zespół Filmowy Silesia
- Współpraca produkcyjna: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław), Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Bogusz Bilewski (bosman Henryk Reja), Stefan Friedmann (Dodek, członek szajki), Wiesław Gołas (Mniszek, członek szajki), Zofia Merle (Bobulina, sprzątaczka w fabryce), Kinga Bujak (Anka Ankwicz), Agnieszka Barburska (Zosia), Anna Lubańska (Celina), Dominika Glińska (Dorota), Tomasz Brzeziński (Zenon, przywódca "Piratów"), Michał Wierzbicki (Andrzej Tyc), Rafał Sokołowski (Sosuł), Piotr Jankowski ("Myszka"), Wojtek Szebeszczyk (Światek), Marek Walichniewicz (Odjemek), Darek Walichniewicz (Odjemek), Maciej Dziedzina (Reksza), Sasza Depczyński (Bobek), Halina Romanowska (Biegańska, siostra bosmana), Halina Śmiela-Jacobson (Tycowa, mama Andrzeja), Zdzisław Sośnierz (inżynier Tyc, ojciec Andrzeja), Andrzej Wojaczek (dyrektor Ankwicz, ojciec Anki), Andrzej Pieczyński (doktor Otrębus), Leon Charewicz (porucznik Jaksa), Maciej Góraj ("Magister", szef szajki), Kazimierz Migdar (Mułła Abdulewicz, opiekun ogrodu), Tadeusz Sokołowski (młodszy strażnik w fabryce), Józef Kaczyński (starszy strażnik w fabryce), Wiktor Żeromski, Adam Wolańczyk (sierżant Kobus), Jarosław Bogucki, Marcin Kunowski, Grzegorz Łechtański, Zdzisław Kamiński (współprowadzący "Sondę"), Andrzej Kurek (współprowadzący "Sondę")
Varia
- Piosenka: PIOSENKA O TAJEMNICY
- Muzyka piosenki (-nek) : Jerzy Derfel
- Słowa piosenki (-nek) : Wojciech Młynarski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Michał Bajor, Sekcja Z.
- Piosenka: BALLADA O CZARNYM PSIE
- Muzyka piosenki (-nek) : Jerzy Derfel
- Słowa piosenki (-nek) : Wojciech Młynarski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Michał Bajor, Sekcja Z.
Pierwowzory
- Pierwowzór: AWANTURA W NIEKŁAJU
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Edmund Niziurski