filmpolski.pl: Film fabularny 1945-

RZEKA KŁAMSTWA

Scenariusz serialu oparto na motywach cyklu powieściowego Ewy Szelburg-Zarembiny. Osobiste dramaty ludzi pochodzących z ubogich warstw społecznych są ukazane na tle ruchów niepodległościowych i rewolucyjnych w zaborze rosyjskim na przełomie XIX i XX wieku. Film przedstawia ich walkę o przetrwanie przy jednoczesnym zachowaniu godności. Jest to też opowieść o rodowodzie znacznej części polskiej inteligencji. Główną bohaterką serialu jest Joanna, osierocona dziewczynka, uparcie poszukująca szczęścia, której życie przypadło na czas burzliwych wydarzeń historycznych, w których uczestniczyli Polacy, od rewolucji 1905 do I wojny światowej. Małą Joannę gra Jowita Miondlikowska. W roli Joanny już nieco starszej zadebiutowała i odniosła sukces Joanna Trzepiecińska, wówczas studentka III roku szkoły teatralnej.

Ekipa

Pierwowzory

1

Serial rozpoczyna się w stylu sagi rodzinnej, obfitującej w wielkie namiętności i tragiczne wydarzenia. Piękna młynarzowa Wincenta, po pogrzebie swego trzeciego męża, chce wydać swą pasierbicę Krystynę za właściciela browaru, a sama wyjść na urodziwego parobka Firmantego. Ale Krystyna, starsza siostra kilkuletniej Joasi, także kocha Firmantego. Następują dalsze dramatyczne wydarzenia: aresztowanie Wincenty, epidemia ospy, pożar młyna, śmierć Krystyny, która ginie w płomieniach na oczach Joanny.

Ekipa

2

Wincenta wychodzi za mąż za Firmantego. Młyn coraz bardziej podupada, bo właściciel ciągle przesiaduje w karczmie, przepijając majątek żony. Wincenta oddaje Joasię na wychowanie do jej wuja Ksawerego. Wuj przyjmuje dziewczynkę życzliwie, jednak jego żona traktuje ją jak intruza. Jest zazdrosna o romans męża ze służącą Maryną, a w Joasi widzi rywalkę swego zmarłego syna. Maryna jest w ciąży z Ksawerym. Dziedziczka wyrzuca ją z domu, ale Ksawery nie godzi się na przyjęcie innej służącej i większość domowych obowiązków spada na Joannę. Widząc jej ciężki los, Aleksander chce zabrać ją do siebie, gdzie miałaby pomagać jego żonie w wychowaniu mającego przyjść na świat dziecka. Joanna nie zgadza się. Pewnego dnia w drodze do kościoła spotyka Wincentę, która została żebraczką. Tymczasem do domu Ksawerego wraca Maryna z dzieckiem, wuj przyjmuje ją z otwartymi ramionami. W czasie wielkiego prania wujenka chce wrzucić dziecko do gorącej wody, na co nie pozwala Joanna. Na jej krzyk zbiegają się domownicy. Pobitą i skrępowaną wujenkę zamykają w komórce. Następnego dnia zakonnice zabierają ją do szpitala.

Ekipa

3

Joanna dorasta. W domu Ksawerego rządzi Maryna, domagając się od dziewczyny stałej pomocy w najcięższych pracach. Jej żądania popiera wuj. Joasia czuje się coraz bradziej osamotniona i opuszczona. W pobliżu wsi pojawiają się Cyganie. Zafascynowana przybyszami Joanna jedzie za nimi do lasu. Poznaje młodego Cygana, chce z nim uciec z domu, lecz chłopak ginie podczas nocnej bójki z chłopami. Wuj odnajduje uciekinierkę i postanawia oddać ją na służbę do pałacu. Joanna zostaje zaufaną pokojówką młodej dziedziczki, Marii. Zdun Dederko namawia dziewczynę, by poszła na służbę do jego szwagierki, Róży. Pałacowy ogrodnik Serzak zaczyna zalecać się do Joanny, lecz ona go nie znosi. Odrzuca również zaloty ekonoma, Potocznego. Dziedziczka postanawia wydać pokojówkę za Serzaka, ale Joanna kategorycznie się temu przeciwstawia i opuszcza pałac. Idzie na służbę do Róży.

Ekipa

4

Joanna służy w domu Róży i Szczęsnego. Zdun Szczęsny wygrawszy pieniądze na loterii otworzył cegielnię. Jego ambitna małżonka zaprasza na śniadanie wielkanocne dziedzica i okoliczne "dobre towarzystwo". Zamiast spodziewanych gości przybywa jednak gromada żebraków. Joanna przenosi się do Żeleźna, gdzie opiekuje się trzema synami sędziny. Chodzi z nimi na lekcje francuskiego do panny Charlotte, bywa też w sądzie, gdzie pracuje Kaj. Młodzi darzą się sympatią, wkrótce chłopak oświadcza się Joannie i pobierają się. Joanna jest w ciąży. Tymczasem jej mąż ma stanąć przed komisją poborową i ciągnąć los, czy zostanie w domu, czy pójdzie do wojska. Synową odwiedza Cezaryna, matka Kaja. W Wądolcu wybuchają zamieszki. Od Kaja nie ma żadnych wiadomości, Joanna idzie pieszo do miasteczka, aby go odnaleźć. W tłumie przewraca się, a zaniesiona przez życzliwych ludzi do szynku rodzi dziewczynkę. Okazuje się, że właśnie tutaj jej mąż przedwcześnie świętował wyciągnięcie szczęśliwego losu.

Ekipa

5

Chrzestnymi dziecka Kaja i Joanny mają być January Strzembosz i dziedziczka, która wprawdzie obiecuje, że maleńka wszystko po niej odziedziczy, ale równocześnie upokarza Joannę i Kaja. Chrzestnymi Mei zostają przypadkowi żebracy. Kaj wybiera się na polowanie, bardzo długo nie wraca. Po kilku dniach zostaje przywieziony, jest nieprzytomny. W czasie polowania dostał ataku i ciężko się rozchorował. Starania Joanny i felczera niewiele pomagają, Joanna z Kajem i Meą jedzie na Jasną Górę modlić się o zdrowie męża. W domu noclegowym spotyka Wincentę, która jest królową żebraków. Są z nią także chrzestni Mei, którzy proponują Joannie, by została z nimi. W nocy zdrowie Kaja się pogarsza. Pielęgniarze zabierają go do szpitala, Joanna wraca do Żelezna. Właściciel wypowiada jej mieszkanie, toteż wyprowadza się do mieszkania przy szkole. Nie mając z czego żyć, prosi o pomoc dziedziczkę, lecz ta odmawia. Kaj wraca do domu, czuje się nieco lepiej.

Ekipa

6

Kaj z żoną i córeczką mieszkają w pokoju przy szkole. Zarabiająca szyciem Joanna wyjeżdża do Warszawy na kurs kroju, kończy go z wyróżnieniem. Nieszczęśliwym trafem, przechodząc ulicą dostaje się w środek manifestującego tłumu. Kozacy rozpędzają pochód. Joanna zostaje osadzona w cytadeli, a po kilku dniach odesłana do miejsca stałego pobytu. W Wądolcu również jest świadkiem zamieszek, podczas których ginie mały chłopiec. Wreszcie dociera do domu. Widzi Kaja uczącego dzieci ze szkoły. Ostrzega męża, że może się to źle skończyć.

Ekipa

7

Joanna szyciem zarabia na utrzymanie rodziny, Kaj opiekuje się córką. Ona przypadkowo spotyka Staszka Jelenia, działacza socjalistycznego, poszukiwanego przez władze za rzekomy rozbój. W mieszkaniu Kajów odbywają się spotkania i dyskusje. W Wądolcu ludzie coraz bardziej otwarcie buntują się przeciw zaborcom. Dochodzi do starć z Rosjanami. Po patriotycznej mszy spod kościoła rusza pochód, który wkrótce rozdziela się na narodowców i PPS-owców.

Ekipa

Wersja do druku