Wyszukiwaniex

Proszę wpisać poszukiwane słowo lub jego fragment.

Opcja fragment pozwala wyszukać każde wystąpienie poszukiwanego wyrażenia.

Opcja początek pozwala wyszukać wszystkie tytuły i nazwiska rozpoczynające się od wyszukiwanego wyrażenia.

Opcja dokładnie wyszukuje tylko te filmy i osoby, których tytuły, imiona i/lub nazwiska są takie same jak wyszukiwane wyrażenie.

WAŻNE! Proszę pamiętać, że każda osoba wpisana jest do bazy w formie „nazwisko, imię”. Wyszukując osoby w opcji początek należy wpisać jej nazwisko lub jego początkowy fragment, w opcji dokładnie należy wpisać np. Kowalski, Jan (nie Jan Kowalski). W tej opcji wpisanie przecinka i spacji JEST KONIECZNE.

Szukaj w bazie

WINA IKARA

  • Podtytuł: INTELIGENCJA POLSKA W WARSZAWIE 1939-44
  • Film dokumentalny
  • Produkcja:
    Polska
  • Rok produkcji:
    1998
  • Barwny, 2 części x ok. 55 min

Dwuczęściowy film przedstawiający życie kulturalne Warszawy pod niemiecką okupacją.

Ekipa
pełna | skrócona | schowaj

1

  • Część

27 września 1939 roku Warszawa padła. Niemiecki okupant dość szybko podjął działania zmierzające do propagandowego oddziaływania na polską ludność, obniżenia jej poziomu intelektualnego, wyjałowienia życia kulturalnego. Schiller, Jaracz i Adwentowicz, próbując temu przeciwdziałać, wystąpili do Niemców o koncesję na Teatr Polski. Nie otrzymali jej. W jego gmachu otwarto Teatr Miasta Warszawy. Dyrektorem został Igo Sym, syn wiedenki, przyznający się do niemieckiego pochodzenia. W maju 1940 roku zaś na ul. Kredytowej 14 zaczął działalność teatr "Komedia". Otwierano również kina: po pierwszym roku okupacji było ich w Warszawie 17, w tym tylko 3 wyłącznie dla Niemców. Z czasem jak grzyby po deszczu wyrastały też przeróżne teatry, teatrzyki i kabarety, otwierane przez Niemców w celach komercyjnych, oferujące dużo szmiry i pornografii, choć nie tylko. Już w styczniu 1940 roku w prasie podziemnej pojawiły się wezwania do bojkotu oficjalnych imprez. Wydrukowano wtedy "dekalog moralności obywatelskiej", który zabraniał bywania w kinach i teatrach oraz czytania wydawanej przez Niemców polskojęzycznej prasy, nazywanej gadzinową. W środowiskach artystycznych obowiązywał zakaz angażowania się do oficjalnych teatrów, grania w filmach i w ogóle współpracy z Niemcami w jakiejkolwiek formie. Ten zakaz nie dotyczył jedynie kawarni, które dały możliwość występowania i tworzenia całej plejadzie aktorów, piosenkarzy i muzyków. Wielu jednak zrezygnowało z działalności twórczej. Aktorki bywały kelnerkami. Malarze czy architekci zabierali się za handel. A przecież akcja bojkotu się nie powiodła, zarówno w odniesieniu do odbiorców, jak i wielu artystów, zwłaszcza aktorów. Kiedy w kinach pojawiły się filmy nakręcone przez polskich twórców jeszcze przed wojną, lecz nie ukończone, a zmontowane przez Niemców, przed kasami ustawiały się długie kolejki. Powodzenie miały też dobre filmy niemieckie. Nie pomagało hasło "tylko świnie siedzą w kinie". Wielu aktorów, i to wyśmienitych, złamało zakaz. W Teatrze "Komedia" grali: Maria Maliszewska, Kazimierz Junosza-Stępowski, Andrzej Szalawski. Reżyserował Roman Niewiarowicz. Znaleźli się też tacy, którzy zagrali w ewidentnie antypolskim filmie "Heimkehr". Pomniejsze teatrzyki prosperowały jedynie dzięki polskiej obsadzie, grały zresztą głównie dla polskiej publiczności. Kupowano również prasę, także gadzinówkę "Nowy Kurier Warszawski" i pornograficzną "Falę". Dlaczego? Jeśli przyjmie się, że nie wszyscy znali "dekalog moralności obywatelskiej", jako że konspiracyjne zakazy kolportowano konspiracyjnymi drogami, to jednak nawet ci, którzy go znali, przynawali się do odstępstw. Nie zawsze mogli sobie odmówić przyjemności zobaczenia dobrego spektaklu czy filmu, wychodząc z założenia, że raz to nie grzech. Ponadto w biedującej stolicy, wymęczonej latami okupacji, przyjemnie było oderwać się od spraw wojny, zabiegania o byt, i posiedzieć w ciepłym pomieszczeniu bez lęku przed łapanką. Czy tylko dlatego? Ten intersujący dwuczęściowy film o duchowym życiu inteligencji stolicy w latach okupacji niemieckiej, koncetruje się zwłaszcza na środowiskach związanych z teatrem i filmem. Choć wspomina się w nim także o artystach z innych dziedzin, naukowcach i młodzieży z tajnych kompletów, autorzy najwięcej miejsca poświęcają przedstawieniu sytuacji i zachowań aktorów. O ofercie kulturalnej w Warszawie, o postawach, bojkotach i zakazach oraz ich przyczynach i konsekwencjach mówią przed kamerą: historycy - Janina Hera, Aleksander Gieysztor, Tadeusz Pacewicz, Andrzej Kunert, Jan Gozdawa Gołębiowski, Zdzisław Sierpiński, Władysław Bartoszewski i Andrzej Ryszkiewicz, aktorzy i aktorki - Wieńczysław Gliński, Andrzej Łapicki, Zofia Jamry, Rudolf Gołębiowski, Xenia Grey, Krystyna Marynowska, a także pianista Jan Ekier, literat Lesław Bartelski, artysta malarz Jerzy Mierzejewski, satyryk Antoni Marianowicz oraz prof. medycyny Zofia Dąbrowska.

2

  • Część

W drugiej części dokumentalnego filmu o duchowym życiu inteligencji stolicy w latach okupacji niemieckiej, autorzy przedstawiają reakcję polskiego podziemia na fakty łamania zakazów przez aktorów oraz sytuację, jaka istniała w tej sferze w wydzielonej części Warszawy, jaką było getto. W getcie obowiązywał zakaz wykonywania utworów kompozytorów innych niż żydowscy. Szybko jednak o nim zapomniano. Natomiast o zakazach i bojkotach obowiązujących za murem nikt nie wiedział. Nikt też o tym nie myślał. Żydowska biedota zajęta była twardą walką o przetrwanie, bogaci szukali rozrywki, dającej choćby chwilowe zapomnienie. Wielkim powodzeniem cieszył się wśród nich np. teatrzyk "Femina" na Lesznie. Kompozytorzy komponowali, pisarze pisali, młodzi artyści debiutowali. W czasie wojny napiętnowano publicznie kilkudziesięciu polskich aktorów. Łamiących zakazy ostrzegano, strzyżono, bito. Ewidentnie kolaborujących zabijano - tak skończył Igo Sym. Kiedy zaś wojna się skończyła, aktorskie sądy przystąpiły do weryfikowania i karania kolegów. Nie zawsze to było słuszne i sprawiedliwe, jak w przypadku reżysera Romana Niewiarowicza, oficera kontrwywiadu AK, który otrzymał zgodę przełożonych na pracę w teatrze "Komedia". Skrzywdzono też Andrzeja Szalawskiego, lektorującego w niemieckiej kronice filmowej za zgodą AK. Krystyna Marynowska - mając na myśli swe niewinne koleżanki, które z aktorek zmieniły się w kelnerki - pytała sądzących ją: co było bardziej etyczne, grać w teatrzyku dla polskiej publiczności, czy obsługiwać Niemców i brać od nich napiwki? O kulturalnym życiu getta, o obowiązujących w Warszawie zakazach, ich konsekwencjach i konsekwencjach ich łamania, powojennych sądach i wątpliwościach związanych z tymi wydarzeniami mówią w filmie: historycy - Władysław Bartoszewski, Tadeusz Pacewicz, Janina Hera, Jan Gozdawa Gołębiowski i Andrzej Kunert, aktorzy i aktorki - Wieńczysław Gliński, Andrzej Łapicki, Krystyna Marynowska, Rudolf Gołębiowski, Xenia Grey, Izabella Wilczyńska-Szalawska, reżyser Bohdan Korzeniewski (nagranie z 1991 roku), satyryk Antoni Marianowicz oraz kompozytor Władysław Szpilman.

2017.02.11 03:06:53
© 1998-2018 Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi.
Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl jest bazą danych chronioną przepisami Ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz. U. 2001 nr 128 poz. 1402). Kopiowanie treści zawartych w serwisie bez zgody redakcji zabronione. Kopiowanie i wykorzystywanie fotosów oraz materiałów audiowizualnych zamieszczonych w serwisie bezwzględnie zabronione, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych przez prawo. Cytowanie fragmentów treści zawartych w serwisie wymaga zgody redakcji. W każdym przypadku konieczne jest podanie źródła w podpisie pod cytowanym fragmentem. W przypadku portali internetowych żródło musi być linkiem do serwisu filmpolski.pl.
Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl działa na podstawie art. 2 Ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. 2018 poz. 1000).
Ta strona używa plików cookie. Zapisywanie plików cookies można zablokować, zmieniając ustawienia przeglądarki.
MakuFly Marcin MakowskiKrzysztof WellmanKrzysztof WiktorGlinka Agency