ULTIMATUM
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1984
- Premiera: 1984. 12. 29
- Gatunek: Film sensacyjny, Film polityczny
- Język: polski, niemiecki
- Dane techniczne: Barwny. 2691 m. 97 min.
Plenery: Gliwice (budynek przedszkola przy ul. Kościuszki).

Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
Czterech mężczyzn zmierza żółtym "garbusem" w kierunku stolicy jednego z krajów zachodniej Europy. Są to polscy emigranci: Raszka, "Mały", "Boniek" i "Spinoza". Pod ubraniem mają ukrytą broń, w plecakach materiały wybuchowe. Przypadkowo są świadkami zabójstwa na autostradzie, od zatrzymania przez policję i wpadki ratują ich polskie paszporty wzbudzające uśmiech zrozumienia u policjantów z obławy. Do stolicy przyjeżdża niejaki Mrozek - obywatel polski załatwiający w ambasadzie sprawy spadkowe. Pasażerowie "garbusa" lokują się w hotelu, omawiając szczegóły akcji na polską placówkę dyplomatyczną. Przygotowują broń i materiały wybuchowe, rozmawiają o swej przeszłości i marzeniach na przyszłość. Pracownicy ambasady borykają się z własnymi kłopotami - sekretarz jest w stanie przedzawałowym, Owadnik śledząc romans swojej żony z Rachwalskim decyduje się odesłać ją z dziećmi do kraju, Grażyna Michejko - ekscentryczna studentka ASP - przyjechała w odwiedziny do ojca i cynicznie wyłudza od niego pieniądze. Zamachowcy dostają się do budynku ambasady, wykorzystując zbieg okoliczności. "Boniek" podaje się za posłańca z kwiaciarni, zamówionego poprzedniego dnia przez konsula. Terroryzuje sekretarkę, za nim wpadają jego współtowarzysze. Opanowanie budynku następuje błyskawicznie. Jerzy Owadnik zamyka się niepostrzeżenie w pokoju radiowym. Zamachowcy prawie do końca nie będą wiedzieli o jego istnieniu. Raszka podaje się za przywódcę polskiej armii podziemnej. Zarządza przesłuchanie zakładników. Oprócz Owadnika również niepostrzeżenie ukrył się w toalecie pułkownik lotnictwa. Zostaje zaalarmowana policja, która otacza budynek. Zamachowcy wyrzucają w butelce tekst ultimatum. Domagają się odwołania stanu wojennego w Polsce w ciągu 24 godzin. W przeciwnym razie grożą wysadzeniem budynku z zakładnikami. Do ambasady dzwoni redaktor Wolnej Europy. Pyta Raszkę, przedstawiającego się jako pułkownik Wybicki, o motywy i cele zamachu. Raszka powołuje się na Ordona i Wołodyjowskiego. Zamachowcy zamawiają obiady. Zgodnie z życzeniem "Spinozy" przysyła je hotel Hilton. Ilość posiłków uświadamia terrorystom, że na terenie ambasady ukrywają się jakieś osoby z personelu. Przybyły wysłannik rządu odrzuca ultimatum. Raszka rozkazuje rozmieścić ładunki wybuchowe. Zezwala na pisanie testamentów. Mrozek, przypadkowo uwięziony w ambasadzie, chce dać Kaszce łapówkę ze swego nowo założonego konta. Do wyznaczonego przez terrorystów terminu pozostało dziesięć godzin. Grażyna kokietuje "Spinozę". "Boniek" reżyseruje swój scenariusz "przesłuchiwania ubeka" wybierając na ofiarę sekretarza ambasady, ale ten traktuje go z lekceważeniem, jak smarkacza, i wychodzi. "Boniek" nie ma odwagi strzelić. Pułkownik wydostaje się z toalety na dach ambasady, skąd zdejmuje go śmigłowiec. Do oddalającego się na liniach lotnika "Boniek" oddaje desperacko serię strzałów, raniąc go śmiertelnie. Terroryści są coraz bardziej zdenerwowani. Raszka zmienia żądania z politycznych na finansowe. "Spinoza" jest zaskoczony takim obrotem sprawy. Tymczasem Grażyna maluje podobizny zamachowców na odwrocie talerzy. Na podstawie tych szkiców policja identyfikuje Raszkę jako przestępcę kryminalnego. Sekretarz ambasady umiera na atak serca. Mrozek wykupuje się czekiem na cztery tysiące dolarów i zostaje wypchnięty ma zewnątrz. Komandosi przygotowują się do akcji uwolnienia zakładników. Decydują się nań w momencie przekazywania posiłków. Zaskoczeni zamachowcy próbują podjąć desperackie działania. "Spinoza" uruchamia detonator, ale ładunki są atrapami, wszystko było bluffem Raszki. Zrozpaczony młody człowiek, chcąc pozostać wierny sprawie politycznej, wysadza się granatem.
Ekipa
- Reżyseria: Janusz Kidawa
- Reżyser II: Anna Hrynaszkiewicz, Krzysztof Zbieranek
- Współpraca reżyserska: Zdzisław Szymborski, Katarzyna Romanis
- Scenariusz: Jerzy Janicki
- Zdjęcia: Henryk Janas
- Operator kamery: Roman Suszyński
- Współpraca operatorska: Zbigniew Jakubowski, Stanisław Matuszewski
- Scenografia: Czesław Siekiera
- Współpraca scenograficzna: Mirosław Kręźlik, Leszek Leszczyk, Jarosław Żebrowski, Bronisław Laskowski, Józef Wachowicz
- Dekoracja wnętrz: Maria Karmolińska
- Współpraca dekoratorska: Jerzy Pabjańczyk, Piotr Suroń
- Kostiumy: Elżbieta Radke
- Współpraca kostiumograficzna: Mariola Wąsik, Aleksandra Dąbrowska
- Muzyka: Henryk Kuźniak
- Dyrygent: Ryszard Dudek
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Leszek Wronko
- Współpraca dźwiękowa: Zbigniew Przygodzki, Józef Tomporek
- Imitator dźwięku: Zygmunt Nowak
- Montaż: Jarosław Ostanówko
- Współpraca montażowa: Waldemar Ostanówko
- Charakteryzacja: Jolanta Szklarek, Barbara Mackiewicz
- Opracowanie graficzne: Elżbieta Mikulska
- Opracowanie dialogów: Elżbieta Urban-Hammerling
- Kierownictwo produkcji: Henryk Parnowski
- Kierownictwo produkcji II: Jadwiga Koźba-Zambrzycka, Jerzy Piaseczny, Andrzej De Ville
- Współpraca produkcyjna: Dariusz Sidor, Bogdan Borkowski, Sławomir Pasternak, Marek Wolski, Grażyna Tylkowska, Anna Kowalewska, Teresa Jarocińska, Maria Stefaniak, Krzysztof Wasilewski
- Produkcja: Studio Filmowe Iluzjon
- Współpraca produkcyjna: Defa - Studio Filmów Fabularnych (Berlin)
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Stanisław Michalski (Alfred Raszka "Pułkownik Wybicki"), Krzysztof Kiersznowski ("Boniek"), Jan Jeruzal ("Mały"), Marek Wysocki (Marek "Spinoza"), Leon Niemczyk (Strohmayer, komisarz policji), Wieńczysław Gliński (ambasador), Wirgiliusz Gryń (Łobot, sekretarz ambasady), Włodzimierz Adamski (konsul Michał Rachwalski), Alicja Jachiewicz (Małgorzata Owadnik, sekretarka ambasadora, kochanka Rachwalskiego), Tadeusz Madeja (Jerzy Owadnik, mąż Małgorzaty, pracownik ambasady), Wincenty Grabarczyk (Wincenty Mrozek), Lucyna Brusikiewicz (Grażyna Michejko), Teresa Belczyńska (sprzątaczka Pilchowa), Mirosław Szonert (radiotelegrafista Stanisław Michejko, ojciec Grażyny), Stefan Szmidt (Henryk Pilich, kierowca ambasady), Józef Grzeszczak (pułkownik zabity przez "Bońka"), Gertraut Last (pani Lotti, opiekunka dzieci Owadników), Patrycja Zbieranek (córka Owadników), Tomasz Kidawa (Tomek, syn Owadników), Wacław Horoszkiewicz (sprawozdawca), Mariusz Kierycz, Sławomir Puchalski, Jacenty Jędrusik, Maria Kleydysz (pomoc kuchenna w restauracji "Hiltona"), Krzysztof Zbieranek, Zdzisław Szymborski, Andrzej Krasicki (mężczyzna towarzyszący ambasadorowi na lotnisku; nie występuje w czołówce)
Nagrody indywidualne
- 1984 - Karlovy Vary (MFF)-nagroda Związku Artystów Dramatycznych