CHOPIN. PRAGNIENIE MIŁOŚCI


Fot. Agnieszka Piotrowska (www.pragnieniemilosci.wp.pl)

Filmowa opowieść o Fryderyku Chopinie rozpoczyna się na ulicach Warszawy. Jest mglista noc, ulicami miasta pędzi kareta. To adiutant Wielkiego Księcia Konstantego jedzie po młodego Fryderyka, który - jako jedyny - jest w stanie uspokoić napad szału dyktatora. Młody kompozytor posłusznie jedzie do Belwederu i swoją grą koi nerwy Konstantego. Chopin nienawidzi Moskala, ale ulega prośbom ojca, który liczy na stypendium artystyczne dla syna fundowane przez carskiego namiestnika. W końcu i syn, i ojciec zbuntują się - Fryderyk nie będzie więcej grał dla Konstantego. Stypendium zostanie cofnięte, ale za pieniądze przeznaczone na posagi swoich dwóch sióstr: Izabeli i Ludwiki, Fryderyk i tak wyjedzie do Paryża. W kraju jest coraz niebezpieczniej, zbliża się czas powstania listopadowego, dla chorowitego artysty to najwyższy czas na wyjazd: "Musimy jak najszybciej wyprawić Fryderyka z kraju" - mówi Albert, przyjaciel i konspirator. "W Paryżu, w stolicy sztuki więcej zrobi dla sprawy Polski grając w najlepszych salach koncertowych i wydając swoje utwory, niż tu, na barykadach powstańczych z karabinem w ręku." - dodaje Albert. W Paryżu jednak nikt na Fryderyka nie czeka. Żyje więcej niż skromnie. Przez pierwsze lata nie udaje mu się zaciekawić żadnego wydawcy swoimi kompozycjami. Nie ma koncertów ani uczniów. Pieniądze z Polski powoli się kończą. Jest już rok 1832, rok po krwawym stłumieniu powstania i przybyciu do Paryża Wielkiej Emigracji. Chopin nadal jest nikim w Paryżu - czyżby zawiódł pokładane w nim nadzieje rodziny, przyjaciół, narodu? Z pomocą przychodzi Albert, który po powstaniu znalazł się w Paryżu i dzięki swoim kontaktom organizuje Fryderykowi koncert u baronowej Rothschild, na którym po raz pierwszy zaprezentowana zostaje jego muzyka towarzyskiej i kulturalnej elicie Paryża. Jego etiudy gra sam Ferenc Liszt, najgłośniejszy wówczas pianista Europy. Obaj kompozytorzy zostają zresztą od razu serdecznymi przyjaciółmi. "Myślę, że tym razem Paryż go zapamięta" - mówi baronowa. I zapamiętał. Od tego koncertu, a zwłaszcza po następnym, na który został zaproszony w konsekwencji tego pierwszego - w najlepszej sali koncertowej Paryża, sali Pleyela - sława Chopina będzie rosła, osiągając niespotykany dotąd poziom. Chopin stał się w ciągu kilku zaledwie sezonów prawdziwym gwiazdorem scen koncertowych i salonów. Zaczęto go wydawać, miał wielu uczniów, zapraszano go do najlepszych domów, diametralnie zmieniła się jego sytuacja materialna i towarzyska. Inną sławą Paryża, z racji swoich niezwykle popularnych książek, ale i niekonwencjonalnego trybu życia i bycia, jest George Sand, która właśnie wygrała proces ze swoim byłym mężem o prawo do wychowywania dzieci oraz letniej posiadłości w Nohant. Madame Sand przyjęła męskie imię, czasem nosi męskie stroje i namiętnie pali cygara. Sławne są jej podboje miłosne: Musset, Flaubert, Liszt, najsławniejsi artyści epoki. Teraz przyszła kolej na Chopina, który króluje w paryskich salonach. Fryderyk nie cierpi na brak zainteresowania ze strony dam, choć właśnie zerwane zostały jego zaręczyny z Marią Wodzińską, której rodzice uznali związek córki z muzykiem, w dodatku chorowitym, za mezalians. Pierwsze wrażenie, jakie robi George na Chopinie po spotkaniu w salonie Liszta, jest zdecydowanie negatywne. "Cóż za antypatyczna kobieta" - napisze Fryderyk o Sand. W dodatku znacznie starsza od niego. Jednak George nie daje za wygraną. Pokochała Fryderyka i tak łatwo z niego nie zrezygnuje. Chopin jest w gruncie rzeczy bardzo samotny i chory - wymaga opieki, a tę opiekę oferuje mu George Sand. Pielęgnuje go w chorobie, gotuje buliony i pulardy, chce wywieźć go na Majorkę, gdzie ciepły klimat ma przywrócić choremu zdrowie. Jest jeszcze jeden powód przynaglający kochanków do wyjazdu z Paryża - Mallefille, dawny guwerner dzieci George, z którym niegdyś miała romans, teraz nachodzi ich w Paryżu i grozi Fryderykowi śmiercią. Na Majorce początkowo wszystko układa się dobrze. George z dziećmi i Chopin wypoczywają i zwiedzają wyspę. Jest cudownie. Jednak jakieś fatum ciąży nad nimi. Pierwszy raz od 50 lat nad wyspą rozpętują się gwałtowne burze i stan zdrowia Chopina pogarsza się. Wezwany lekarz orzeka: zaawansowana gruźlica. Kochankowie wraz z dziećmi muszą opuścić willę, której właściciel obawia się zarazków gruźlicy i przenieść się do odległego klasztoru. George opiekuje się chorym, ale także gotuje i pierze. Dodatkowo narastają konflikty z dziećmi, zazdrosnymi o miłość matki. Idylliczne wakacje przeradzają się w koszmar, w dodatku Chopin musi wywiązywać się ze swoich zobowiązań wobec wydawcy. Pierwszy raz do Nohant Chopin przyjeżdża w 1839 r. Przez następne 8 lat będzie tu spędzał letnie miesiące - zwykle od maja do października lub nawet listopada. Tu rozkwitnie miłość George i Fryderyka, tu powstaną najważniejsze opusy jego kompozycji, tu również będą narastały konflikty pomiędzy kochankami i dorastającymi dziećmi George, tu dojdzie do wypalenia się ich namiętności i rozstania. Maurycy nienawidzi Chopina, ponieważ odbiera mu miłość matki i w dodatku jest geniuszem, a jemu samemu brakuje talentu. Solange chce z matką rywalizować również o względy Chopina, od którego George odsunęła się. Są razem, ale bardziej jak przyjaciele, niż kochankowie. Zresztą Fryderyk pochłonięty jest bez reszty swoją muzyką. Staje się przy tym coraz bardziej drażliwy. Konflikty nawarstwiają się. Wkrótce dojdzie do definitywnego rozstania. Drobny incydent pomiędzy Maurycym i Janem, służącym Chopina oraz nieporozumienia przy stole, stają się pretekstem do wyjazdu z Nohant. Na dorocznym koncercie Chopina w sali Pleyela George Sand wraz z dziećmi zasiada tuż przy fortepianie Fryderyka na miejscach zarezerwowanych dla najbliższych. Chopin jest u szczytu sławy, ale wiadomo, że stan jego zdrowia pogarsza się. Ponadto krążą plotki o rychłym rozpadzie jego związku z Sand. Fryderyk gra w uniesieniu, publiczność jak zwykle szaleje, a George wciąż wierzy, że gra tylko dla niej... Ale to już ostatni koncert Chopina u Pleyela i jedno z ostatnich spotkań dawnych kochanków. Solange, podkochująca się w Chopinie, na złość matce nawiązuje romans z rzeźbiarzem Clésingerem i wychodzi za niego za mąż. Ponieważ Fryderyk staje po stronie Solange w konflikcie z matką, w dodatku wspomaga ją, wpływa to na ostateczne zerwanie wszelkich stosunków z George. Triumfujący Maurycy może powiedzieć do matki: "Twoja ośmioletnia przygoda z tym suchotnikiem to twoja najgorsza powieść, Madame Sand!". Dawni kochankowie spotkają się jeszcze tylko raz - przypadkiem na schodach. Są już sobie obcy. Fryderyk idzie z trudem, jest zaskoczony spotkaniem. Patrzy długo na George. Chce utrwalić jej twarz na zawsze. Chopin jest coraz bardziej chory. Pisze do matki do Warszawy - prosi, aby przyjechała do Paryża wraz z Ludwiką. I znów mgła, szary, deszczowy dzień. Granica. Rosyjski żołnierz wypytuje Ludwikę wracającą z Paryża: "Co wieziemy do domu?". "Serce..." - odpowiada Ludwika po długiej pauzie. Spogląda na pola. Widzi wyłaniającą się z mgły drogę wysadzaną wierzbami. Droga ta miała ją i serce jej brata zaprowadzić do domu... (na podstawie materiałów dystrybutora)

Ekipa

Nagrody indywidualne

Varia